İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/699 K.2022/226

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile Dava dışı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi arasında sözleşme imzalandığı, bu sözleşmede ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin borçlu, davalılar ... ... ve ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzasının alındığı, davacı tarafından ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’ne bu sözleşmeye istinaden kredi kullandırıldığı, davalı tarafın ...

Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’ne kullandırmış olduğu krediler nedeniyle borçlarının bulunduğu ve fakat ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin kredi borçlarını vadesinde ödemediğinin ifade edildiği, bunun üzerine ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’ne borcun ödenmesi hususunda ihtarname gönderildiği, bu ihtarnamede belirtilen güne kadar borcun ödenmemesi üzerine İlamsız İcra Takibi başlatıldığı, ...

Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin süresi içinde icra takibine itiraz etmesi dolayısı ile İcra Müdürlüğünün İcrayı durudurma kararı aldığı, itirazın iptali ve takibin devamı amacı ile dava açılmadan önce Türk Ticaret Kanunu Madde 5/A gereği zorunlu olan Arabuluculuk Şartının sağlanması amacı ile yapılan Arabuluculuk başvurusunun olumsuz sonuçlanarak mutabakata varılamadığı, ...

Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin ve davacıların tarafından icra takibine yapılan itirazın dayanaksız olduğu, takibin devam edilmesi amacı ile huzurdaki davanın açıldığı ifade edilerek, Açıklanan nedenler ile davaya konu İcra Müdürlüğünün başlatmış olduğu icra takibine itirazın iptaline, takibin devamına, itirazın alacağın geciktirilmesi amacı ile kötü niyetli yapılmış olması nedeni ile %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesi, talep edilmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Dava dışı ... San. Tic. AŞ ile akdedilen genel kredi sözleşmesinin davalıların müşterek borçlu müteselsil kefil olması sebebi ile borcun ödenmemesi nedenine dayalı ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşıldı.

Deliller; Dosya Mevcudu, Bilirkişi İncelemesi, ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası.

Mahkememiz dosyasından 02/08/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Raporda;

Akdi ilişkinin tespiti:

Davacı ... Anonim Şirketi ... Şubesi ile davadışı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi arasında 23.11.2015 tarihli 500.000,00 TL limit dâhilinde Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmış olup, söz konusu sözleşmede davalılar ... ... ve ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin de ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi firmasına genel kredi sözleşmesine istinaden kullandırılan ve kullandırılacak tüm kredilerden kaynaklı tüm borçlardan 500.000,00 TL‘ye kadar on yıl süreyle işbu Genel Kredi Sözleşmesindeki hükümler çerçevesinde müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olmayı kabul, beyan ve taahhüt ettiği, beyanı çerçevesinde aynı tutar dâhilinde kefil sıfatıyla imzası bulunmaktadır.

Söz konusu Genel Kredi Sözleşmesi 58 sayfa ve 46 ana madde halinde, davadışı... Ticaret Anonim Şirketi’ne kullandırılacak krediler konusunda düzenlemeler içermektedir.

Takip ve Dava Konusu Kredİlere İlişkin tespitler

Ticari Kredili Mevduat Hesabı

Davadışı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin, davacı banka ... Şubesinde mevcut IBAN: ... mevduat hesabının faiz tahakkukununu takip ettiği, ana para kullandırım ve kapamasını ise ... numaralı hesabından takip ettiği, akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında belirli bir limite kadar borç bakiyesi verebilecek şekilde, kredili mevduat hesabı olarak tanımlandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar mevcut belgelerden davalı şirketin kredi limitinin ne kadar olduğu tespit edilememekteyse de, ekstreler üzerinde yapılan incelemelerde hesabın 30.000,00 TL‘ye kadar borç bakiyesi verebilecek şekilde tanımlandığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişiliğimizce hesaba ait ekstrelerin incelenmesinden, ticari işlemlerin yanı sıra kredi kullandırımı, çek ödeme, havale, EFT gibi muhtelif bankacılık işlemlerinde kullanıldığı, sürekli borç bakiyesi verdiği,

Davacı banka tarafından en son 24.09.2018 tarihinde tahakkuk eden faiz ve ferileriyle 3.422,77 TL borç bakiyesine ulaştığı, bu tarihten sonra hesaptan çıkış/kredi kullandırım veya hesaba giriş/kredi geri ödemesi olmadığı, 17.01.2019 tarihiden hesabın yasal takip hesaplarına devredildiği, bu tarihe kadar faiz yürütüldüğü, ancak 24.09.2018 tarihli son kapamada Eylül 2018 dönemine ait faizin ödendiği tespit edilmiştir.

Buna göre Ticari Kredili Mevduat Hesabının; 30.09.2018 tarihine kadar olan faiz borcu ödendiği için, 01.10.2018 tarihi itibariyle anapara borcunun; 3.422,77 TL olduğu hesaplanmıştır.

Asıl Alacağın Tespiti, Gecikme Tarihi ve Temerrüt Tarihinin Belirlenmesi;

Davacı banka tarafından en son 31.10.2018 tarihinde tahakkuk eden faiz ve ferileriyle Kredili Mevduat Hesabı bakiyesinin 3.422,77 TL borç bakiyesine ulaştığı, bu tarihten sonra hesaptan çıkış/kredi kullandırım veya hesaba giriş/kredi geri ödemesi olmadığı,

Yukarıda detayı verilerin kredilerde son ödeme yapıldığı belirtilen tarihlerden itibaren, T.C. ... Noterliğinin 18.01.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini tebliğ şerhine göre; 11.02.1959 tarihli 7201 Saylı Tebligat Kanuna uygun şekilde tebliğ edilmediği ve bu tarihe kadar da ödeme yapılmadığı,

T. C. .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasından tarihinde başlatılan icra takibin ödeme emri tarihi olan 25.07.2019 tarihine kadar ödeme yapılmadığı görülmüştür.

Yürürlükteki Mevzuat Açısından Temerrüt Şartının Değerlendirilmesi;

Temerrüt şartının irdelenmesi açısından ilk olarak 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’a bakmamız gerekmektedir. Kanunu Madde 1’e ilişkin hükmü, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten önceki fiil ve işlemlere uygulanmayacağını hükme bağlamaktadır. Genel kural niteliğinde bir düzenlemeye yer verildikten sonra ise Kanunun Madde 2, 3 ve 4 ile bu genel kurala istisnalar getirilmektedir.

Bu istisnalar arasında konumuzu ilgilendiren ise, kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin kuralların gerçekleştiği tarih dikkate alınmaksızın tüm işlemler bakımından derhal 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun uygulanmasını öngören Madde 2 hükmüdür. Görülmekte olan davalarda Türk Borçlar Kanunu’na ilişkin hükümlerin derhal uygulanacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’a göre; “A. Geçmişe etkili olmama kuralı MADDE 1- (1) Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önceki fiil ve işlemlere, bunların hukuken bağlayıcı olup olmadıklarına ve sonuçlarına, bu fiil ve işlemler hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişse, kural olarak o kanun hükümleri uygulanır. Ancak, Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra bu fiil ve işlemlere ilişkin olarak gerçekleşecek temerrüt, sona erme ve tasfiye, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir.

B. Geçmişe etkili olma

I.Kamu düzeni ve genel ahlâk

MADDE 2- (1) Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları, gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın, bütün fiil ve işlemlere uygulanır.

II.İçeriği kanunla belirlenen işlem ve ilişkiler

MADDE 3- (1) Türk Borçlar Kanunu hükümleri, yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, daha önce gerçekleşmiş olsalar bile, içerikleri tarafların iradeleri gözetilmeksizin doğrudan doğruya kanunla belirlenmiş işlem ve ilişkilere uygulanır.

III.Kazanılmamış haklar

MADDE 4- (1) Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden önce gerçekleşmiş olup da, Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği sırada henüz herhangi bir hak doğurmamış fiil ve işlemlere, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” Denmektedir.

Davacı Bankanın ... Şubesi ile davadışı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi arasında 23.11.2015 tarihli 500.000,00 TL limit dâhilinde Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı,

Davacı Banka tarafından davalılardan ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile arasında imzalanan 23.11.2015 tarihli 500.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi dahilinde davalı firmaya 1 adet ticari kredili mevduat hesabı açıldığı ve halen ödenmemiş ve iadesi gerçekleşmemiş 1 adet çek yaprağı verildiği,

Davalılar ... ... ve ... Ticaret Limited Şirketi’nin aynı limit dahilinde sözleşmede kefil olarak imzasının bulunması nedeniyle, icra tarihinde 500.000,00 TL limit dahilinde söz konusu banka alacaklarının ödenmesinden ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu,

Davacı banka tarafından ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’ne kullandırılan kredilerden kaynaklanan alacak tutarları nedeniyle davalılar hakkında başlattığı icra takiplerinde alacak tutarlarının;

T.C. ... İcra Müdürlüğü 2019/... Esas sayılı dosyasından 25.07.2019 tarihinde başlatılan icra takibine konu alacağın; 5.817,54 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı Bankanın Ticari Kredili Mevduat Hesabı Borcu, Ticari Kredili Mevduat Hesabı Borcu, 3.422,77 TL anapara, 654,08 TL Gecikme Faizi ve 32,70 TL BSMV olmak üzere toplam 4.109,55 TL olarak hesaplandığı,

Çek Sorumluluk Bedeli Borcu için; Çek sorumluluk bedelinin tespit edişlmesi, bunun için davacı bankadan çek teslim tutanağının temin edilmesi ile hangi tarihte teslim edildiği tespit edilmesi sonrasında ilgili tarihte yayınlanan yukarıda detaylı açıklanan tebliğe bakılarak çek sorumluluk bedeli tespit edilmesi ile birlikte depo hesabına yaptırılması talep edilecektir.

Buna Göre icra tarihi olan 25.07.2019 itibariyle;

Ana Para 3.422,77.- TL

Akdi Faiz 654,08.- TL.

BSMV 32,70.- TL.

Toplam 4.109,55.- TL olarak hesaplandığı, Çek Taahhüt tutarının tespiti sonrasında ilgili tutar kadar depo edilmesi gerektiği,

İcra tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar yukarıda yer alan temerrüt faiz oranlarından, değişmesi durumunda değişen oranlardan temerrüt faizi talep edilebileceği, Çek Taahhüt kredisi için çekin yazılması ve çek sorumluluk bedelinin Davalı banka tarafından ödenmesi durumunda bu tarihten itibaren sorumluluk tutarında temerrüt faizi işletilebileceği, aksi halde temerrüt faizi işletilemeyeceği tespit edilmiştir.

08/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda;

Davacı banka tarafından, dava dışı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ‘ne ... numarası ile ... numarası arasındaki 10 adet yapraktan oluşan çek karnesini talepleri doğrultusunda, ... Anonim Şirketi’nin banka nezdindeki ... numaralı vadesiz hesabı üzerine keşide edilmek amacı ile verildiği görülmektedir. Davacı Bankanın dava dosyasına sunulu bulunan ekran görüntüsünden, bu 10 çek yaprağından 4 adetinin hesaptan ödendiği, 5 adetinin bankaya iade edildiği, 7600 numaralı 1 adet çekin ise halen bankaya iade edilmemiş veya hesaptan ödemesinin gerçekleşmemiş olduğu görülmüştür.

20.12.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5941 sayılı Çek Kanunu’nun ibraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası başlıklı 3. maddesinin 3. fıkrası;

“Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a)Karşılığının hiç bulunmaması halinde, çek bedeli altı yüz Türk Lirası veya üzerinde ise altı yüz Türk Lirası, altı yüz Türk Lirasının altında ise çek bedelini,

b)Karşılığının kısmen bulunması halinde, çek bedeli altı yüz Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığı altı yüz liraya tamamlayacak bir miktarı, çek bedeli altı yüz Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığa ilave olarak altı yüz Türk Lirasını,

Ödemekle yükümlüdür. Bu husus hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterlerinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayrinakdi kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmi Gazetede yayımlanır.” hükmünü içermektedir.

Söz konusu yasal düzenleme uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen her yıl yayınlanan tebliğleriden çek sorumluluk bedelinin ne kadar olduğu belirlenmektedir.

Dosya ekine sunulu bulunan çek karnesi teslim tutanağından çek karnesinin 2015 yılında teslim edildiği görülmektedir.

Buna göre;

21.01.2015 tarihli Resmi Gazete’de TCMB tarafından yayımlanan “Çek Defterlerinin Baskı Şekline, Bankaların Hamile Ödemekle Yükümlü Olduğu Miktar ile Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağı Kararlarının Bildirilmesine ve Duyurulmasına İlişkin Tebliğ (Sayı: 2010/2)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2015/1)” ile; 26 Ocak 2015 tarihinden itibaren bankaların süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için karşılığının bulunmaması halinde ödemekle yükümlü oldukları tutar 1.200 TL’ye olarak belirlenmiştir.

Gayrinakdi krediler bankanın kefalet ettiği işlemler olduğundan nakit çıkışı yaratan işlemler olmayıp, bu kredilerle ilgili olarak bankanın depo talebinde bulunması kredinin nakde dönüşme riskine karşı bir tedbir olarak uygulanmaktadır.

Ancak gayri nakdi kredilerde teminat mektubu ve çek yapraklarının bankaca tazmin edilerek nakde dönüşmesiyle artık borçlu cari hesap şeklinde bir nakit kredi ortayla çıkmakta olup, böyle bir durumda belirsiz süreli kredi sözleşmesine dayalı olarak kullandırılan diğer nakdi kredilerde olduğu gibi nakde dönüşen bu kredi kat edilerek kredi lehtarı ve sözleşme kefillerinden talep edilebilir hale gelmektedir.

Kredili mevduat hesabı kredileri ise mevduat hesabı üzerinden hesabın borç bakiye vermesine olanak veren borçlu cari hesap şeklinde işletilen krediler olup, kredinin bu türde işletilmesi için mevduat hesabıyla ilişkili ve/veya ilintili olması gerekli ve yeterlidir

Bankaların kredili mevduat hesaplarına kendi uygulamaları içerisinde esnek kredi, ek kredi, açık hesap, kolay hesap, artı para vb. gibi farklı isimlendirmesi TC Merkez Bankasının 2006/1 tebliğine değişiklik yaptığı 25.03.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2013/8 sayılı kredili mevduat hesaplarında uygulanacak azami akdi faiz oranları yönüyle sınır getirmesine ilişkin tebliğindeki genel adlandırmayı değiştirmeyeceği açıktır.

Ayrıca yaygın olarak uygulanan doğrudan borçlanma adı verilen ve yine mevduat hesapları üzerinden yapılan kredileme işlemleri de yine sınırlamaya tabi olarak kredili mevduat hesabı içerisinde yer almaktadır.

Bu cümleden olarak gayri nakdi çek kredisinden tazmin edilerek nakde dönüşen kredi işlemi borçlu cari hesap ve çek yaprağının mutlak olarak mevduat hesabı üzerine keşide edilmesi nedeniyle mevduat hesabıyla ilişkili olması, yeterli kredi limiti olması veya normal olarak ödenmesi halinde mevduat hesabından karşılanacağı ve buna göre yapılan işlemlerin kredili mevduat hesabı niteliği göstereceği açıktır.

Aksinin iddia edilmesinin ve bu tür alacaklara kredili mevduat hesabı faizlerinden daha yüksek bir faiz uygulanmasının T.C. Merkez Bankasının 2013/8 sayılı tebliğine aykırılık içereceği de açıktır.

Bu durumda tazmin edilen çek sorumluluk bedeli için de uygulanması gereken faiz oranlarının kredili mevduat hesaplarına uygulanan faiz oranları olması gerektiği tespit edilmiştir. Konuya ilişkin yasal dayanak kök raporumuzda Kredili Mevduat Hesabı Açısından Faiz Oranının Tespiti kısmında detaylı olarak açıklanmıştır.

Bilirkişiliğimizce icra tarihi itibariyle çek sorumluluk bedelinin depo edilmesi gerektiğinden hareketle icra tarihine kadar gecikme faizi/akdi faiz işletilmesine gerek bulunmadığına kanaat edilmiştir.

Davacı Banka tarafından davalılardan ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile arasında imzalanan 23.11.2015 tarihli 500.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi dahilinde davalı firmaya halen ödenmemiş ve iadesi gerçekleşmemiş 1 adet çek yaprağı verildiği,

Çek Sorumluluk Bedeli Borcu için; icra tarihi olan 25.07.2019 itibariyle; 1.200 TL depo edilmesi gerektiği,

İcra tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar, Çek Taahhüt kredisi için çekin yazılması ve çek sorumluluk bedelinin Davalı banka tarafından ödenmesi durumunda bu tarihten itibaren sorumluluk tutarında temerrüt faizi işletilebileceği, aksi halde temerrüt faizi işletilemeyeceği tespit edilmiş olup, bilirkişi raporlarının denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıda şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/699 Esas

KARAR NO

2022/226 Karar

TASHİH ŞERHİ

Kararın 3 numaralı bendinde hesaplama maddi hata yapıldığı anlaşıldığından, HMK nun 304. maddesi gereğince "....281,09 icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ..." ibaresinin "...821,91 TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ..." şeklinde düzeltilerek hükmün tashihine karar verilmiştir. 23/03/2022

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır