İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/246 K.2025/324

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 40.000,00TL tutarındaki 30/10/2019 tarihli çek, ... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 17.802,00TL tutarındaki 30/08/2019 tarihli çek, ...Bankası AŞ ...

Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 50.000,00TL tutarındaki 15/08/2019 tarihli çek, ... Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd.

Şti. olan, ... seri numaralı, 25.000,00TL tutarındaki 30/09/2019 tarihli çekin müvekkili yedinde bulunduğu sırada kaybolduğu için tahsilatı mümkün olmadığını, bu durumun da, müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, söz konusu çekin taraf olmayan ve kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bununla birlikte, lehdar olan müvekkilinin mağdur duruma düşmesi ihtimaline istinaden, doğabilecek olumsuz sonuçlara tedbir olarak, bahis konusu çekle ilgili ödemeden men kararı ve zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle;

-...Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 50.000,00TL tutarındaki 15/08/2019 tarihli çek,

-... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 40.000,00TL tutarındaki 30/10/2019 tarihli çek,

-... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 17.802,00TL tutarındaki 30/08/2019 tarihli çek,

- ... Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 25.000,00TL tutarındaki 30/09/2019 tarihli çeklerin hamilinin müvekkili olduğunu, söz konusu zayi olması nedeniyle iptali istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklinde düzenleme mevcut olup bu düzenlemenin ve 818/s. maddesinin yollaması gereği poliçenin iptaline ilişkin hükümler çekin iptalinde de uygulanacaktır.

6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir" şeklinde olup, mahkememizce yasal ilanlar yapıldıktan sonra davacı vekili tarafından çek bilgilerine ilişkin sunulan beyan dilekçesinde maddi hata yapıldığı,

çek numaralarının bir kısmının farklı olduğunun beyan edilmesi sebebiyle yeni bildirilen numaralar bakımından tekrardan yasal ilanlar yapılmıştır.

Bu kapsamda dava konusu yapılan ...Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 50.000,00TL tutarındaki 15/08/2019 tarihli çek ile ... Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 25.000,00TL tutarındaki 30/09/2019 tarihli çeklerin Ticaret Sicil gazetesinin 31.05.2024 tarihli sayısında 1. İlanın, 10.06.2024 tarihli sayısında 2. İlanın, 20.06.2024 tarihli sayısında 3. İlanın yapıldığı, mahkememize başvuruda bulunan kimsenin olmadığı, bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar uyarınca dava konusu işbu çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Dava konusu yapılan ... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 40.000,00TL tutarındaki 30/10/2019 tarihli çek ile ... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd.

Şti. olan, ... seri numaralı, 17.802,00TL tutarındaki 30/08/2019 tarihli çek bakımından yeniden yapılan ilanlar kapsamında Ticaret Sicil gazetesinin 20.11.2024 tarihli sayısında 1. İlanın, 28.11.2024 tarihli sayısında 2. İlanın, 06.12.2024 tarihli sayısında 3. İlanın yapıldığı, mahkememize başvuruda bulunan kimsenin olmadığı, ... yazılan müzekkere uyarınca ... seri numaralı çekin ...

Bankasına takas kapsamında ibraz edildiğinin bildirildiği, bunun akabinde ilgili bankaya yazılan müzekkereye cevaben ... seri numaralı çekin ... San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından ibraz edildiğinin bildirilmiş olduğu görülmüştür.

Yukarıda detaylı şekilde açıklanmış olduğu üzere dava konusu yapılan -...Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 50.000,00TL tutarındaki 15/08/2019 tarihli çek, -... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 40.000,00TL tutarındaki 30/10/2019 tarihli çek, - ... Bankası AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 25.000,00TL tutarındaki 30/09/2019 tarihli çekler yönünden davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu yapılan ... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd.

Şti. olan, ... seri numaralı, 17.802,00TL tutarındaki 30/08/2019 tarihli çekin dava dışı 3. Kişi tarafından bankaya ibraz edilmiş olması sebebiyle davacı vekiline çıkartılan tebligat kapsamında "ekte gönderilen müzekkere cevabı kapsamında dava konusu ... seri numaralı, 30/08/2019 tarihli çek bakımından dava dışı hamile karşı çek istirdatı davası açmak ve açıldığına ilişkin tevzi formunu mahkememize ibraz etmek üzere işbu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine,

süresi içerisinde dava açılarak açıldığına ilişkin tevzi formunun mahkememize ibraz edilmemesi halinde davanın reddine karar verileceğinin ihtarına" şerhinin yazılmış olduğu, tebligatın davacı tarafa 25.03.2025 tarihinde elektronik ortamda tebliğ edilmiş olduğu, yasal 2 haftalık sürenin son gününün 08.04.2025 tarihine tekabül ettiği, davacı tarafça herhangi bir beyan dilekçesinin sunulmadığı,

duruşma esnasında alınan beyanında işbu çek bakımından çek istirdatı davası açmadıklarını, çeki ibraz eden firmayla haricen görüşme sağladıklarını ve bu çek bakımından iptaline kararı verilmesine ilişkin taleplerinin olmadığı şeklinde beyanda bulunulmuş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2022/54 Esas, 2022/2087 Karar Sayılı, 29/12/2022 Tarihli "Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına;

açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir (Yargıtay 11. HD 31.10.2016 tarihli 2015/11662- 2016/8538 E.K; aynı Dairenin 23.05.2016 tarihli 2015/10802- 2016/5494 E.K sayı ilamları)." şeklindeki ilamı da göz önünde bulundurulduğunda Dava konusu yapılan ... AŞ ... Şubesi’nin ... hesap numaralı hesabı üzerinden keşide edilen, keşidecisi ... Dış Tic. Ltd.

Şti. olan, ... seri numaralı, 17.802,00TL tutarındaki 30/08/2019 tarihli çek bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır