İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/321 K.2024/593

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında kira sözleşmesi kapsamında ticari iş ilişkisi kurulduğunu ve aralarında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin muhasebe kayıtlarında, davalı şirketin 84.007,68 TL müvekkili şirkete cari hesap bakiye alacağından doğan borcu olduğunu, cari hesap borcunun tahsili için .... 12.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında kira bedeli alacaklarına ilişkin düzenlenen faturaların tahsili amacıyla davalı aleyhine girişilmiş olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı kiraya veren ile davalı kiracı arasında davacıya ait araçların davalıya kiralanmasına ilişkin olarak sözleşme yapılmış olduğu, işbu sözleşme kapsamında kira bedeli alacaklarına ilişkin düzenlenen faturaların tahsili amacıyla davalı aleyhine ... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyası üzerinden 84.007,68 TL toplam alacak istemi ile 29.01.2024 tarihinde girişmiş olduğu icra takibinin davalının itirazı üzerine durması sebebi ile işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

Mahkememizce dava dilekçesi ve icra takip dosyası üzerinden yapılan kontrolde dava dilekçesinde dava degeri olarak 20.000,00 TL gösterilmiş olmasına ragmen talep sonuç kısmında ...

12. Icra Dairesi Müdürlügü ...Esas sayılı dosyasına davalının yapmıs oldugu itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmis olduğu, söz konusu icra takip dosyasında toplam alacak miktarının 84.007,68 TL olarak belirtilmis oldugu görülmekle HMK m.31 hükmü kapsamında davacı vekiline talep sonuçlarını ve bu kapsamda dava degerini açıklamak üzere usulüne uygun ihtaratı içerir şekilde tensip zaptının tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre verilmiş olup davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan beyan dilekçesinde dava değerinin 79.127,68 TL olduğu ve bu miktar üzerinden davaya devam edilmesi

talebinde bulunularak eksik harcın ikmal edilmiş olması sebebiyle dava değeri 79.127,68 TL kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin...Esas, ... Karar Sayılı, 10.02.2021 Tarihli ilamı ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...

Karar Sayılı, 11/05/2022 Tarihli ilamları da göz önünde bulundurulduğunda yerleşik içtihatlar uyarınca makine/araç kiralama sözleşmelerinde görevli mahkemenin belirlenmesi için sözleşme içeriğinin incelenmesi gerekmekte olup bu kapsamda sadece makinelerin/araçların kiralanması halinde tek başına taşınır kira sözleşmesinin söz konusu olması sebebi ile görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olmakta;

sözleşme kapsamında iş makinasının/araçların kiralanması yanında operatörün/şoförün de kiralanması halinde bu sözleşme karma nitelikte bir sözleşme olarak kabul edildiğinden davaya bakma görevi tarafların tacir olması koşuluyla Asliye Ticaret Mahkemesi olmaktadır.

Bu kapsamda taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmeler incelendiğinde sözleşme içeriğinde açıkça "İşbu sözleşmenin konusu, Kiralayan tarafından adedi ve marka- modelleri belirtilen araçların sözleşmede yazılı süre, fiyat ve koşulları dahilinde KİRACI /İŞLETEN e kiralamasıdır." şeklinde sözleşme konusunun belirlenmiş olduğu ve sözleşmede araçların kiralanması haricinde şoförlerin de davacı tarafça temin edileceğine dair bir ibare olmadığı bu sebeple karma nitelikte bir sözleşmenin söz konusu olmadığı kanaatine varılmış olup İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin ...

Esas, ...Karar Sayılı, 13/05/2022 Tarihli " ... Taraflar arasındaki ihtilafın kira ilişkisinden kaynaklandığı, bir kira ilişkisinde her iki tarafın tacir olması halinde dahi ihtilafın çözümünde görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, incelemesi yapılan davadaki ihtilafın temelinde de kira ilişkisi olduğu iddia edildiğinden, davaya bakmakta Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Dava Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olup bu mahkemenin verdiği görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu, anlaşılmıştır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115. Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda somut olayda Sulh Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olması nedeni ile aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.