İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/61 K.2024/749

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, SGK'lı olarak çalışıyor olduğu dava dışı ... Ltd.

Şti.'nin ihtiyacı olması üzerine davalıya ait online satış platformu olan "....com.tr" üzerinden 17.07.2023 tarihinde biri beyaz ve diğer ise siyah renk olmak üzere 2 adet "... ... " akıllı cep telefonu sipariş ettiğini, telefonların fiyatının 1 adeti için 22.919,00 TL olarak belirlenmiş olduğunu, sipariş edilen bu 2 adet telefonun toplam fiyatının 45.838,00 TL olduğunu, ödemenin dava dışı ...

Araştırma isimli şirkete ait ... kredi kartı ile yapıldığını, telefon siparişlerinin müvekkiline ait şahsi hesap üzerinden sipariş edildiğinden dolayı, online olarak verilen sipariş ve ödeme sonrası oluşturulan Mesafeli Satış Sözleşmesi ile Mesafeli Satış Sözleşmesi Ön Bilgilendirme Formuna müvekkilinin alıcı sıfatı ile taraf olduğunu, müvekkilinin davalı ile yapılan bu alışverişte tüketici niteliğini haiz olduğunu, telefon siparişlerinin 17.07.2023 tarihinde bu şekilde sipariş edilmesinden ve ödemenin sipariş tarihinde kredi kartı aracılığıyla eksiksiz olarak yapılmasından sonra müvekkilinin,

ödemesi yapılarak sipariş edilen telefonların teslim edilmesini beklemeye başladığını, davalı tarafa ait online alışveriş platformunun siparişlerin takip edilebileceği kısmında, davalı tarafından sipariş edilen akıllı telefonların tahmini olarak 31.07.2023 tarihinde kargoya teslim edileceğinin yazdığını, 31.07.2023 tarihinin üzerinden günler geçmesine rağmen telefonların kargoya teslim edilmemesi ve telefonların müvekkilin eline geçmemesi üzerine davalı tarafın müşteri hizmetleri ile iletişime geçildiğini, devamında sorunun hukuki yollara başvurulmasına gerek kalmaksızın çözüleceği inancı ile bir süre daha beklendiğini,

tüm çabalara rağmen sipariş edilen telefonların bu zamana kadar müvekkile teslimi sağlanmadığı gibi telefonlar için ödenen bedelin iadesi de söz konusu olmadığından ödenen toplam bedel olan 45.838,00 TL'nin müvekkiline iade edilmesi amacıyla ....

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu bildirerek, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür. ... Tüketici Mahkemesinin 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı ve 08/12/2023 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin 2024/61 esas sırasına kaydedilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Davacı dava dilekçesinde; davacının, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin çalışanı olduğunu, bu şirketin ihtiyacı olması üzerine davalının online satış platformundan telefon satın almak için alışveriş yaptığını, davacının dava dışı şirket adına kurumsal üyelik açılamaması nedeniyle kendi adına üyeli açarak alışveriş yaptığını, ödemenin ise dava dışı şirketin hesabından yapıldığını, davalının ödemeyi almış olmasına rağmen telefonları teslim etmediğini beyan etmiş ve alacağın tahsili için davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptalini istemiştir.

Tüketici Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.

Sıfat, dava konusu kılınan sübjektif hakla davanın tarafları arasındaki ilişkiyi ifade eder ve dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilmiş kişilerin maddi hukuk bakımından gerçekten hak sahibi veya yükümlü konumunda bulunup bulunmadığına ilişkin bir kavramdır (TANRIVER, S.: Medeni Usul Hukuku, C.I, Ankara 2016, s.512).

Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir.

Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece resen göz önünde bulundurulmalıdır.

Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir defî de değildir.

Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur (KURU, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, C.I., İstanbul 2001, s. 1157 vd.) (HGK'nın 23/05/2018 tarih ve 2017/13-584 Esas, 2018/1124 Karar)

Dosyamız ile emsal mahiyetteki yüksek mahkeme ilamları incelendiğinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2022/667 E., 2022/3131 K. Sayılı ilamı incelendiğinde " Davacı eldeki davada "sipariş konusu malların dava dışı şirket tarafından teslim edilmediği"nden bahisle davalıya gönderilen sipariş avansının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini talep etmektedir. Dosyaya ibraz edilen dekont ve banka kayıtlarına göre davalıya yapılan söz konusu ödemenin dava dışı "... San." tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmakla davacı Astürk Madencilik Şti'nin bu davada aktif husumetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır." şeklinde yine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2021/325 E., 2021/538 K. Sayılı emsal ilamında da benzer değerlendirmelerde bulunulmuştur.

... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2021/... E., 2022/... K. Sayılı ilamında "Davacı taraf her ne kadar bu makbuza delil olarak dayanmış ve söz konusu masrafların tazminini talep etmiş ise de; söz konusu ödemenin dava dışı ...

Limited Şirketi tarafından yapıldığı, davacı tarafından yapılmış bir ödeme bulunmadığı, söz konusu ödemelere ilişkin hak ve alacakların dava dışı şirket tarafından davacıya temlik edildiğine dair iddia ve delil ileri sürülmediğinden davacının söz konusu masraflara dayalı alacak talebinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.Buna göre , davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. " şekline değerlendirme yapılmıştır. ...

Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2018/... E., 2019/... K. Sayılı ilamında da benzer şekilde değerlendirmeler yapıldığı görülmüştür.

Somut olay yönünden yapılan değerlendirmede; davacının, çalıştığı dava dışı şirketin ihtiyacı nedeniyle online satış ile iki adet telefon sipariş ettiği, dava dışı şirket adına üyelik açılamadığından kendi adına üyelik açarak siparişin oluşturulduğu, ürünlerin ise davalı tarafından teslim edilmediği gerekçesi ile ödenen bedelin iadesi için talepte bulunmuş ve iadesine karar verilmesi istenen ödemenin ise dava dışı şirket ... Ltd. Şti. nin hesabından yapıldığı görülmüştür.

Her ne kadar dosyaya sunulan satış sözleşmesinde davacı taraf olarak görünmekte ise de; davaya konu ürünlerin dava dışı şirketin kullanımı için satın alındığının dava dilekçesi içeriğinde beyan edildiği , ödemenin de dava dışı şirketin hesabından yapıldığı, bu hali ile davalının telefonları teslim etmemesi durumunda dava dışı şirket aleyhine sebepsiz zenginleşeceği, dava dışı şirket tarafından yapılan ödemeler nedeniyle davacının malvarlığında azalma olduğundan bahsedilemeyeceği, dolayısıyla davacının iade alacaklısı durumunda olmadığı kanaatine varılmış (aynı mahiyette ...

Mahkemesi ... Hukuk Dairesi 2022/... E., 2023/... K. Sayılı ilamı aynı yöndedir) açıklanan nedenlerle davacının davasının aktif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imza) Hakim ... · (e-imza)