İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/735 K.2025/668

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin uzun süreli ...şeklinde araç kiralama işi ile uğraştığını, bu kapsamda müvekkilinin sahibi bulunduğu ... plakalı aracın, uzun dönemli olarak kiralandığını, 01.02.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracın kiracı kullanımında iken kaza tespit tutanağında belirtilen mevkide ... plaka numaralı araç sürücücüsü ...'in kurallara riayet etmeksizin geçiş üstünlüğü vermemesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde müvekkiline ait ... plakalı aracın hasar aldığını, bunun sonucunda hasara ilişkin onarım masrafları ortaya çıktığını,

hasar faturasına göre müvekkili şirkete ait araçta KDV dahil 166.438,59-TL tutarında hasar oluştuğunu beyanla araç mahrumiyet bedeli ve araç değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili kazaya karışan, ... plakalı aracın müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından 02.01.2023/2024 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın davasını hasar onarım bedeli yönünden 125.053,94-TL talepli olarak kısmi olarak açmış olduğu ve kısmi dava da zaman aşımı süresinin yalnızca talep edilen kısım bakımından durduğunu, 125.053,94-TL haricindeki bedeller bakımından alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı taraf sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 24/01/2025 tarihli tensip zaptı 8-A nolu ara kararı ile; işbu davanın ..., ... Sigorta A.Ş. Ve ... plaka numaralı araç maliki olmak üzere 3 ayrı davalıya yöneltilmiş olduğu görülmekle ... plaka numaralı araç malikine yöneltilen talepler bakımından dosyanın tefriki ile mahkememizin yeni bir esasına kaydına karar verilmiş olduğu görüldü.

Mahkememizin 07/05/2025 tarihli celsesinde dosyanın; 1 trafik kazaları- değer kaybı alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup 25/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"S O N U Ç: Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde Hukuki durumun ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere işbu dava konusu uyuşmazlık konusunda;

1) ... plaka sayılı aracın plaka sayılı aracın sürücüsü’nün ASLİ ve TAM KUSURLU olduğu,

2) ... plaka sayılı aracın sürücüsü’nün atfı kabil bir kusuru olmadığı,

3) Davaya konu aracın Nihai ve Gerçek Tavan Hasar tutarının 179.679,41 TL. olduğu,

4) Davaya konu aracın Nihai ve Gerçek Tavan Değer Kaybı tutarının 121.620,00 TL. olduğu,

5) Davacının aracından Mahrumiyeti nedeniyle Nihai ve Gerçek Tavan Maddi Zararının 19.141,24 TL olduğu," şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 15/09/2025 tarihinde bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ve içeriğinde bedel arttırım talebinde bulunduğu ve eksik harcı ikmal ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, davacıya ait ... plakalı araca, davalının sigortacısı ve diğer davalının sürücüsü olduğu ... plakalı araç tarafından zarar verildiği iddiası nedeniyle, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı bedelinin, hasar onarım bedelinin ve ikame araç bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde; davanın ..., ... Sigorta A.Ş. Ve ... plaka numaralı araç maliki olmak üzere 3 ayrı davalıya yöneltilmiş olduğu görülmekle ... plaka numaralı araç malikine yöneltilen talepler bakımından dosyanın tefriki ile mahkememizin yeni bir esasına kaydına karar verilmiş ve huzurdaki davaya davalılar ... ve sigorta yönünden devam olunmuştur.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı dava açabilir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış ilgili müzekkere cevapları celbedilmiş akabinde dosyanın 1 trafik kazaları- değer kaybı alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile, bilirkişiden takdiri mahkemeye ait olmak üzere hasar dosyaları, dosya kapsamındaki belgeler ve tüm dosya dosya bir bütün olarak incelenmek suretiyle dava konusu kazaya karışan tarafların kusur oranlarının belirlenerek,

davacının ... plakalı aracında kaza sonrasında meydana gelen hasarın kapsamı, aracın hasarlı ve hasarsız olan halinin karşılaştırılması sureti ile markası, yaşı, cinsi vs özellikleri de göz önünde bulundurularak hesaplanacak olan 2. El piyasa rayiç değeri ile birlikte yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca yapılacak hesaplama uyarınca davacının aracında kaza tarihi itibariyle değer kaybının olup olmadığı, değer kaybının oluşması ihtimalinde ne kadar olduğu,

aracın onarımı için gerekli maliyet ne kadar alacağı, aracın onarım süre di dikkate alınarak ikame araç bedelinin ne kadar olacağı ( kazaya karışan davacıya ait aracın nitelikleri göz önünde bulundurularak ve kaza tarihinde bu emsalde bir aracın kiralama fiyatı dikkate alınarak) bakımından hesap yapılmasının ayrıca dava dışı şirket tarafından ödeme yapılmış ise bu ödemelerin mahsup edilmesi ve zararın davalı zmms yönünden sigorta limitleri içinde kalıp kalmadığı,

talebe konu alacak kalemlerinin sigorta kapsamında kalıp kalmadığı hususlarında değerlendirme yapılması ve rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş ve 25/08/2025 tarihli bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.

İlgili raporda ; " SONU Ç: Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde Hukuki durumun ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere işbu dava konusu uyuşmazlık konusunda; 1) ... plaka sayılı aracın plaka sayılı aracın sürücüsü’nün ASLİ ve TAM KUSURLU olduğu, 2) ... plaka sayılı aracın sürücüsü’nün atfı kabil bir kusuru olmadığı, 3) Davaya konu aracın Nihai ve Gerçek Tavan Hasar tutarının 179.679,41 TL. olduğu, 2) Davaya konu aracın Nihai ve Gerçek Tavan Değer Kaybı tutarının 121.620,00 TL. olduğu, 3) Davacının aracından Mahrumiyeti nedeniyle Nihai ve Gerçek Tavan Maddi Zararının 19.141,24 TL olduğu," şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede.

01/02/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalıya sigortalı ve diğer davalının kullanımında bulunan ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, yaşanan kazaya davalı araç sürücünün %100 kusuru ile sebebiyet verdiğinin dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile sabit olduğu, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin kadri marufunda 121.620,00-TL, makul onarım süresinin 3 hafta ve bu süreye tekabül eden mahrumiyet zararının 19.141,24-TL , hasar onarım bedelinin ise 179.679,41-TL olacağının anlaşıldığı,

meydana gelen zarara ilişkin olarak hasar onarım bedeli ve değer kaybı alacak kalemlerinden davalıların müşterek müteselsilen sorumlu olacağı, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise sigorta poliçe hükümleri gereğince davalı sigortanın sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle dava dilekçesinde davalı sigortaya yöneltilen araç mahrumiyet bedeli alacağının tahsili isteminin reddine karar vermek gerektiği anlaşılmış ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş, faiz başlangıcı yönünden yapılan değerlendirmede ise;

davalı sürücü yönünden haksız fiil tarihinde temerrüt gerçekleştiğinden kaza tarihinden , davalı sigorta yönünden ise dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmiş ve davalı sigorta poliçe limiti dahilinde sorumlu tutularak ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...