İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/351 K.2026/53

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesinin müvekkilini tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... plakalı araçlar ile 14.06.2024 -21.10.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesinden dolayı ....

İcra Dairesi Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu fakat anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulünü, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalının tüm mal varlığı üzerine borca yetecek miktarda ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirket hakkında birden fazla takip açıldığını, hangi takibin iddia edilen hangi alacaklar yönünden açıldığının belli olmadığını, davacı tarafından iddia edilen ihlalli geçişin yapıldığına dair ilgili şirketin bilgilendirme yapması gerektiğini, iddia edilen geçişlere ilişkin kamera kaydının sunulmadığını belirterek davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin mahkememiz dosyasının 15/05/2025 tarihli ara kararı ile reddine karar verildiği, davacı vekilinin 15/05/2025 tarihli ara kararı istinaf ettiği ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2025/1026 esas 2025/1182 karar ve 25/09/2025 tarihli kararı ile davacının talebinin kısmen kabulüne, mahkememizin 15/05/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, %15 teminat karşılığında karar verildiği, 16.643,64 TL teminat mahkememiz dosyasına yatırıldığı görüldü.

Mahkememiz dosyasının 03/06/2025 tarihli ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, 17/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Dosyada mevcut beyan, bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda;

1. Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,

2. 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (01/07/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı,

3. Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir.

Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı,

bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,

4. 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği,

5. Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 115 adet geçişe ait 110 geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğu, 5 adet geçişe ait geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiği,

6. Davaya konu ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 14.06.2024 ile 21.10.2024 tarihleri arasında davalı ... Turizm İnşaat Petrol Gıda Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu kanaatine varıldığı,

7. ... ve ... plaka sayılı araç için bildirilen 11 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu,

8. ... ve ... plaka sayılı araca ait 115 adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutar:

Geçiş Ücreti: 110.957,50 TL + İşlemiş Faiz: 23.748,72 TL + İşlemiş Faiz KDV'si:

4.749,74 TL olmak üzere Genel Toplam: 139.455,97 TL olarak hesap edildiği,

9. Yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 139,455,97 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 139.408,90 TL olarak talep edilmesi nedeniyle (faiz hesaplaması nedeniyle oluşan fark: 47,07 ) taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.

Mahkememiz dosyasının 08/10/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, 17/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Dosyanın davalı tarafın faiz hususuna ilişkin itirazları değerlendirilmek üzere rapor alınmak üzere faiz hesabından anlayan mali müşavir bilirkişiye tevdi ile; davacının takip talebinde talep ettiği faiz talebi (kök raporu hazırlayan bilirkişinin temerrüt tarihlerine ilişkin değerlendirmeleri de dikkate alınarak) yönünden yapılan hesaplamalar neticesinde;

Faiz tablosuna konu alacakların 6001 sayılı kanun uyarınca , kaçak geçiş ücretlerine ait bedellerin 15. günün sonu olarak ayrı ayrı muaccel tarihleri belirlenerek 10.03.2025 takip tarihine kadar hesaplandığı,

Tarafların Tacir olduğu, kaçak geçiş yapan araçların Otobüs/ticari araç olduğu, bu nedenle davacının ticari faiz talebinin yerinde olduğu,

TCMB verilerine göre Ticari avans faizinin 01.04.2024-27.12.2024 tarihleri arasında %51,75 // 28.12.2024-07.03.2025 tarihleri arasında %49,25 // 08.03.2025 tarihinden sonra %44,25 olduğu...

Davacının takipteki faiz oranını %49,25 oranı ile sınırlandırması sebebiyle 01.04.2024- 07.03.2025 arası %49,25 sabit oranda, 08.03.2025-10.03.2025 tarihleri arası ise Kanun gereği, %44,25 oranında hesaplandığı ve davacı şirket lehine 23.127,98.-TL faiz tahakkuk ettiği,

Katma Değer Vergisi yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; davacı şirketin verdiği hizmet bedelinde uygulanan tarifeye göre %20,00 KDV oranının, İşlemiş faize yönelik olarak da %20,00 KDV oranı ile talep edilebileceği, 23.127,98.-TL faize %20 KDV oranına göre 4.625,60.-TL tahakkuk edeceği,

Tüm bu nedenlerle;

Davalı şirket tarafından, .... İcra Dairesinin 2025/... Esas Sayılı dosyasına edilen itirazın; 10.03.2025 takip tarihi itibariyle 110.957,50.-TL kaçak geçişlere yönelik alacak, 23.127,98.-TL ticari avans faizi, 4.625,60.-TL tahakkuk eden faiz tutarına uygulanan %20 KDV ile birlikte toplam 138.711,08.-TL üzerinden iptali, takip tarihinden tahsil tarihine kadar asıl alacakla birlikte asıl alacağa işleyecek değişken oranlarda ticari avans faizi ile birlikte tahsili ve icra inkar tazminatı hükmünün Yüce Mahkemenize ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava , davacı tarafından davalı aleyhine ihlalli geçiş alacağının tahsili için başlatılan .... İcra Dairesinin 2025/... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.

Mahkememizce dava konusu araçlara ilişkin sahiplik belgeleri dosya arasına alınmış, tarafların gösterdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dosya kapsamında alınan 18/08/2025 tarihli bilirkişi raporu ile " 1. Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,

2. 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (01/07/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı,

3. Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir.

Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı,

bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,

4. 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği,

5. Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 115 adet geçişe ait 110 geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğu, 5 adet geçişe ait geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiği,

6. Davaya konu ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 14.06.2024 ile 21.10.2024 tarihleri arasında davalı ... Turizm İnşaat Petrol Gıda Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu kanaatine varıldığı,

7. ... ve ... plaka sayılı araç için bildirilen 11 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu,

8. ... ve ... plaka sayılı araca ait 115 adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutar:

Geçiş Ücreti: 110.957,50 TL + İşlemiş Faiz: 23.748,72 TL + İşlemiş Faiz KDV’si:

4.749,74 TL olmak üzere Genel Toplam: 139.455,97 TL olarak hesap edildiği,

9. Yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 139.455,97 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 139.408,90 TL olarak talep edilmesi nedeniyle (faiz hesaplaması nedeniyle oluşan fark: 47,07 ) taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu, " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüş, raporun dosyaya sunulması akabinde tarafların rapora itirazları dikkate alınarak; dosyanın davalı tarafın faiz hususuna ilişkin itirazları değerlendirilmek üzere rapor alınmak üzere faiz hesabından anlayan mali müşavir bilirkişiye tevdi ile;

davacının takip talebinde talep ettiği faiz talebi (kök raporu hazırlayan bilirkişinin temerrüt tarihlerine ilişkin değerlendirmeleri de dikkate alınarak) yönünden değerlendirme yapılmasının istenilmesine karar verilmiş ve dosyaya kazandırılan 18/11/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; " Dosyanın davalı tarafın faiz hususuna ilişkin itirazları değerlendirilmek üzere rapor alınmak üzere faiz hesabından anlayan mali müşavir bilirkişiye tevdi ile; davacının takip talebinde talep ettiği faiz talebi (kök raporu hazırlayan bilirkişinin temerrüt tarihlerine ilişkin değerlendirmeleri de dikkate alınarak) yönünden yapılan hesaplamalar neticesinde;

• Faiz tablosuna konu alacakların 6001 sayılı kanun uyarınca , kaçak geçiş ücretlerine ait bedellerin 15. günün sonu olarak ayrı ayrı muaccel tarihleri belirlenerek 10.03.2025 takip tarihine kadar hesaplandığı,

• Tarafların Tacir olduğu, kaçak geçiş yapan araçların Otobüs/ticari araç olduğu, bu nedenle davacının ticari faiz talebinin yerinde olduğu,

▪ TCMB verilerine göre Ticari avans faizinin 01.04.2024-27.12.2024 tarihleri arasında % 51,75 // 28.12.2024-07.03.2025 tarihleri arasında %49,25 // 08.03.2025 tarihinden sonra %44,25 olduğu…

▪ Davacının takipteki faiz oranını %49,25 oranı ile sınırlandırması sebebiyle 01.04.2024-07.03.2025 arası %49,25 sabit oranda, 08.03.2025-10.03.2025 tarihleri arası ise Kanun gereği, %44,25 oranında hesaplandığı ve davacı şirket lehine 23.127,98.-TL faiz tahakkuk ettiği,

▪ Katma Değer Vergisi yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; davacı şirketin verdiği hizmet bedelinde uygulanan tarifeye göre %20,00 KDV oranının, İşlemiş faize yönelik olarak da %20,00 KDV oranı ile talep edilebileceği, 23.127,98.-TL faize %20 KDV oranına göre 4.625,60.-TL tahakkuk edeceği,

Tüm bu nedenlerle;

Davalı şirket tarafından, .... İcra Dairesinin 2025/... Esas Sayılı dosyasına edilen itirazın; 10.03.2025 takip tarihi itibariyle 110.957,50.-TL kaçak geçişlere yönelik alacak, 23.127,98.-TL ticari avans faizi, 4.625,60.-TL tahakkuk eden faiz tutarına uygulanan %20 KDV ile birlikte toplam 138.711,08.-TL üzerinden iptali, takip tarihinden tahsil tarihine kadar asıl alacakla birlikte asıl alacağa işleyecek değişken oranlarda ticari avans faizi ile birlikte tahsili ve icra inkar tazminatı hükmünün Yüce Mahkemenize ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı itibari ile yapılan kontrolde hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu ve faiz hesaplamasına ilişkin bilirkişi raporu uyarınca davalıya ait araçların, davacının işletmesini yapmakta olduğu ücretli otoyoldan ücret ödemeksizin yapmış olduğu geçişlerin ihlalli geçiş olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış açıklanan nedenlerle, dosya kapsamında alınan 18/08/2025 tarihli bilirkişi raporu ile davalıya ait araçların ihlalli geçiş bedellerinin hesaplandığı, işlemiş faiz yönünden ise alanında uzman mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı,

karayolu taşımacılığı alanında uzman bilirkişinin geçiş ücretlerine ilişkin belirlemelerine mahkememizce itibar edildiği ancak aynı bilirkişinin raporunda faiz hususunda uzmanlığının bulunmadığını bildirdiği görüldüğünden faiz hesabı hususunda mahkememizce mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı ve faiz yönünden alınan 18/11/2025 tarihli rapora itibar edildiği (ilgili bilirkişinin uzmanlık alanı olması nedeniyle),

bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları uyarınca davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ayrıca davalının yargılama devam ederken icra dosyasına yapmış olduğu ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında dikkate alınmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının takip talebinde talep etmiş olduğu takip öncesi işlemiş faiz ve bu faizin KDV si yönünden yapılan değerlendirmede; her ne kadar takip tarihinden önce borçlu temerrüde düşürülmemiş ise de; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2021/272 Esas 2024/580 Karar sayılı güncel emsal yüksek mahkeme içtihadı da dikkate alınarak davacının takip öncesi işlemiş faiz ve faizin KDV sine ilişkin alacak kalemlerinin de kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatı istemi kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...