İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/729 K.2026/16

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket nezdinde ...

Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan, “...” adresinde kain işyerinde, elektrik panosunda çıkan yangından dolayı 20.10.2023 tarihinde hasar meydana geldiğini, yangın hadisesi neticesinde meydana gelen hasara ilişkin, alanında uzman bilirkişi tarafından tespit ve değerlendirmeler yapılarak bir rapor hazırlandığını, 21/11/2023 tarihli Eksper raporunda hasar tutarı 445.356,35 TL olarak tespit edildiğini, tespit edilen tutar dava dışı sigortalıya 12.12.2023 tarihinde ödendiğini, yapılan ödeme müvekkili şirket Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğunu,

ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep ettiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine, ... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalıların ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalılar aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayın gerçekleşme şekli ve müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını, olayın gerçek seyrine ve taraflar arasındaki kira sözleşmesine tamamen aykırı olduğunu, müvekkilinin kiracı ile akdettiği 01.06.2017 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ("Ana Sözleşme") kapsamında Kiracı'ya yalnızca "..." isimli alışveriş merkezinin "Cadde Katı" F Blok'ta bulunan B-1036 numaralı bağımsız bölümü kiralandığını, bu kira sözleşmesinin hiçbir maddesinde,

Kiracı'nın kullanımında bulunan ve yangına sebebiyet verdiği iddia edilen elektrik panosunun müvekkili tarafından kiracıya demirbaş olarak teslim edildiğine veya mülkiyetinin müvekkiline ait olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, haksız ve mesnetsiz itirazın iptali davasının reddini, davacının talep ettiği icra inkar tazminatının şartları oluşmadığından bu talebin reddini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, davalının kiracısı olan ve davacı şirket nezdinde sigortalanan dava dışı sigortalının işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle, sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı şirket nezdinde ... Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ... İnş. San ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin “...” adresinde kain işyerinde (...

Cafe), 20.10.2023 tarihinde elektrik panosunda çıktığı beyan olunan yangından dolayı sigortalının işyerinde meydana gelen hasar sebebiyle davacı tarafından sigortalıya ödenen 445.356,35 TL tutarındaki hasar bedelinin halefiyet ilkesi uyarınca davalı bina malikinden tahsili amacıyla davalılar aleyhine 445.356,35 TL asıl alacak, 16.032,83 TL işlemiş faiz olmak üzere 461.389,18 TL üzerinden ... İcra Müdürlüğünün 2024/...

Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalıların yapmış oldukları itirazların iptali ile %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

6102 Sayılı TTK'nın Halefiyet başlıklı 1472. Maddesinin "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindeki düzenlemesi ve emsal mahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/12639 Esas, 2017/5840 Karar Sayılı, 24/05/2017 Tarihli "... Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472.

(6762 sayılı TTK'nun 1301.) maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsiline ilişkindir. ... Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınması zorunlu olmakla birlikte, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda işbu davada davacının dava dışı sigortalısına ödeme yapmış olması sebebiyle eldeki davada aktif husumetinin bulunduğu, davacının dava dışı sigortalısı olan ... İnş. San ve Dış Tic. Ltd.

Şti. yerine geçerek davayı açmış olduğu, bu kapsamda davada görev hususu irdelenirken davanın ... İnş. San ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile davalılar arasında görülen bir dava gibi görülmesi gerekmektedir.

Dosyaya ibraz edilen belgeler üzerinden yapılan incelemede 01.09.2018 tarihinde akdedilen Kira Devir Protokolü uyarınca davacının sigortalısı ile davalılar arasında kira sözleşmesinin bulunduğu anlaşılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2021/1161 Esas, 2024/1118 Karar Sayılı, 18/09/2024 Tarihli "Dava; davalının kiracısı olan dava dışı sigortalının işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle, sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. ... somut uyuşmazlıkta dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki temel ilişki kira ilişkisi olduğundan, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir ve halefiyet gereğince dava açan sigorta şirketi yönünden de aynı mahkeme görevlidir.

Mahkemece, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesis edilmesi hatalı olup..." şeklindeki gerekçesi ilamı da göz önünde bulundurulduğunda HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115.

Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda somut olayda Sulh Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olması nedeni ile aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır