İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/798 K.2026/334

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının elinde bulunan ... A.Ş. ... Caddesi Şubesi'ne ait, keşide yeri: ..., keşidecesi ... olan ... seri numaralı, 13/11/2025 keşide tarihli 164.379,00TL bedelli hamiline düzenlenmiş çekin kötüniyetli 3. Şahıslarca bankadan tahsil edilmesini engellemek amacıyla çekin teminat mukabilinde ödemeden men karar verilmesini, akabinde çekin iptali talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı...asil tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. ... Caddesi Şubesi'ne ait, keşide yeri: ..., keşidecesi ... olan ... seri numaralı, 13/11/2025 keşide tarihli 164.379,00TL bedelli (her ne kadar dava dilekçesinde çek bedeli 164.373 TL olarak yazılmış ise de dava dilekçesi ekinde ibraz edilen çek sureti incelendiğinde bedelin 164.379,00 TL olduğu anlaşılmakla bu doğrultuda yargılama yapılmıştır) hamiline düzenlenmiş çekin zayi nedeniyle iptali istemi ile mahkememize başvurmuştur.

Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklinde düzenleme mevcut olup bu düzenlemenin ve 818/s. maddesinin yollaması gereği poliçenin iptaline ilişkin hükümler çekin iptalinde de uygulanacaktır.

6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir" şeklinde olup, mahkememizce yasal ilanlar tamamlanmış, bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar uyarınca dava konusu çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Ticaret Sicil gazetesinin 03/12/2025 tarihli sayısında 1. İlanın, 11/12/2025 tarihli sayısında 2. İlanın, 19/12/2025 tarihli sayısında 3. İlanın yapılmış olduğu, yasal süresi içerisinde müdahale talebinde bulunan kimsenin olmadığı, çekin bankaya da ibraz edilmemiş olduğu anlaşılmakla talep yerinde görülerek talebe konu çekin zayii olması nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.