İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/93 K.2025/826

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile ilgisi bulunmayan borçluları başkaları olan ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas ve 2020/... esas sayılı dosyalarından çıkılan talimat hacizleri sonucunda mal kaldırma ve haciz yapma tehditleri ile müvekkillerinden cebri icra ile tahsil edilen paraların istirdadının talep edildiğini, müvekkillerinin serbest iradeleri hilafına haciz sırasında baskı ve tehditle imzalatılan borçlu sıfatı yükletilen 19/06/2020 tarihli protokol senedin iptaline, anılan senedin ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasında ayrıca icra takibine konu edilmesi nedeniyle işbu icra dosyasında girişilen takibin tedbiren durdurularak neticede İİK'nun 72 ve devamı maddeleri gereğince müvekkillerinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, davacı müvekkillerinden ... ... Mad. Çelik. San. Paz. Tic. Ltd. Şti. ( ... ... ) geçmişte ... ilinde birden çok şubesi bulunan, halihazırda ... ili ... İlçesi, ... Semtinde birisi ( Merkez ) ... ... Mah. ... Cad.

No:26/A ... ..., diğeri ( ... Şubesi )... Mah. ... Cad. No: 1/B ... ... adresinde kiracı olarak faaliyet gösteren iki adet büfe tarzı market çalıştırıp işleten bir firma olduğunu, diğer müvekkili ...'ın ise ... Firmasının yetkilisi ... ... babası olduğunu, müvekkili ... ... firmasının geçmişte faaliyette bulunduğu ... ... ... Şubesi ... Mah. ... 11. Km no: 356 / A ... / ... adresinde faaliyet göstermekte iken kiracısı olduğu anılan işyerinin 25/12/2019 tarihinde ... ...

Müdürlüğü'nce usulsüz tahliyesi ve ertesi gün ... Büyükşehir Belediye ekiplerince yıkılması nedeniyle yeni kiralayacağı yer arayışına girildiğini, aynı zamanda haksız ve hukuka aykırı tahliye ve yıkım işlemi üzerinde müvekkilinin ... ... İdare Mahkemesi'nin 2019/... esas sayılı dosyasında idari davanın dahi ikame edildiğini, yeni kiralanacak yer arayışları neticesinde ... Mah. ... Cad.

No:26A ... / ... adresindeki taşınmazın bulunduğunu, anılan taşınmazın malikinden 01/04/2020 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile tamamen boş olarak kiralanarak anılan şubenin taşıma işlemlerinin gerçekleştirildiğini ve firmanın merkez adresinin yapıldığını, müvekkili firma tarafından yıkılmak suretiyle boşaltılan adresinden aynı semt içerisinde başka bir taşınmaz adresine nakli ve taşınmasının yapılmasındaki bir başka nedenin ise, müvekkilinin sayısal oyunlar bayisi olmasından ötürü aynı bayiliğin devam etmesinin ... ... ... ...

Yönetmeliği gereğince adresinin aynı semt içerisinde naklinin gerekiyor olması gerektiğini, müvekkilince de sayısal oyunlar bayiliğinin devam etmesi için aynı semt içerisinde kiralık taşınmaz arayışına girilerek ... ... Mah. ... ... Cad. No:.../A ... / ... adresindeki taşınmazın kiralandığını, bu yeni adrese bayiliğinin nakledilmesi için 25/03/2020 tarihli dilekçe ile ... ... .... ... Müdürlüğü'ne talepte bulunulduğunu, durum bundan ibaret iken, müvekkili ..

Gıda'nın boş şekilde kiralayarak adresini yeni naklettiği ... ... Mah. ... ... Cad. No: .../ A ... / ... adresine 19/06/2020 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasından yazılan talimat üzerine ... ....

Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyasından kalabalık bir polis ekibiyle birlikte hacze gelindiğini, hacze gelinen dosyanın borçluları ... olmasına yani müvekkili şirket ile diğer müvekkili ... olmamasına rağmen müvekkilinin işyerinin gün boyunca didik didik arandığını ve borçlulara ait herhangi bir evrak vs.

Bulunmaya çalışıldığını ve bulunamadığını, haciz zaptına dahi organize bir şekilde müvekkilinin ağzından adresi boş olarak kiraladığı belirtilmesine rağmen borçludan içindeki malzemelerle devraldığının yazıldığını, yani müvekkilince anılan taşınmazın boş olarak kiralanmasına, icra takip dosyası borçluları ile aralarında herhangi bir organik bağ veya muvazaalı devir olmamasına,

icra takip dosyası borçlularının müvekkilinden önce taşınmazı kiraladıkları dönemde hacze gelindiğini belirten ve anılan hacizde haczedilen ürünlerin şimdi gelinen 19/06/2020 tarihli hacizde adreste bulunduğunu belirten davalı - alacaklı vekilinin bu beyanındaki ürünleri aynı ürünler olmayacağını, zira haciz zaptı içeriğinden de açıkça yazılı olduğu şekliyle alkol, sigara gibi ürünlerin her zaman satılan ve seri numaraları belli olmayan ürünler olduklarını, müvekkilince anılan ürünlerin şirkete ait olduğunun belirtilmesine, kira kontratını sunmasına,

faturaları ise sunabileceğini belirtmesine rağmen bu durumlar gözetilmeden işbu davanın davalı vekilinin muvazaalı devir yapıldığı, anılan kişilerin aynı işkolunda faaliyet gösterdikleri, devralınan devredenle birlikte iki yıl müteselsilen sorumlu olduğu şeklinde hukuki dayanaktan yoksun iddialar belirtilerek haciz ve muhafaza talep edildiğini, borçlu olmayan müvekkilinin şirket yetkilisi ve diğer müvekkilince haksız ve hukuksuz işleme karşı çıkılması üzerine takviye polis ekipleri çağırıldığını,

gün boyu süren fiziki ve psikolojik olarak yorucu bir işlem gerçekleştiren müvekkili şirket yetkilisi ... ile babası diğer ...'ın haciz ve muhafazanın işyerlerine ve kendilere önemli zarar vereceğini, etraftaki diğer esnaf gözünde de küçük düşürücü bir pozisyon içerisinde olduklarını, iradelerini serbestçe kullanamayacakları haciz sırasında borçlu olmamalarına rağmen borçla uzaktan yakından ilgileri bulunmamasına rağmen bu baskı ve tehditle,

içeriğini tamamen hacze gelen davalı alacaklı vekilinin yazdığı ve önlerine koyduğu içeriğini bilmedikleri ve dolayısıyla sonucunu kavrayamayacakları bir durumda 19/06/2020 tarihli protokolü ve 19/06/2020 tanzim, 19/06/2020 vade tarihli ve 383.000,00-TL bedelli senedi imzalamak zorunda bırakıldıklarını, bu belgelerin imzalanması halinde haczin sonlandırılacağının kendilerine söylendiğini, öncelikle ve ivedilikle, tensiple teminatsız veya uygun görülecek teminat mukabilinde ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına veya icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ,ile müvekkillerinin ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı icra takibi ve anılan icra takibine dayanak yapılan 19/06/2020 tanzim, 19/06/2020 vade tarihli 383.000,00-TL bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, 19/06/2020 tarihli protokol ve anılan senedin iptaline, borçlu olunmadığı halde haciz baskı ve tehdidi ile ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas 2020/... esas ve 2020/... esas sayılı dosyalarındaki miktarlara mahsuben müvekkilleri davacılardan tahsil edilen paraların ödeme tarihlerinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, davalı alacaklının haksız ve kötüniyetli olmasından ötürü %20 tazminata mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların menfi tespit davasını ikame etmekte hukuki yararlarının oladığını ispatla mükellef olduğunu, davacının dava hakkınsa sahip bulunması mahkemeden hukuki koruma isteyebilmesi için yeterli olmadığını, dava açan kişinin ayrıca dava açmakta hukuki bir yararının bulunmasının gerektiğini, davaya konu ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasında borçlu ...'ya gönderilen ödeme emrinin 14/08/2020 tarihinde, borçlu ...'a gönderilen ödeme emrinin 31/08/2020 tarihinde ve borçlu ...'e gönderilen ödeme emrinin 20/08/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, borçluların yasal süresi içerisinde borca itiraz davalı ikame etmediğini, borçluların ödeme emirleri tebliğ olduktan neredeyse 6 ay sonra mahkemede menfi tespit ve istirdat davası açmalarında hukuki yarar bulunmadığını, davacılar tarafından davaya konu borcun kendi imzaları ile açıkça kabul edilmiş olduğundan;

bu davayı ikame etmekte hukuki yararlarının bulunmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle Usulden Reddi'nin gerektiğini, davaya konu protokol ve ödeme aracı olarak bono usul ve yasa uygun olarak düzenlendiğini, borçluların serbest iradeleri ile imzalandığını, bu yönü ile iadesi talep edilen bono TTK hükümlerine uygun bir bono olduğunu ve borcun üstlenilmesi niteliğinde olduğunu, davacının iddia ve beyanları gerçeğe, usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın borcun yenilendiği mükerrer olarak tahsil edilmek istendiği iddialarının tamamı ile gerçeğe aykırı olduğunu,

haciz baskısı altında protokol ve Bono düzenlendiğine ilişkin iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, açıkça itiraz ettiklerini, hukuki dayanaktan yoksun bu iddiaların taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacı borçlu şirketin ödemiş olduğu 38.500,00-TL'ye ilişkin " Dosya borcuna mahsuben ödendiğini, yapılan ödemenin kayıtsız şartsız hiçbir itirazı kayıt ileri sürülmeksizin gayrikabili rücu olarak ödendiğine ilişkin " makbuzu imza altına aldığını, yalnızca bu hususun bile davacıların borcu üstlendiğini, dosya borcuna istinaden dosya borcunu ödediklerini ispatlar nitelikte olduğunu,

mahkemece verilen tedbir kararının gereğinin davacı taraflarca yerine getirilmediğini, tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının işbu davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, sırf icra takip işlemlerini sürüncemede bırakarak dosya borçlarını ödemekten kaçınmak için işbu davanın açılmasına sebebiyet veren borçlular hakkında %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının akıbetinin araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2020/... esas sayılı icra dosyasına mahkememiz davacıları ..., ... PAZARLAMA TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ile ... tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmış ise davacılardan hangisi tarafından ne kadarlık bir ödeme yapıldığı, bulunması halinde yapılan bu ödemelerin davalı QNB Finansbank A.Ş'ye ödenip ödenmediği hususunda mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Davacı ... PAZARLAMA TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ( VKN NO:...)'nin ilk faaliyete başladığı tarihten bu yana iş yeri adreslerini gösterir vergi kayıt belgelerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Davacı ... PAZARLAMA TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ( VKN NO:...)'nin sicil kayıtlarının ve faaliyet adreslerinin kuruluştan bu yana olan tescil ve ilan kayıtlarının çıkarılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Bilirkişiler ... ve ...'un 21/08/2023 tarihinde sunmuş olduğu bilirkişi raporunda. "Taraflar arasında imzalanan protokol ve bono uyarınca taraflar arasındaki hukuki ilişkiden doğan borcun geçerli bir borç olduğu mahkemece takdir edilirse; davacının defter ve kayıtlarında davalıya yapılan herhangi bir ödeme kaydı veya belgesinin bulunmadığı, .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/...

E. sayılı takip dosyasında takibe dayanak belgenin 19.06.2020 vade tarihli 383.000,00 TL'lik senet olduğu belirtildiğinden takip tarihi itibari ile davacının aksini ispatlayamamasından kaynaklı olarak asıl alacak ve ferileri yönünden 354.600,00 TL asıl alacak + feriler olmak üzere 361.786,24 TL davalının toplam alacak miktarının olduğu, davacının taraf olmadığı diğer icra dosyaları bakımından menfi tespit veya istirdat iddiasında bulunamayacağı" şeklinde görüş bildirmişlerdir.

31/12/2024 tarihinde bilirkişiler ...'nın sunmuş olduğu bilirkişi raporunda ; " Dosya mevcudu, talimat yoluyla alınan bilirkişi kök raporu ile ek raporu, bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyanlar, dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin değerlendirilmesi sonucunda ve raporumuzun içinde açıklanan nedenlerle;

3.1 Davacılar tarafından imzalanan protokol ve dava konusu bononun, dava dışı üçüncü kişi elindeyken haczedilmiş bulunan ve davacılar tarafından borçlulardan satın alındığı davacı şirket ticari defterlerinden anlaşıyan bir kısım ticari malın icra dairesi tarafından mufaza altına alınmasına ilişkin kararının ardından imzalandığı,

3.2 — Davacıların sorumlu olacağı ticari mal miktarının 140.000 TL olduğu, protokol ve bono ile borç altına girilen miktadır 383.000 TL olduğu, TBK 38/2 hükmünde ortaya konulan “aşırı menfaat sağlanmış olması halinde, korkutmanın varlığı kabul edilir” şartının sağlandığı ve .... İcra Mi iğünün 2020/... Sayılı İcra takibinin dayanağını oluşturan bononun korkutma altında imzalandığının kabul edilebileceği,

3.3 — Davacı gerçek dava dışı borçlular ... lehine verdiği icra kefaletinin de aynı gerekçelerle korkutma sebebiyle iptalinin uygun olacağı, " şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişiler ... ve ...'un 21/08/2023 tarihinde sunmuş olduğu bilirkişi ek raporunda ; ""Taraflar arasında imzalanan protokol ve bono uyarınca taraflar arasındaki hukuki ilişkiden doğan borcun geçerli bir borç olduğu mahkemece takdir edilirse; davacının defter ve kayıtlarında davalıya yapılan herhangi bir ödeme kaydı veya belgesinin bulunmadığı, .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/...

E. sayılı takip dosyasında takibe dayanak belgenin 19.06.2020 vade tarihli 383.000,00 TL'lik senet olduğu belirtildiğinden takip tarihi itibari ile davacının aksini ispatlayamamasından kaynaklı olarak asıl alacak ve ferileri yönünden 354.600,00 TL asıl alacak + feriler olmak üzere 361.786,24 TL davalının toplam alacak miktarının olduğu, davacının taraf olmadığı diğer icra dosyaları bakımından menfi tespit veya istirdat iddiasında bulunamayacağı" görüşümüz aynen geçerlidir. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.

09/06/2025 tarihinde bilirkişiler ...'nın sunmuş olduğu bilirkişi ek raporunda ;" Dosya mevcudu, talimat yoluyla alınan bilirkişi kök raporu ile ek raporu, bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyanlar, dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin değerlendirilmesi sonucunda ve raporumuzun içinde açıklanan nedenlerle; 3.1 — Kök raporda belirtilen hususlar dışında yeni bir görüşte bulunulamayacağı, davacıların ticari işletmenin devri sebebiyle borçlu bulunmalarının, haciz tehtidi altında alınan bononun geçerliliğiene etkisinin Sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğu, Sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.

GEREKÇE

Dava; korkutma iddiası ile davacı tarafın iradesi sakatlanmış şekilde imzalanan bono yönünden istirdat talepli olduğu anlaşılmakla dava konusu bono yönünden inceleme yapılmak üzere dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilerek bilirkişi raporu dosyaya alınmış olup,

Alınan bilirkişi raporunda ticari ilişki sebebiyle 140.000 TL tutarında ticaret tutarının bulunduğu fakat incelenen bono yönünden bononun 383.000 TL olarak haciz sırasında düzenlendiği, tarafların arasında bakiye tutarlar ve düzenlenen bono tutarı aşırı yararlanmanın gerçekleştiği kanaatine mahkememizce varılmış olup, korkutmanın varlığının ispatlandığı yönündeki bilirkişi raporu da çelişki içermediği görüşüyle davanın korkutmanın varlığı ispatlandığı gerekçesi ve dosyaya sunulan dekontlar ile istirdat koşullarının gerçekleştiği görüşüyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır