İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/175 K.2023/530

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...(“Otoyol”)’nun işletmesi 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun doğrultusunda davacı müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçluya ait ... plakalı araç ile 02.09.2016-20.03.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin 74 adet ihlalli geçiş yapıldığını, işletme hakkı davacı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince,

ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; davalı-borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün...

E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla 18.11.2017 tarihinde icra takibi başlatıldığını davalı-borçlu tarafından ödeme emrine 25.12.2017 tarihinde süresi içinde “borca, faize” itiraz edildiğini, ilgili İcra Müdürlüğü'nce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, İstanbul Arabuluculuk Bürosuna başvurularak 2022/... arabuluculuk numarası ile yapılan görüşmelerde,

karşı tarafın mazeretsiz toplantıya katılmaması sonucunda anlaşamama şeklinde tamamlandığını, TKM ve HMK doğrultusunda davacı iddiasını ispatlamakla mükellef olup dayandıkları deliller ile davalı-borçlunun ücret ödememek suretiyle yaptığı geçişler sonucunda müvekkil şirkete borçlu olduğu tespit edileceğini, borçlu-davalı tarafından davacı müvekkil şirketçe işletilen köprü ve otoyollardan geçiş yapmadığı yönünden bir savunması bulunmaksızın,

icra dosyasına zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğini bu nedenlerle süresi içerisinde itirazın iptali davası açma gereği hasıl olduğunu beyan ederek yapılan takibin aynen devamı ile davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılım sağlamamıştır.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2017/... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ... sayılı araçların 02.09.2016-20.03.2017 tarihleri ve sonrasındaki mülkiyet bilgilerinin bildirilmesi istenilmiştir.

PTT Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; Davalıya ait ... sayılı araçların HGS kartının 02.09.2016-20.03.2017 tarihi ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediğinin bildirilmesi istenilmiştir.

Karayolları Ana Kontrol Merkezi Başmühendisliği Birimine müzekkere yazılarak; Davalıya ait ... sayılı araçların ... 02.09.2016-20.03.2017 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak bildirilmesi istenilmiştir.

Yine Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyon cinsi aracın 2016-2017 yıllarına ait tescil kayıtlarının, ... ve ... plakalı araçların aktif ve pasif tescil bilgilerinin gönderilmesi istenilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü 'ne yazı yazılarak; ... ve ..., ... plakalı araçların OGS kaydının bulunup bulunmadığı, herhangi bir bankadan otomatik ödeme talimatı bulunup bulunmadığı ve 02/09/2016-20/03/2017 tarihleri arasındaki bakiyelerini gösterir kayıtların gönderilmesi istenilmiştir.

18/02/2023 tarihinde SMMM bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı takip dosyasında itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur.

6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir.

Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.

İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.

İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/3213 Esas ve 2022/5927 Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.

Somut olayda dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Borcun sebebi olan ihlalli geçiş kayıtlarına göre ... plakalı araçların geçiş tarihlerinde davalı adına kayıtlı olduğu; ... plakalı aracın ise, davalı adına kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Davacı her ne kadar toplamda 74 adet ihlalli geçiş yapıldığını ileri sürmüş ise de, 2 adet geçişin davalı adına kayıtlı olmayan ... plakalı araca ait olduğu, davalı adına kayıtıl araçlar ile toplamda 72 adet ihlalli geçiş yapıldığı tespit edilmiştir.

Davacı taraf 1.708,75 TL geçiş ücreti, 3.488,80 TL cezai bedel, 457,88 TL işlemiş faiz ve 82,42 TL alacak üzerinden takibin devamına karar verilmiştir. Alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca, davacının, davalı adına kayıtlı araçlar ile yapılan 72 adet ihllalli geçiş sonucu 1.700,65 TL geçiş bedeli, 3.456,40 TL cezai bedel, 453,56 TL işlemiş faiz ve 81,64 TL KDV alacağı bulunduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle davalının, adına kayıtlı araçlar ile 72 kez davacının işlettiği otoyoldan ücret ödemeden geçmesi sebebiyle borçlu olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne; asıl alacak miktarı likit olmadığından ve yargılama sonucu talep edilebilecek miktar tespit edildiğinden icra inkâr tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır