İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/463 K.2025/645

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı arasında 20/02/2019 tarihinde Franchising Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme içeriğine göre tarafların yükümlülükleri belirlendiği, sözleşme 5 yıllık düzenlendiği, faaliyet yeri ... Mah ... ... Bulvarı 167 Pafta, 1204 Ada, 33 parsel 1321 m2 Sanayi Arsası .../... olarak belirlendiği, Davalı şirket sözleşme süresi devam ederken dava dışı ... Tic A.Ş. İle sözleşme imzaladığı, davalı ile dava dışı ... ...

A.Ş. ile imzalanan sözleşmenin faaliyet yeri, davacı ile yapılan sözleşmenin faaliyet yeri ile aynı olduğu, Davacıya hiç bir surette ihtar ve ihbar etmeden dava dışı şirket ile davacının sözleşme süresi devam ederken ayrı bir Franchising Sözleşmesi imzalamış ve fiilen davacı ile olan sözleşme fesih edildiği, davalının davacının Franchising faaliyetini sürdürdüğü yere ilişkin bir başka şirket ile Franchising Sözleşmesi yapması, müvekkil ile arasında mevcut olan sözleşmenin haksız, bildirimsiz fesih etmesi müvekkilin faaliyetini engellemiş, madde zarara neden olunduğu,

Taraflar arasında var olan sözleşme 6102 Sayılı TTK hükümlerine tabi olduğu, TTK 18/3 gereği karşı tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar noter aracılığı ile, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılması gerektiği, davacının sözleşmeye aykırı bir durumu söz konusu değilken bildirimsiz sözleşmenin fesih edildiği, davacı tarafından davalı şirkete 24/02/2022 tarih ...

16.Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği, Müvekkilin uğradığı zararlar: Menfi Zarar. Sözleşmenin kuruluşu ile yapmış olduğu Franchising Giriş Bedeli ve faaliyetine devam edebilmek için ... Bankasından çekmiş olduğu Ticari Kredi ve bu aşamada işletmenin karını izinsiz olarak dava dışı şirkete aktararak zarara uğratıldığı, müvekkilce Ödenen araç test malzemelerine fiilen el konulması sonucu zarar oluştuğu, Müvekkilin uğradığı zararlar: Müspet Zarar.

Taraflar arasındaki sözleşme 5 yıllık akdedilmiş olup davalının haksız ve bildirimsiz yapmış olduğu fiili fesih nedeniyle müvekkil faaliyetine devam edememiş ve kazanç kaybına uğradığı, müvekkilin uğramış olduğu ... bu zararının da sözleşmeyi TTK hükümlerine aykırı olarak haksız yere fesheden davalı şirketin tazmin etmesi gerektiği,

taraflar arasında mevcut Franchising Sözleşmesinin davalı tarafından haksız şekilde TTK hükümlerine aykırı fiili olarak feshinden kaynaklanan müvekkilin uğramış olduğu fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile HMK 107 (Belirsiz Alacak Davası) uyarınca tahkikat aşamasında alınacak bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra artırılmak suretiyle müvekkilin uğramış olduğu 1.000,00 TL menfi ve 1.000,00 TL müspet zararı olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tazminini,

Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Dava kapsamında talep edilen tazminatların belirsiz alacak davasına konu edilmesinin usule aykırı olduğu, Davacı şirket ile davalı şirket arasında 01.05.2020 tarihinde Franchise Sözleşmesi imzalanmış ve bu doğrultuda davacı ... faaliyetine başladığı, davacı taraf sözleşmenin 3. ve 6. maddeleri uyarınca ... Merkezinin sürekliliğini sağlama yükümlülüğü bulunmasına karşın bu yükümlülüğüne aykırı şekilde ...

Merkezini atıl bıraktığı, müvekkil şirketin ... Merkezinin atıl bırakılması nedeniyle sözleşmenin 3.maddesi uyarınca Sözleşmeyi fesih hakkı bulunmasına karşın tüm iyi niyetiyle sözleşmeyi feshetmemiş ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin sürmesi konusunda çaba gösterdi; akabinde davacı ... Otomotiv, dava dışı ... ... ile mutabık kalarak ... Merkezi müvekkili şirketin önceden yazılı iznini almaksızın devretme kararı aldığını, ...

Merkezinin sürekli olarak faaliyette kalmasını arzulayan müvekkil şirket de davacının sözleşmenin 26.maddesine aykırı şekilde gerçekleştirdiği söz konusu devre zımni olarak muvafakat ettiği, davacı taraf söz konusu devir işlemini usulüne aykırı müvekkil şirketin yazılı onayını almaksızın yerine getirdiği, dava dilekçesinde devir ilişkisinden bahsetmeyen davacı tarafın dava dışı ... ... aleyhine ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası kapsamında ikame etmiş olduğu davada Konu: ... Otomotiv" e ait işletmenin davalı (... A.Ş.) şirkete devri neticesinde davalı şirket tarafından ... Otomotive ödenmesi gereken ... yeri devir ücreti olan 2 Milyon 500 Bin TL lik alacağın temerrüt tarihi olan 29.03.2022 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tazmini talep edildiği, davacı devir işlemleri neticesinde kendi rızasıyla ...

Merkezini boşalttığı, elektrik su ve doğal gaz abonelikleri ile kira sözleşmesini fesih ve/veya devir ettiği, mülkiyetinde bulunan ekipman ve test cihazlarını da dava dışı ...

Ekspertize devir ettiği, sayılan hususlar davacının dava dışı ... ... ile mutabık kalarak devir iradesiyle hareket ettiğini ve müvekkil şirketin sözleşmeye ilişkin olarak hiçbir şekil ve surette fili ve/veya yazılı herhangi bir fesih işlemi gerçekleştirmediğini ispatladığı, nitekim davacının devir iradesiyle hareket ettiği hususu da dava dışı ... ...' den talep etmesiyle sübuta erdiği, davalı şirketten sözleşmenin feshine ilişkin zarar talep eden davacının, dava dışı ...

Ekspertizden de aynı hukuki sebebe dayanarak devir bedeli talep etmesi davacının kötü niyetli bir biçimde haksız kazanç sağlamak amacıyla işbu davanın ikame ettiği hususunu açıklığa kavuşturduğu, davacı taraf dava dışı ... ... ile yaşadığı muhtemel bir uyuşmazlığı müvekkil şirkete mal etmeye çalışmakta ve aynı hukuki sebebe dayanan afaki zarar taleplerini her iki şirketten de talep ettiği, müvekkil şirketin davacının iddia ettiği zarar kalemlerine ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı,

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik' in 14.maddesinin 2.fıkrası ... raporu, ilgili standarda göre verilen TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan ... işletmeleri tarafından düzenlenir" hükmüne göre ... raporu düzenleyen ticari işletmeler TSE hizmet yeterlilik belgesi temin etmekle yükümlü olduğu, sunulan e-mailde belgenin geçerliliğinin sona erdiği tespitinin var olduğu, davanın ...

A.Ş. ye ihbar edilmesine, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

Davalı şirkete müzekkere yazılarak; Taraflar arasındaki akdedilen Franchising Sözleşmesi ve dava dışı ... Hiz. A.Ş. İle yapılan sözleşme örneğinin gönderilmesinini istenilmesine karar verilmiş olup, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

... Doğalgaz Dağıtım A.Ş ile ...Elektrik Dağıtım Şirketi'ne müzekkere yazıldığı, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 28/03/2023 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı gereğince tanık dinlenmesine karar verilmiş olup, tanığın dinlenmesi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi' ne talimat yazıldığı,

Tanık ...' ın "Ben davacı şirkette 21/07/2020 tarihinde 10 günlük eğitim aldıktan sonra çalışmaya başladım, ilk etapta 6-7 kişi çalışıyorduk ve şirketin işleri iyi devam ediyordu, 2022 yılı ramazan ayından sonra şirketin sahibi olan ... ve onunla birlikte şirketi işleten oğlu şirkete hiç gelmemeye başladılar, benim dışımdaki diğer şirket çalışanlarını da işten çıkarmışlardı, 01/12/2022 tarihine kadar ben bu şirkette tek başıma çalıştım, bu süre içerisinde yemek ücretimi, izin ücretlerimi dahi alamayordum,

daha sonra davacı şirketin İstanbul bayisi olan ve ...'un da akrabası olan ... beyin de bu şirkete ortak olduğunu fakat ortaklarını sona erdirerek benzer unvanlı farklı bir şirket daha kurulduğunu öğrendim ve bana şirket yetkilileri tarafından imzalatılan evraklar ile davacı şirketteki işime son verilip yeni kurulan şirkette işe başladığımı daha sonrasından öğrendim, davalı şirket davacı şirketin İstanbul bayisi olarak faaliyetlerini yürütüyordu, sahibi ... beydi fakat ben aralarındaki sözleşmenin neden feshedildiği hususunda bilgi sahibi değilim dedi. olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir,

tanıklık ücreti istemiyorum" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizin 30/01/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişinin 16/08/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,

"Sayın Mahkeme huzurunda açılan Franchise sözleşmesini haksız bir biçimde sona erdirilmesine dayalı zararların tahsili talebi ile açılan davada, davalı şirketin Franchise sözleşmesini haksız olarak sona erdirdiğine ilişkin bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, aksine davacının dava dışı şirkete sözleşmeden kaynaklanan haklarını devrettiğine yönelik bilgi ve belgelere ulaşıldığı, bu haliyle tazminat talebinin dayanağı olan hukuka aykırı fesih olgusunun ispat edilemediği" yönünde görüş bildirmişlerdir.

Mahkememizin 26/11/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı gereğince dosyanın ek rapor alınması hususunda bilirkişilere tevdi edilmesine karar verilmiş olup, bilirkişilerin 04/04/2025 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak,

" Sayın MAHKEMENİN kararı doğrultusunda, dava dosyasına mübrez deliller üzerinde yapılan ve detayları yukarıda verilen inceleme ve değerlendirme sonucunda, takdiri tamamen

Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;

1-) Davacı vekilinin itirazlarının kök raporda ayrıntılı olarak değerlendirildiği, dolayısıyla kök rapordaki tespit ve kanaatlerde bir değişiklik olmadığı," yönünde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, davacı tarafın rapora karşı itiraz dilekçesini, davalı tarafın rapora karşı beyan dilekçesini dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, taraflar arasında düzenlenen 20/02/2019 tarihli Franchising Sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak fesh edilip edilmediği, davacının menfi ve müsbet zarar talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edeceği miktarların tespiti noktalarında toplandığı anlaşıldı.

Dosya kapsamında alanında uzman bilirkişilerce davacı ve davalı defter ve kayıtlarında yapılan incelemeyle, dosyada fesih ihbarının mevcut olmadığı, davacı tarafın 05/06/2020 tarihinde krediyi kullandığı, davacı şirketin 2.243.760,00 TL tutarında faturayı defterlerinde kayıt etmediği ayrıca 20/09/2021 tarihli email yazışmalarında ise hizmet yeterlilik sürelerinin dolduğu dolayısıyla faaliyete devam edilemeyeceğinin o tarihli mail yazışmasında anlaşıldığı tespitleri yapılmıştır.

Yapılan bu tespitlerle faturanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olmadığı da göz önüne alındığında, talep edilen zarar kalemleri sözleşmenin haksız fiille sona ermesinden kaynaklı olmadığı tespitine mahkememizce varıldığından, tüm dosya kapsamındaki deliller neticesinde davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ayrıca Mahkememizin 30/09/2025 tarihli kısa kararının son paragrafında "Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı." denmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, sehven İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmakla; hüküm kısmında bu maddi hata mahkememizce re'sen düzeltilmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır