İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/604 K.2024/658

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. İstanbul ili ... İlçesi ... ve ... Ada 1,2,3,4,5,6,7 ve 8 parselde bulunan taşınmazların (Tevhid ile yeni parsel numarası ... Ada 1 Parsel ) maliklerinin bir kısmının dava dışı ...

Limited Şirketi unvanlı şirket ile söz konusu parsellere ilişkin olarak kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, haricen öğrenildiği üzere bu sözleşmelerin 2018/... yevmiye numarası ile tapu siciline işlendiğini ve devamında bu sözleşmelerden kaynaklanan hakların dava dışı ... tarafından kendi sözleşmesinde tanınan hak kapsamında davalı ...

Limited Şirketi'ne devredilerek yapılan sözleşmenin tapuya işlendiğini, sonrasında davalı tarafın geriye kalan arsa sahipleri ile ... Noterliği'nin 30.01.2023 tarihli ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığının haricen öğrenildiğini, akabinde tevhid işlemi yapıldığını, söz konusu parselde inşa edilecek toplam daire sayısının 140 olarak bilindiğini, davacının, davalı taraf ile ...

Noterliği'nin 09.12.2022 tarih ... yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi başlıklı karma bir sözleşme imzaladığını, karma sözleşme kapsamında davalının İstanbul – ... İlçesi ... ve ... Ada 1,2,3,4,5,6,7 ve 8 parselde bulunan (Tevhid ile yeni parsel numarası ... Ada 1 Parsel olmuştur.) taşınmazda 140 bağımsız bölümden oluşan ...

Projesi'nin inşaatını yapmayı ve bu projenin, sözleşmede nitelikleri belirtili 88, 91, 96, 101, 114, 115, 116, 119, 125, 127, 129, 134, 136, 138, 143, 149 numaralı bağımsız bölümlerinin davacıya projeye ve sözleşmeye uygun olacak şekilde satışını vaat ettiğini, sözleşmede dairelerin bulunacağı katların.

6, 7, 8, 9, 10 ve 11. katlar olarak belirlendiğini, sözleşmede kararlaştırılan satış bedelinin bedelinin tamamı olan 2.500.000 USD'nin yine sözleşmede belirtilen USD hesabına 15.12.2022 tarihinde ... ve ...

Ada 88, 91, 96, 101, 114, 115, 116, 119, 125, 127, 129, 134, 136, 138, 143, 149 numaralı daireler satış bedeli açıklaması ile davacı tarafından peşin olarak ödendiğini, sözleşmenin imza tarihi olan 9 Aralık 2022 tarihinden bugüne 22 ay geçtiğini, davacının bedelinin tamamımı peşin ödediği İstanbul İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ve ... ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8 parselde bulunan (Tevhid ile yeni parsel numarası ...

Ada 1 Parsel) taşınmazda inşa edilecek proje inşaatının proje ve ruhsat durumunun, sözleşmede nitelikleri belirtili 88, 91, 96, 101, 114, 115, 116, 119, 125, 127, 129, 134, 136, 138, 143, 149 numaralı bağımsız bölümlerin / katların projede var olup olmadığı, inşatın bulunduğu aşama, inşaata başlanılmış ise mevcut imalatın / yapının proje ve ruhsata uygun olup olmadığı, inşaatın sözleşmede belirtilen 10/02/2025 tarihine kadar bitirilerek bu tarihte her türlü takyidattan ari olarak tesliminin mümkün olup olmadığı, olmayacak ise ne kadar kadar sürede bitirilerek tesliminin yapılabileceği, yönünde delil tespiti talebinde bulunulduğunu, ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/...

Değişik İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda inşaatın başlamamış olduğu, taşınmazların 10.02.2025 tarihine kadar teslim edilmesinin mümkün olmadığının tespit edildiğini, davalı şirketin sözleşmeye konu taşınmaz hisselerinden başka hiç bir malvarlığının bulunmadığını beyan ederek; öncelikle davalı şirket adına kayıtlı taşınmazların 3. kişilere devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu talebinin kabul görmemesi halinde davacının daha fazla zarara uğramaması adına takdir edilecek makul bir teminat miktarı ile ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile taraflar arasındaki ...

Noterliği'nin 09.12.2022 tarih, ... yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi başlıklı karma sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, davalı tarafa 15.12.2022 tarihinde ödenen 2.500.000 USD'nin 15.12.2022 tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıl vadeli USD hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranı ile tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraftan alınmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında imzalanan ... Noterliği'nin 09.12.2022 tarih ... yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin feshi ile davacı tarafından davalı tarafa ödenen 2.500.000 USD'nin davalıdan tahsili ile davacıya iadesi talebine ilişkindir.

... Vergi Dairesi'ne yazılan yazıya verilen cevapta davacının ticari kazancı faaliyeti bulunmadığı, müdürlüklerinde 01/01/2021 tarihinde işe başlama, 31/12/2023 tarihinde işi terk olarak kayıtlı olduğu, 01/06/2024 tarihi itibariyle ... Vergi Dairesi'nde faal bulunduğunun bildirildiği anlaşıldı.

... Vergi Dairesi'nce davacının 01/06/2024 tarihinde faaliyete başladığı, halen faaliyetine devam ettiği, 04/2024 - 06/2024 dönemi Gelir Geçici Vergi Beyannamesinin işletme hesabına göre verildiğinin tespit edildiği, VUK'un 177. maddesine istinaden 2. sınıf tüccar olduğunun bildirildiği görüldü.

... 'ne yazılan yazıya verilen cevapta, davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görüldü.

... 'ne yazılan yazıya verilen cevapta davacının esnaf kaydının bulunmadığının bildirildiği anlaşıldı.

HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1.fıkrasında "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..."sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12.maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir. 26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1.fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şekilde değiştirilmiştir.

6102 sayılı TTK 16/1. maddesinde: "Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." ve TTK'nun 19. maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.

Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhur Başkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).

İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).

Buna göre davada ileri sürülen dava sebebine göre ve celp edilen müzekkerelere göre davacının VUK'un 177. maddasine istinaden 2. sınıf tüccar olduğu, ... nde davacının tacir kaydının bulunmadığı ve davacının tacir sıfatını taşımadığı, yine davacının ... nde esnaf kaydının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Toplanan deliller neticesinde, davacının tacir olmadığı, davanın nisbi veya dava konusu gereği mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır. Buna göre uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Bu durumda davaya bakmaya Genel Mahkemeler görevlidir. Bu nedenle, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca Davanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır