İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/75 K.2024/424

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin, ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... seri numaralı keşidecisi ... A.Ş., lehtarı ... A.Ş. olan 23.02.2024 keşide tarihli 3.000.000,00 TL bedelli çekin hamili olduğunu, çekin 02.01.2024 tarihinde davacı şirket çalışanı tarafından teslim alındığını, kargo ile davacı şirketin Ankara ofisinden İstanbul ofisine gönderildiğini, İstanbul ofisi güvenlik görevlisi tarafından teslim alındıktan sonra çekin kaybolduğunu, çeki bulan kişinin kötüniyetli olması halinde, bankalardan tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu beyan ederek; öncelikle çek hakkında ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde davaya konu çekin fotokopisini, ... A.Ş. ile davacı şirket arasında davaya konu çek hakkında düzenlenen teslim - tesellüm tutanağının fotokopisini sunmuş olduğu görüldü.

Dava dilekçesi ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

...'a yazılan yazıya "... A.Ş. ... nolu hesabına tanımlı ... seri nolu çekin ibrazıyla ilgili Bankamız kayıtlarında herhangi bir bilgiye rastlanılmamıştır" şeklinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 06/02/2024 tarihli tensip tutanağı ile dava dilekçesinde belirtilen çek ile ilgili ilanların yaptırılmasına ve ilan yaptırdığına dair makbuzu ibraz ettikten sonra ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulüne karar verildiği görüldü.

Davacı vekilince 13/02/2024 tarihli dilekçe ekinde ilanların yaptırılmış olduğuna dair makbuz suretinin sunulmuş olduğu ve 21/02/2024 tarihinde ... Bankası ... Şubesi'nin 16/02/2024 tarih ... numaralı 450.000,00-TL bedelli teminat mektubunun sunulmuş olduğu, teminat mektubunun mahkememizin ... kasa numarasına kaydedildiği ve ... A.Ş. ... Şubesi'ne ödeme yasağı yazımızın yazıldığı anlaşıldı.

Davacı vekilinin 22/02/2024 tarihli dilekçesi ile çekin seri numarasının " ... " yerine sehven "..." olarak yazıldığını, ... A.Ş.'ye ... seri numarası ile yeniden ödeme yasağı yazılmasını talep ettiği, mahkememizce yeniden ödeme yasağı yazısı yazıldığı, ... A.Ş. tarafından verilen cevapta ödeme yasağı kararının kayıtlarına işlendiği, çekin ibraz edilmemiş olduğunun bildirildiği anlaşıldı.

Mahkememizce çekin keşide tarihi geçtikten sonra çekin ibraz edilip edilmediği hakkında ... A.Ş.'ye yeniden yazı yazıldığı, verilen cevapta çekin ibraz edilmemiş olduğunun bildirildiği anlaşıldı.

Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.

Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak tetkik edildiğinde; davacı vekilinin iptali istenen çekin hesap ve seri numarası, keşidecisi, tarihi ve miktarı ile ilgili bilgileri sunduğu, ilan prosedürünün yerine getirildiği, ancak üçüncü kişiler tarafından çekin ele geçirildiğine dair bir başvuru yapılmamış olduğundan, iptali istenen çekin davacı elinde bulunuyorken kaybolduğu kanaatine varılmıştır.

Yine iptali talep edilen çekin davacının rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunu' nun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çeklerin de bulunamadığı anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · ¸e-imzalıdır