İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/406 K.2025/419

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... plakala sayılı 2017 model ... marka aracı ile 13/06/2021 tarihinde İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesinde ...

Asfaltı Caddesi üzerinden ...'yi geçerek TEM Otoyolu bağlantı yoluna bağlanmak istediği sırada, yolun sağında bulunan çelik bariyerlere çarpıp, şoför kapısının aniden açılması sebebiyle araç dışına düşüp, aracın altında 50 metre sürüklenerek tek taraflı trafik kazası gerçekleştirildiğini, ...‘un sevk ve idaresindeki araç, kazanın meydana geldiği konumun hız sınırı kurallarına uygun bir şekilde seyir halindeyken, ön sol kapının aniden açılarak murisin araçtan düşmesiyle aracın altında kalarak sürüklenmesi suretiyle trafik kazası meydana geldiğini, ... aracın altında kalarak tam 50 metre sürüklendiğini;

olay mahalline gelen sağlık görevlileri tarafından ambulans ile ... Şehir Hastanesine sevk edildiğini, hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen ... kurtarılamadığını, olay neticesinde olay yerine gelen polis ekipleri ile Trafik Kazası Tespit Tutanağı tutulduğunu, bu tutanak doğrultusunda kazanın şoför kapısının aniden açılması sebebiyle araç dışına düşüp, aracın altında 50 metre sürüklenerek gerçekleştiğinin de sabit olduğunu ancak ...

CBS 2021/... sayılı soruşturma kapsamında alınan 08.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda ise, bilirkişi ... tarafından murisin müterafik kusurunun bulunduğu kanaatine varıldığını, bu hususun bilirkişi tarafından raporda "Maktül şoförün Emniyet Kemeri takılı şekilde araç kullanmamasından dolayı kaza esnasında araç dışına düşerek araç altında kalması kendisinin ölümüyle sonuçlanmasında etkisi bulunmaktadır." şeklindeki kanaati ile gerekçelendirildiğini, ancak murisin kapının kendiliğinden açılması suretiyle araç dışına düşmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunun mahkemece de kolayca anlaşılacağını, muris,

emniyet kemerini takmamış olsa dahi şoför kapısı açılmasaydı aracın içinde kalacağını ve kazadan sağ bir şekilde kurtulacağını, bu hususun açıkça ortada olduğunu, bu sebeple de tam kusurun murise atfedilemeyeceğini, işbu bilirkişi raporunda, bu husus göz önünde bulundurulmadığından,

eksik inceleme ürünü olduğunu, murisin kaza tarihinden önce '...' uygulaması üzerinden ...'ın bir paylaşımının altına ithafen ' o kadar dandik bir kapı sonrası utanmadan övünüyorsunuz, haram zıkkım olsun o kadar para ' şeklinde beyanıyla aracın şoför kapısında bir ihmalin olduğunu belirttiğini ve bu durumun ...'a şikayet edildiğini, murisin bu paylaşımı ile ...'ın araçlarında özellikle şoför kapısında genel bir sorunun olduğunu, en basit virajların dönüşü esnasında dahi kapıların açıldığının aşikar olduğunu,

murisin bu paylaşımı ile hayatının kaybetmesine esas neden ...'ın arızalı kapısının olduğu mahkemece de incelendiğinde kolayca anlaşılacağını, hal böyle iken murisin asli ve tam kusurlu sayılması ile müterafik kusurlu bulunması usule ve hukuka açıkça aykırı olduğunu, bu şekilde hayatını kaybeden murisin hastane ve defin masraflarını müvekkilin kendi cebinden karşılamak zorunda kaldığını bu giderlere ilişkin fatura ve belgelerin işbu dilekçe ekinde sunulduğunu, müvekkili kardeşinin vefatıyla yaşadığı üzüntü ve elemin yanında bir de bu şekilde maddi sıkıntılar içerisine düştüğünü,

mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesiyle kusur oranları belli oluncaya kadar fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin yoksun kaldığı destek, murisin hastane tedavi giderleri ve defin giderleri ile araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı nedeniyle şimdilik 1.000 TL maddi tazminat ve kazanın oluşturduğu olumsuz etkenler nedeniyle müvekkilinin yaşadığı üzüntü ve elemin bir miktar azaltılabilmesi adına 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak taraflarına ödenmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigotra vekili cevap dilekçesinde.

Söz konusu aracın sigortalı şirket tarafından tanzim edilen 02/08/2020 - 2021 vadeli ... poliçe numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve 13/09/2020 - 2021 vadeli ... poliçe numaralı genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tespit tutanağı ve diğer deliller taraflarına tebliğ edilmemiş olduğunu, öncelikle davacının iddia ettiği kazanın meydana geldiğini ve zarar görenin de bu kazaya karıştığını ispat etmesinin gerektiğini, davaya konu talepte zaman aşımına uğramış olduğunu, davanın zamanlaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların murisi, tek taraflı eylemiyle kendi ölümüne neden olduğunu,

kişinin kendi ölümüne yol açmasının ceza kanununda suç tipi olarak düzenlendiğini, davalı tarafın davanın açıldığı tarihte yerleşim yeri sebebi ile yetki yönünden davanın reddi ile İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesinin talep edildiğini, dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, desteğin kendi kusuruna karşılık gelen tazminat taleplerinin güncel kararlar uyarınca da teminat dışı bırakıldığını, müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiğini, ilgili evrakların taraflarına tebliğ edildiğinde tespit edilecek mütrafik kusur indirim sebepleri yönünden cevap haklarının saklı tutulduğunu,

nitekim taraflarınca yalnızca dava dilekçesinin tebliğ edildiğini, kaza ile ilgili başkaca evrak tebliğ edilmediğini, davanın araç sigorta ettirene ihbarını talep ettiklerini, açıklanan nedenler ile mahkemece re'sen tespit edilecek sebeplerle aleyhlerinde açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın usulden yetkisizlik nedeniyle reddi ile yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemesi'ne gönderilmesine, esasına girildiği takdirde, davaya konu talebin zamanaşımına uğraması, dava konusu talebin teminat dışı olması,

sigortalı araç sürücüsünün kendi kusurundan yararlanamayacağı ve bu nedenle tazminat hakkı olmuşmayacağı nedeniyle, meydana geldiği iddia edilen zararın kaza ile illiyeti bulunmaması nedeniyle reddini, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Otomotiv vekili cevap dilekçesinde ; davacıların dava dilekçesindeki iddia ve taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafa verilen süreye rağmen eksikliklerin tamamlanmadığını, müvekkili şirkete karşı dava konusu ile ilgili arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığını, davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, davacıların davacı sıfatına haiz olup olmadığı ve hukuki yararının bulunup bulunmadığı dosya muhteviyatından anlaşılamadığını, zamanaşımı itirazlarının mevcut olduğunu,

huzurdaki davanın kısmi ya da belirsiz alacak davacı olarak ikame edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, uyuşmazlık konusu aracın her türlü ayıptan ari bir şekilde teslim edildiğini, kazanın tamamen maktulün hatasından kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, maktulun tam ve ağır kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığı yönündeki açıklamaların aksinin kabulü anlamına gelmemek kaydı ile bir an için aksi kabul edilse dahi emniyet kemerinin takılmaması tamamen maktulün kusuru olup, müvekkili şirketin söz konusu kazadan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

müvekkili şirketin huzurdaki davadan sorumlu olmayacağına dair açıklamalarının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, mahtulün kusurlu hareketinin illiyet rabıtasını kestiğini, maktul tarafından sürücü kapısı arızası ile ilgili herhangi bir sorun bildiriminin yapılmadığını, davacılar ile destek ilişkisi ortaya koyulmadığını ve davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebinin şartlarının oluşmamış olduğunu, iddialarını ispata yarar delilin de sunulamadığını, davacıların manevi tazminat taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için maktülün satın aldığı araçta ayıp olduğu düşünülse dahi,

maktül açık ve gizli ayıba ilişkin derhal bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, huzurdaki davanın haksız ve hukuka aykırı olması nedeni ile reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; trafik kazası sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkindir. İşbu dosya mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından tefrik edilmiştir. ... Esas sayılı dosyada davacı taraf maddi ve manevi tazminat taleplerini birlikte ileri sürmüştür. Maddi tazminat talebi olarak her bir davacı için destekten yoksun kalma tazminatı, hastane tedavi gideri, defin gideri, kaza yapan araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı tazminatı talep edilmiştir. Tefrik işlemi sonrası ... Esas sayılı dosya manevi tazminat talebi yönünden derdesttir.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasından tefrik edilen iş bu dosyamız Mahkememizin 2023/634 esas sırasını almış olmakla, Mahkememizden verilen 23/10/2023 tarihli 2023/634 Esas 2023/654 karar sayılı kararında "Davanın HMK md. 119/1-ğ ve HMK md. 119/2 uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA," dair verilen karar davacılar vekilinin istinaf başvurusu üzerine Dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2025/721 Esas, 2025/638 Karar numaralı ilamı ile;"...Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkeme, dava konusu tazminat taleplerinin her birinin ayrı ve bağımsız talepler olduğu gerekçesiyle, HMK m. 119/1-ğ ve HMK m. 119/2 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermiş ise de kararın hukuka aykırı olduğunu, ancak, Yargıtay kararları uyarınca, bir trafik kazasına dayalı maddi tazminat taleplerinin tek bir dava içerisinde ileri sürülmesi mümkün olup bu husus davanın usulden reddini gerektirmediğini, davacı vekili olarak,

mahkemenin eksiklikleri tamamlanması için verdiği süreye uygun şekilde, tazminat miktarlarını ayrı ayrı belirttiğini, ancak mahkeme, tüm alacak kalemleri için ayrı ayrı miktar belirtilmediği gerekçesiyle kesin süre içinde eksikliklerin giderilmediğine kanaat getirdiğini, Yargıtay kararları incelendiğinde.

Mahkeme, eksikliklerin tamamlandığını dikkate almayarak hatalı bir karar verdiğini, davanın açılmamış sayılmasının davacılar yönünden sonuçları ağır ve usul ekonomisine aykırı olduğunu kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:

6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece 07/07/2023 tarihli ara kararı ile; "1-Davacılar vekiline her bir davacı için talep ettiği tazminat miktarını her kalem için ayrı ayrı göstermek suretiyle talebini açıklaması için HMK md 119 gereği 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına, " dair verilen ara kararın tebliği üzerine davacılar vekili tarafından süresi içinde ara kararının yerine getirilmesi konulu dilekçesinin sunulduğu halde mahkemece işin esasına girilip deliller ve tüm dosya kapsamına göre karar verilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır.." gerekçeleriyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Mahkememize gönderilen dosyada yeni esas alınarak yargılamaya devam edilmiştir.

HMK md. 166 “Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.” şeklindedir. Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile eldeki dosyanın incelenmesinde taraflarının, dava konusu kazanın ve dayanılan hukuki sebeplerin aynı olduğu görülmüştür. Dosyalar arasındaki hukuki ve fiili bağlantı sebebiyle usul ekonomisi gereği işbu dosyanın mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Katip .... Hakim ...