İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1199 K.2018/1340

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle. Davacı tarafından yakıt temini ve satımı işi yapan davalıya verilen siparişler neticesinde, kendilerine çek tediyesinin yapılmasından sonra teslim edilecek muhtelif yakıta karşılık 75.000,00-TL bedelli, ...bank ...

Şubesi’ nin... numaralı bir adet çek keşide edilmiş olduğunu, davalı kendisine çek teslim edilmesine rağmen bu güne kadar taraflarına teslim edilmesi gereken yakıtın teslim edilmediğini, davalı lehine doğmuş bir borç bulunmamakta olduğunu, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı’ na davalı eşi tarafından yapılan ve ... soruşturma numarası ile açılan şikayet neticesinde, 27.07.2015 tarihinde meydana gelen hırsızlık neticesinde, çekin çaldırıldığına dair şikayet yapıldığı ve çekin tahsili için müracaat edilmesi halinde, çeke el konulması ve ibraz edenin en yakın emniyet birimine bildirilmesine karar verildiği öğrenildiğini, 14.11.2015 vadeli dava konusu çek Oda ...

Dış Tic Ltd Şti firması tarafından bankaya ibraz edilmiş olduğunu, firma aleyhine de huzurdaki davanın açılması lüzumu hasıl olduğunu, davalılara borcumuz bulunmadığının tespiti ile dava konusu çekin iptaline, tedbiren her türlü icrai işlemin durdurulmasına, davalıların takibe geçmeleri halinde icra takibinin haksız ve suiniyetli olacağına binaen % 40 dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatı talep haklarını saklı tutulmak kaydıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi dava ve talep edilmiştir.

Davalılara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya herhangi bir cevap vermemişlerdir. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde; Dava, dava konusu çekin yakıt teslim edilmesi amacıyla verildiği ancak yakıtın teslim edilmediği, iddiasına dayanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Ticaret hayatındaki sürat ve güven ihtiyacı, ticari iş ve işlemlerin genel hükümlerden ayrı, özel kanuni şekil kuralarına bağlanmasını zorunlu kılmıştır. Tedavül kabiliyeti ve kambiyo senetlerinin soyutluğu ilkeleri de bu fonksiyona hizmet ederler. Tedavül kabiliyeti kambiyo senetlerini adi senetlerden ayırmaktadır. Bunun sağlanabilmesi de kambiyo senetlerinin temel ilişkiden bağımsız olmasına bağlıdır. Buna "soyutluk" ya da "illetten mücerret olma" denir.

Soyutluluk kavramı esas itibariyle kıymetli evrak niteliği taşıyan bir senette mündemiç olan hakkın temel ilişkiden bağımsızlığını ifade eder (Poroy, R./Tekinalp, Ü.: Kıymetli Evrak Hukuku Esaslar, İstanbul 2010, s.29). Kambiyo senetleri devredildikten sonra mücerretlik ilkesi ortaya çıkar ve senedin yaratılması nedeni olan “sebep” donar. Kıymetli evrak tedavül ettiği sürece bu sebepten bağımsızdır.

Bunun yanında senet borçlusu, senet hamiline karşı temel ilişkiden doğan def'ileri ileri süremez. Soyutluk hamili güçlendirir ve bu sebeple de kıymetli evraka güveni arttırır. Kıymetli evrakın soyutluğunun sonuç doğurması, içerdiği hak ve sorumlukların senet dışında başka bir yere başvurmaya gerek kalmaksızın herkes tarafından anlaşılabilmesi ile mümkündür.

Çek, bir ödeme aracı olup, çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği yolunda yasal karine mevcuttur. Bu durumda, davacının söz konusu çekleri mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verdiğinin kabulü gerekir. Yasal karinenin aksini yani çekin borç ödenmesinden başka bir amaçla verildiğini davacı tarafın kesin delillerle ispatlaması gerekir. Davacı tarafından sunulan delil ve beyanlar karinenin aksini ispata yeterli değildir. Yasal karinenin aksini ispat yükünün davacı tarafta olduğu ve dava konusu çeklerin yakıt teslim edilmesi amacıyla verildiği yazılı delil ile ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalıdır) Hakim ... · ¸(e-imzalıdır)