İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/362 K.2019/922

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... adresindeki işyerinde ... vergi no. lu ticari işletmesinde 16.04.2018 tarihinde bir hırsızlık olayı yaşandığını, müvekkilinin 18.04.2018 tarihinde ... Polis Merkez Amirliği'ne başvurarak şikayetçi olduğunu, söz konusu hırsızlık nedeniyle ticari işletmesinde bulunan ... seri numaralı ... Marka ... model yazar kasasının da çalındığını, yazar kasanın müvekkilinin vergi numarası ve kendi adına kayıtlı olduğunu, yazar kasanın içinde bulunan fatura koçanı ile birlikte zayi olduğundan TKK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca çalındığı tarihten itibaren yazar kasa, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair müvekkiline zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82. maddesine dayalı zayi belgesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK’nun 82.maddesine göre; "Her tacir, ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.”

Aynı maddenin 7.fıkrasına göre ise “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.”

Davacı vekilince bildirilen deliller toplanmış, davacının vergi dairesi mükellefiyet kayıtları, ödeme kaydedici cihaz kayıtları incelenmiş, davacı mükellef hakkında herhangi bir vergi idaresi ve SGK incelemesi bulunmadığı tespit edilmiş, getirtilen kolluk evrakına ve incelenen ... CBS ... soruşturma dosyası içeriğine göre 16.04.2018 tarihinde davacı işyerinde yaşanan hırsızlık olayının ve dava konusu yazar kasanın çalındığının sabit olduğu ve davanın 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davacının istemi TTK md 82/7 kapsamında çalındığı ileri sürülen yazar kasa (ödeme kaydedici cihaz) ve içindeki fatura koçanı için zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Yazar kasa niteliği itibariyle tahsilatları-mal satışını kaydeden ve içinde bulunan boş ruloya satış-ödeme mükellef-tarih bilgilerini kaydederek müşteriye verilmek üzere ödeme kaydedici cihaz fişi düzenleyen bir elektronik cihazdır.

Bu niteliği itibariyle TTK’nun 82/1.maddesinde sayılan ve tacir tarafından saklanması zorunlu olan defter ve belgelerden olmadığı gibi, içinde bulunan ve hiçbir bilgi içermeyen boş kağıt rulosunun da düzenlenmiş fatura koçanı sayılması ve saklanması zorunlu belge sayılması mümkün değildir.

Bu boş rulo ödeme kaydedici cihaz fişi olarak düzenlenmediği sürece fatura koçanı ve saklanması zorunlu belge niteliği taşımamakta, sadece fişler düzenlendikten sonra cihaz hafızasından alınacak Z raporları çıktıları saklanması zorunlu belge olabilir.

Her ne kadar TTK’nun 82.maddesinde belirtilen belgeler tahdidi olarak sayılmamışsa da, elektronik bir cihaz olan yazar kasanın ve içindeki boş rulonun defter ve belge olarak değerlendirilmesi ve zayi belgesi verilmesine yasal olanak yoktur. Bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Nitekim Yargıtay 11.HD'nin 2013/12762 E 2014/1804 K sayılı, 2012/14610 E 2013/12313 K sayılı ilamları da aynı yöndedir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸