İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/513 K.2020/526

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...

A.Ş.'nin malik ve işleteni olduğu ... plakalı aracın sürücü davalı ...'ın sevk ve idaresi altındayken kırmızı ışık ihlali yapması neticesinde 02/03/2018 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait ticari taksinin hasar gördüğünü ve aracın hareket kabiliyetinin kaza sonucu tamamen ortadan kalktığını, bu nedenle ... plakalı aracın tamir işlemleri dolayısıyla serviste kaldığını ve bu süre boyunca kullanılamadığını, müvekkilinin taksicilik yaparak geçimini sağladığını, aracın tamir süresince kullanılamaması nedeni ile,

bilirkişi marifetiyle tespit edilmesinden sonra alacak miktarı artırılmak üzere şimdilik 100,00-TL mahrum kalınan kazanç kaybı bedelinin temerrüt itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

TALEP ARTIRIM

Davacı vekili 21.04.2020 tarihli dilekçesiyle talebini 5.500,00 TL'ye yükselterek peşin karar harcını tamamlamıştır.

Davalılardan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın muhatabının müvekkili şirket olmadığını, müvekkilinin kazaya konu aracın maliki olduğunu, ancak işleteni olmadığını, müvekkilinin söz konusu aracı ...Tic.

A.Ş.'ye 14/11/2016 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile 36 ay süreyle kiraya verdiğini, KTK m.3 ve m.85 uyarınca işleten kiracı olduğundan, müvekkili şirket açısından iş bu davanın husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi nedeniyle hem yasa hem de Yargıtay kararları gereğince, araçta meydana gelebilecek her türlü kaza ve bundan kaynaklanacak maddi ve manevi zararlar, değer kayıpları, kazanç kayıpları ve her türlü cezalardan kiracının sorumlu olduğunu, bu nedenle davanın ...

Tic. A.Ş.'ye ihbarının gerektiğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... cevap dilekçesinde özetle: tarafının kullandığı ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortası ve kaskosunun ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, KTK'na göre öncelikle sigorta şirketine başvurulması gerekirken tarafının davalı olarak gösterilmesinin, davanın usul yönünden reddini gerektirdiğini, ayrıca kaza anında sürücüsü olduğu aracın malik ve işleteninin ...

A.Ş. olduğunu, dolayısıyla tazminat davasının muhatabının ilgili sigorta şirketi ve diğer davalı olan ...AŞ olduğunu, kaza sırasında diğer araçlar kalkışlarını yapmamışken davacıya ait aracı kullanan sürücü ....'in kullandığı aracın kalkışını gerçekleştirip karşı kavşak noktasında hareketini tamamlamak üzere olmasından, davacıya ait ticari takside sigortasız çalıştığını öğrendiği ...'in de kırmızı ışıkta geçtiğini düşündüğünü, polis tutanaklarında tarafının kusurlu olarak gösterilmesine rağmen olay yerini gören mobese kameralarının incelenmediğini, kaza günü tarafına herhangi bir yansıma olmayacağının belirtildiğini,

ancak kaza sonrası ticari taksi sürücüsü tarafından arandığını, taksinin yevmiyesinin günlük 500,00-TL olduğunu ve taksinin 10 gün tamirde kaldığını iddia ederek 5.000,00-TL ve kendisinin SGK prim tutarını talep ettiğini, öncelikle davanın usulden reddine, aksi takdirde tarafına karşı açılan davanın esastan reddine, davanın ... A.Ş.'ye ihbar edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar Olunan ... Tic. A.Ş. vekili sunduğu ihbara cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın davalı ....AŞ'den kiralandığını, şirketleri çalışanı ... kullanımında iken kazaya karıştığını, davacının ticari kazanç kaybına ilişkin bir delil sunmadığını, aracın ne kadar süre çalışmadığının ve davacının kusuru olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kaybı varsa bunu sigorta şirketinden talep etmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle hasarlanan aracın ticari taksi olması nedeniyle, tamir süresince mahrum kalınan kazanç kaybına ilişkin sürücü ve işleten sıfatıyla malike karşı açılan maddi tazminat davasıdır.

Davalıların talepleri üzerine dava, davalı şirketin maliki olduğu aracı kiraladığı ... Ltd.Şti'ye ve davalı aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye ihbar edilmiştir.

Davacının dosyaya celbedilen vergi dairesi kayıtlarına göre tacir sıfatı olmasa da, zarar gören aracının ticari plakalı taksi olması, ayrıca zarar veren aracın da davalı araç kiralama şirketinin aktifine kayıtlı ticari faaliyette kullanılan araç olması sebebiyle, benzer durumlara ilişkin Yargıtay ve İstanbul BAM içtihatları da dikkate alınarak, mahkememizin yargılamada görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, kaza tutanağı, ... Sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacının vergi dairesi ve ticaret sicil kayıtları, davacının aracındaki hasara ilişkin hasar fotoğrafları ve servis kayıtları, davalı şirketin uzun süreli araç kiralama sözleşmesi, kira faturası, sözleşmeye ilişkin vergi dairesine verilen damga vergisi beyannamesi, tahakkuk fişi incelenmiş, trafik kazaları konusunda uzman ATK Trafik İhtisas Dairesinden emekli uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle, davalı ...'in kullandığı aracın kırmızı ışık ihlali yapması neticesinde davacının ticari taksisine çarpması ve aracın savrularak başka bir araca çarpması neticesi meydana gelen kazada davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu, davacının sürücüsünün kusursuz olduğu, İstanbul ilinde 24 saat usulüyle çalışan bir ticari taksinin katettiği ortalama km, taksimetre açılış ücretleri ve yaklaşık indi-bindi sayıları esas alındığında kaza tarihinde günlük kazancının 500-600 TL olabileceği görüşüyle birlikte, aracın gördüğü hasara ilişkin 10 gün serviste tamirde kaldığı, bu nedenle toplam kazanç kaybının ortalama 550,00TL'den hesaplandığında 5.500,00 TL olabileceği tespit ve görüşü bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu kazanın oluş şekline, kaza tutanağındaki tespitlere, davacı aracındaki hasar fotoğrafları ve servis kayıtlarına uygun, kadri maruf kazanç kaybı tespiti TBK md.50 hükmü uyarınca denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmakla, hükme esas alınmıştır.

... Sigorta'dan celbedilen hasar dosyasında, davacının başvurusu üzerine ZMMS poliçesi uyarınca davacıya dava öncesi bir kısım ödeme yapıldığı görülmüş, hasar dosyasında aracın hasar fotoğraflarının olduğu anlaşılmakla bu ödemenin hasar bedeline ilişkin ödeme olduğu anlaşılmış, kazanç kaybı ödenip ödenmediğine dair yazılan müzekkereye ... Sig.tarafından cevap verilmemişse de, kazanç kaybının gerçek zarar değil dolaylı zarar olması, ZMMS Genel Şartlar A.3-m bendi uyarınca teminat dışı olması sebebiyle sigorta şirketinin ödemeyeceği açık olduğundan, müzekkere cevabının beklenmesine gerek görülmemiştir.

Trafik kaydı işletenin kim olduğuna dair güçlü bir karine ise de, kesin bir karine olmayıp aksi ispatlanabilir. Davalılardan ... AŞ vekilince sunulan ve diğer davalı ile ihbar olunan ...

AŞ'nin de kabulünde olan 14.11.2016 tarihli 36 ay süreli Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi ile kazaya sebep olan aracın uzun süreli ve hasar ve zararı kiracıya ait olmak üzere kiralanmış olduğu, kira sözleşmesinin malik kiralayan şirket tarafından vergi dairesine beyan edilip damga vergisi de ödenmek suretiyle resmileştirilmiş olduğu, dolayısıyla her ne kadar davalı ....AŞ aracın maliki ise de, kaza tarihinde aracın tamamen kiracının tasarrufunda bulunduğu, kaldı ki davalı firmanın ticari faaliyet konusunun da araç kiralama işi olduğu,

2918 sayılı KTK md.3 uyarınca dava konusu kaza tarihinde araç üzerinde aracı uzun süreyle (36 ay) kiralayan davalı şirketin fiili hakimiyetinin ve ekonomik yararlanmasının olmadığı, bu nedenle aracı işleten sıfatının davalı şirkete değil dava dışı ihbar olunan ...AŞ'ye ait olduğunun tespit edilmesi nedeniyle, işleten sıfatıyla davacının zararından sorumlu tutulması mümkün olmadığından bu davalı yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer davalı sürücü ... ise davacının kazanç kaybı zararından TBK ve KTK hükümleri uyarınca işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, davacı da müşterek müteselsil sorumluluk esasına dayandığından sorumluluğun türü hükümde vurgulanmak suretiyle, bu davalı yönünden davanın kabulüne, haksız fiil sorumluluğuna dayalı belirsiz alacak davası olduğundan, temerrüt haksız fiil tarihinde oluştuğundan hükmolunan tazminata kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim