İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/293 K.2020/699

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde ... tarihli FKB'de ... tescil no.lu 86463 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, kiralanan iki malın davalıya teslim edildiğini, davalının ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, keşide edilen ihtarnamede kiracı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde müvekkili şirkete ödenmesinin talep edildiğini,

sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin iş bu ihtarname ile feshedilmiş olacağını, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceğini, sözleşme konusu kiralananın üç gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnamenin davalı şirkete 01/02/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen süre içerisinde sözleşmeden kaynaklanan borçlar ödenmediği için sözleşmenin feshedildiğini, 6361 Sayılı Kanun ve sözleşme hükümleri gereği kiralananın müvekkili şirkete iadesi yükümlülüğünün doğduğunu, sözleşmeye konu "1 ADET 2017 MODEL, ...

MARKA, 4 TEKERLEKLİ FORKLİFT, TİPİ:..., TESCİL SIRA NO:..., SERİ:A SERİ NO:..., TESCİL PLAKA NO:..., ŞASİ SERİ NO:..., MOTOR SERİ NO:..., MOTOR GÜCÜ:50 BG" İLE "1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 4 TEKERLEKLİ FORKLİFT, TİPİ:..., TESCİL SIRA NO:..., SERİ:A, SERİ NO:..., TESCİL PLAKA NO:..., ŞASİ SERİ NO:..., MOTOR SERİ NO:..., MOTOR GÜCÜ:50 BG" malın kendilerine teslim edilmediği için ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini belirterek, finansal kiralanan malın aynen teslimine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, sözleşme ve mevzuat hükümlerinin doğru uygulanmadığını, müvekkili hakkında ... 3 ATM ... E dosyasından 03.01.2019 tarihinde üç ay geçici mühlet kararı, sonrasında ... BAM kararıyla 1 yıl kesin mühlet kararı verildiğini, davacının alacağı konkordato hükümlerine tabi alacak olduğunu, dava konusu malın Torbalı İM talimat dosyasıyla müvekkilinden davadan önce teslim alındığını, tedbir talebinin ve davanın konusuz kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirketin yargılama sırasında iflasına karar verilmesi nedeniyle vekilinin görevi sona ermiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince sözleşme kapsamındaki malın davalıya teslim edildiği, kira borcunun ödememesi üzerine sözleşmenin feshedilerek davalıya ihtar gönderildiği, ihtarın davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, mülkiyeti davacıya ait olan malın davalı tarafından davacıya teslim edilmediği hususları sabittir.

Dava, kira bedelinin ödenmemesi sebebiyle sözleşmenin fesih koşulu oluştuğu iddiasıyla finansal kiralamaya konu malın davalıdan istirdadı istemine ilişkindir.

Dava konusu malın dava tarihi itibariyle rayiç değerine ilişkin tensip ara kararıyla verilen süre içinde mal kıymet takdir raporu dosyaya sunularak, eksik peşin karar harcı dosyaya yatırtılmıştır.

Davadan önce kiralanan mal hakkında davacının talebi üzerine ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/05/2019 tarihli ... D.İş sayılı kararı ile tedbiren yediemin sıfatıyla davacı kiralayana teslimine karar verilmiş, mahkememize mal değeri kadar teminat mektubu sunularak davacı tarafça tasarruf yetkisi kullanılmıştır.

Davalı vekilince davacının alacağının konkordatoya tabi olduğu, bu nedenle talep edilemeyeceği ileri sürülmüşse de, davamızın konusu sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle finansal kiralanan malın mülkiyet sahibine iadesi talebine yönelik olduğundan, finansal kiralanan mallar konkordato dosyasında davacı olan davalının malı sayılamamakla verilen tedbir kararları finansal kiralanan malları kapsamadığından, kaldı ki davalı hakkında 03.01.2019 tarihinde verilen geçici mühlet kararı sonrasına isabet eden davacı kira alacağı da bulunduğu hesap kat ihtarından görülmekle konkordato sürecinde cari borçların ödenmesi zorunlu olduğundan, davalının bu iddialarına itibar edilmemiştir.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir.

Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1).

Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.

İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir.

Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1).

Akdedilen FKS'de davacı taraf defter ve kayıtlarının delil kabul edileceğine dair delil sözleşmesi bulunduğundan, davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan raporda 6361 sayılı Kanun, ilgili Yönetmelik ve FKS hükümleri ile hesap kat-fesih ihtarı irdelenerek açıklanmak suretiyle, davalının kira borçlarını ödemede temerrüdü bulunduğu, bu nedenle sözleşmeyi fesih ve malı iade talep hakkının doğduğu tespit edilerek bildirilmiştir. İncelenen raporun 6361 sayılı Kanuna ve taraflar arasında akdedilen FKS hükümlerine uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, hükme esas alınmıştır.

Davalı şirketin yargılama sırasında ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/06/2020 tarih ve ... esas sayılı kararıyla iflasına karar verildiği davalı vekilince bildirilmiş, bu nedenle iflas tasfiyesini yürüten ... İflas Müdürlüğü ... sayılı dosyasına dava dilekçesi ve bilirkişi raporu tebliğ edilerek davayı takip etmeleri gerektiği hususu bildirilmiş, alınan cevabi yazıda dava konusu malın iflas masasında bulunmadığı bildirilmiştir. Davacı vekilince de alınan tasarruf yetkisine istinaden malın teslim alındığı bildirilmiştir.

Her ne kadar dava konusu mal yargılama sırasında teslim ve iade alınmışsa da, sözleşmenin fesih koşullarının oluştuğu ve malın mülkiyetinin davacıya ait olduğu gözetilerek, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu ve mal üzerinde 6361 sayılı Kanunda düzenlenen yasal hakların kullanılmasının davacının davasının konusuz kalmasına neden olmayacağı, bu nedenle esasa ilişkin karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Toplanan delillere, alınan bilirkişi raporu tespitlerine ve yukarıda özetlenen yasal düzenlemelere göre; taraflar arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda davalıya iki adet malın teslim edildiği, davalının kira borçlarını sözleşmeye ve ödeme planına uygun şekilde ödemediği, keşide edilen ihtarname ile sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, satın alma hakkı bulunan FKS nedeniyle yasal 60 günlük sürenin tanınmış olduğu, ihtarnamenin davalıya sözleşmede beyan edilen adreste tebliğ edildiği, ihtarın tebliğine rağmen borç ödenmediği gibi kiralananın da teslim edilmediği anlaşıldığından, mülkiyeti davacıya ait olan finansal kiralamaya konu malın davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...