İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/309 K.2023/163

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin lehtarı ve hamili olduğu, müvekkil davacı lehine düzenlenmiş olan keşidecisi ... olan, ... Bankası T.A.O. ... Şubesi ...

IBAN nolu hesaba ait ... seri numaralı 30.10.2018 vade tarihli 5.762,00.-TL bedelli çekin, müvekkil şirket çalışanlarınca, müvekkil davacı şirket nam ve hesabına müşterilerinden tahsilat makbuzu karşılığında teslim alındıktan (müvekkil şirket uhdesine geçtikten) sonra cirolanmak ve kayıtlara alınmak üzere müvekkil şirketin merkez adresine kargolanmış ise de, ... kargo tarafından müvekkil şirkete ulaştırılmak üzere taşındığı esnada çalındığı öğrenildiğini, müvekkilince arkası cirolanamadan elden çıktığını, söz konusu çek (5 adet başkaca çekler ile birlikte) 15.08.2018 tarihinde ...

5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyasında çek iptal davası açtıklarını, talepleri üzerine mahkemece çekin ödenmemesi hususunda tedbir kararı verildiğini, çekin kötüniyetli üçüncü şahıslarca ele geçirilmiş olduğunu, müvekkili şirketin kaşe ve imzasının taklit edilerek bankaya ibraz edildiğini, sonrasında ise icra takibine konu edildiğini, 29.11.2018 tarihinde ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, şikayetlerinin ... soruşturma numarasında işlem gördüğünü, söz konusu çekin arkasında ilk sırada yer alan ve müvekkilimize aitmiş gibi görünen kaşe ve kaşenin üzerinde yer alan imzanın sahte olduğunu, kaşeden sonra yer alan cirantaların hiçbirisi müvekkil şirket tarafından tanınmamakta olup, aralarında hiçbir zaman hiçbir şekilde ticari bir ilişki olmadığını, menfi tespit davalarının kabulü ile çekten ve icra takibinden ötürü davacı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin davalıdan istirdadı ile müvekkiline iadesine, dava konusu çekin,

teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve işbu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesinde verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, ödenmelerini / bankaya ibrazını / icra takibine / ihtiyati haciz başvurusuna konu edilmesini engelleyek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve icra takibinin davacı müvekkil bakımından durdurulmnasına, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında. Müvekkili şirket ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel faktoring sözleşmesi kapsamında dava konusu çekin ciro yoluyla alındığını, söz konusu çekin karşılıksız çıkması üzerine ... 31. İcra Müdürlüğü ...E.

Sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, öncelikle dosya borcunun dava tarihinden önce 20/11/2018 tarihinde ... ve diğer takip borçlusu keşideci tarafından ödenmek suretiyle kapatıldığını, davanın reddi gerektiğini, istirdat davalarında da kötü niyet tazminatı yönünden bir düzenleme bulunmadığından davacının kötü niyet tazminatı taleplerinin de reddi gerektiğini (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 26.02.2013 gün, 2013/804 E. 2013/3598 K.), TTK.nun 792.

Maddesi gereğince müvekkilinin usulüne uygun faktoring sözleşmesine istinaden ciro silsilenin tam olan dava konusu çeki tevdi aldığını, bu nedenle iyi niyetli hamil olduğunu belirterek, haksız ve kötüniyetli davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Uyuşmazlık; dava konusu çekin haksız yere elinden çıktığı (kaybolduğu) iddiasına dayalı olarak, davalı ile aralarında hiç bir ticari ilişki bulunmadığından borçlu olmadığının tespiti ve çekin iadesi talebine ilişkin, İİK.nun 72/3 ve TTK.nun 992. maddelerine göre açılmış Menfi Tespit ve Çek İstirdat davasıdır.

Davalının ... 31. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 07/11/2018 tarihinde, davalı ve diğer borçlular aleyhine, dava konusu çeke dayanarak toplam 6.380,12.-TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 09/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacının da 24/05/2019 tarihinde huzurdaki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığı açıktır. Bu konuda tartışma yoktur.

Çözümlenmesi gereken sorun, dava konusu çekin arkasındaki ciro altındaki imzanın davacıya ait olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı taraf, çeki ticari ilişki nedeniyle dava dışı keşideci ...'ten teslim aldığını, şirket merkezine kargo ile gönderdiğini, çekin kargoda kaybolduğunu ileri sürmektedir.

Davalı ise, factoring şirketi olduğunu, söz konusu çeki dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. arasında imzaladıkları genel faktoring sözleşmesi kapsamında teslim aldığını, iyi niyetli hamil olduğunu, çekin tahsil edilerek icra dosyasının kapandığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Dava konusu çekteki davacının kaşesi (...) altındaki (ciroya ilişkin) imzaların davacı şirket temsilcileri ...ve ...'ın eli ürünü olmadığı 13.04.2021 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. O halde davacının söz konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin Menfi Tespit davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yargılama devam ederken dava konusu çekin icra takibine konulduğu ... 31. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosya borcu davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenerek kapatılmıştır. Bu nedenle ayrıca ödenen paranın ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte istirdatına karar vermek gerektir.

Dava konusu çekin, 10.01.2022 tarihli bilirkişi raporu da göz önüne alındığında davalı faktoring şirketince kötü niyetli veya ağır kusuru ile ele geçirilerek kullanıldığı ispatlanamadığından çekin de ayrıca istirdatına ilişkin talebin reddi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM