İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/612 K.2021/393

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği'nde ... tarihinde düzenlenen ... Sözleşme numaralı, ... numarası ile tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, davalı ve kefillerinin ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için ...

41. Noterliği’nden düzenlenen ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, keşide edilen ihtarnamelerde kiracı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde müvekkili şirkete ödenmesinin talep edildiği, sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin iş bu ihtarname ile feshedilmiş olacağını, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceğini, sözleşme konusu kiralananın 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesinin gerektiğini, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiği,

karşı tarafa gönderilmiş olan ihtarnamenin 15.08.2019 tarihi itibariyle tebliğ edildiği, davalıya keşide edilen ihtarnamenin tebliğinden itibaren davalının yapılan bütün uyarılara rağmen kira borcunu kapatmadığını ve malların teslimini de gerçekleşmediğini, davalı ile akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmelerinin feshedildiğinden kiralananın müvekkili şirkete iadesi yükümlülüğünün doğduğunu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan sözleşmeye konu.

“1 adet, 2016 model, ... seri no.lu, mk-100 yağlı tohum işleme presi ve tavası (mekanik 55kw*1400*26/1 rediktör düzeneği ile sistem bıçaklı ve helezon düzeneği ve şartlandırma tavası sistem boru bağlantılı 4 katlı yükseklik 2.45 cm genişlik 1.80 cm test basıncı, 12 atü basıncı, 6-8 atü, 22 kw 1400 motor uç aktarma yatay şanzıman 1/20 her katta ayrı kondentop ısı göstergesi ve transfer taşıyıcı helezonları (yaklaşık 20 metre), elektrik ve otomasyon ekipmanları dahil)" mal kendilerine teslim edimediği için ...

12. ATM ... D.

İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davalının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilmesine, sözleşmeden doğacak hak ve alacakların, zarar ve ziyan hakları saklı kalmak kaydı ile mülkiyeti müvekkiline ait ve üçüncü kişilere devri mümkün olmayan finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesine, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, mahkeme masrafları ve ücreti vekâletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Usule uygun tebligata rağmen davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, kira bedeli, fer'i vb. borçların ödenmemesi-temerrüt sebebiyle finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalıdan istirdadı istemine ilişkindir.

Taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince sözleşme kapsamındaki malların davalıya teslim edildiği, kira vb. borcunun ödememesi üzerine sözleşmenin feshedilerek davalıya ihtar gönderildiği, ihtarın davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, malların davacıya teslim edilmediği hususları sabittir.

Finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri, mal teslim belgesi, proforma fatura, borç bildirim ve fesih ihtarı, tebliğ şerhi incelenmiş, ... 12.ATM ... D.iş sayılı dosyası celbedilerek incelenmiş, davacı lehine verilen tedbir kararı ile finansal kiralama sözleşmesine konu malın yed'iemin sıfatıyla ihtiyati tedbir isteyen davacıya teslimine karar verildiği, davanın yasal sürede açıldığı görülmüştür.

Dava konusu malın dava tarihindeki ikinci el rayiç satış değerinin bildirilmesi gerektiğine dair ara karar üzerine davacı vekilince kıymet takdir raporu sunularak bildirilmiş, dava değerinin 110.000,00 TL olduğu anlaşılmakla eksik peşin karar harcı davacı tarafa yatırtılmıştır.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir.

Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1).

Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.

İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir.

Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1).

Davacının ticari defter ve kayıtları ile finansal kiralamaya ilişkin kayıtlar ve dosya kapsamı üzerinde mahkememizce resen seçilen bankacılık ve finans uzmanı bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmış, alınan ilk kök bilirkişi raporunda dosyada malın davalıya teslim belgesinin bulunmadığı, fesih ihtarının sözleşme adresinden farklı bir adrese tebliğ edildiği gerekçesiyle fesih ve mal iade koşullarının oluşmadığı yönünden rapor verilmiş ise de, alınan raporun dosya kapsamına uygun olmadığı,

mal tesliminin malın satıcısı tarafından düzenlenmiş fatura üzerinde yer alan teslim imzası ile ispatlanmış durumda olduğu, ayrıca fesih ihtarının davalının güncel ticaret sicil kaydında yer alan adrese tebliğe çıkarılmış olduğu ve işyeri mühürlendiği şerhiyle iade gelmiş olduğu, dolayısıyla davalının ihtar tarihindeki güncel bilinen adresine çıkarıldığı açık olan tebligatın yanlış adrese tebliğe çıkarıldığından bahsedilemeyeceği, bu nedenle alınan ilk bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olmadığı gözetilerek, rapora yasal süresinde itiraz da edildiğinden,

sözleşmede yer alan davacı defter kayıtlarının kesin delil kabul edildiğine dair delil sözleşmesi de gözetilerek, yeni bir bilirkişiden rapor alınmıştır.

Alınan ikinci kök bilirkişi raporunda özetle; davacı ticari defterlerinin noter tasdikleri, açılış kapanış onayları süresinde yaptırılmış ve kayıtları muhasebe esas ve usullerine uygun tutulmuş yani sahibi lehine delil teşkil eder mahiyette olduğu, davalıya sözleşme çerçevesinde teslim edilen mala ve düzenlenen ödeme planına rağmen, davalının bir kısım ödemeleri yapsa da ödeme planına uygun şekilde ödemediği (temerrüt faizi hariç) 5.777,83 Euro kira borcunun bulunduğu,

davalıya ödeme için 60 gün süre verilen, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve malın 3 gün içinde iade edilmesi gerektiğine dair noter ihtarının usule uygun tebliğ edilmiş olduğu, borcun ödenmediği, bu nedenlerle taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin "kira bedellerini ödemede temerrüt" başlıklı 30., kiralayanın fesih hakkını düzenleyen 42., fesih halinde malın iade yükümlülüğüne ilişkin 46. maddeleri göz önüne alındığında sözleşmenin fesih ve malın mülkiyet sahibi davacıya iade koşullarının oluştuğu tespit edilip bildirilmiştir.

Toplanan deliller, bilirkişi raporu ve yukarıda özetlenen yasal düzenlemelere göre, taraflar arasında Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu Çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği'nde ... tarihinde düzenlenen ...

Sözleşme numaralı, 163819207 numarası ile tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan “1 adet, 2016 model, ... seri no.lu, mk-100 yağlı tohum işleme presi ve tavası (mekanik 55kw*1400*26/1 rediktör düzeneği ile sistem bıçaklı ve helezon düzeneği ve şartlandırma tavası sistem boru bağlantılı 4 katlı yükseklik 2.45 cm genişlik 1.80 cm test basıncı, 12 atü basıncı, 6-8 atü, 22 kw 1400 motor uç aktarma yatay şanzıman 1/20 her katta ayrı kondentop ısı göstergesi ve transfer taşıyıcı helezonları (yaklaşık 20 metre), elektrik ve otomasyon ekipmanları dahil)" ibaret malın davalıya teslim edildiği, davalının kira borçlarını ödemediği, ...

41. Noterliği’nden düzenlenen ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarda 6361 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik ile sözleşme gereği (satın alma hakkı bulunan sözleşme nedeniyle) 60 günlük süre tanınmış olduğu, ihtarnamenin davalıya güncel ticaret sicilde kayıtlı adresine tebliğe gönderilmiş olduğu, işyeri mühürlendiğinden iade gelse de İİK md 68/b uyarınca tebliğin yapılmış sayılması gerektiği, ihtarın tebliğine rağmen borç ödenmediği gibi kiralananın da teslim edilmediği, sözleşmede davacı defter ve kayıtlarının delil kabul edileceğine dair delil sözleşmesi de bulunduğu,

sözleşmenin fesih ve malın mülkiyet sahibi davacıya iadesi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ve finansal kiralamaya konu malın davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim