İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/719 K.2021/354

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap- İşlet- Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçları ile 01/10/2016- 11/08/2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamının süresi içerisinde ödenmemesi üzerine ...

3. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının ise icra takibine itiraz ettiğini, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin sabit olup davalının haksız olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile ...

3. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takip her ne kadar 4.921,54 TL tutar üzerinden başlatılmış olsa da dilekçede belirtilen ihlalli geçiş numaralarına ait geçiş bedellerinden ''geç yansıma nedeniyle'' ve feragat edilmiş olan bedeller ve faizleri hariç olmak üzere takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan bir şirket sahibi olduğunu, müvekkilinin araçlarıyla yolcu taşıma yapmak amacıyla sürekli olarak gişelerden geçmekte olup OGS ve HGS adı verilen sistemi kullandığını, davacı tarafından hiçbir bildirim yapılmadan haksız olarak icra takibi yapıldığını, gerekli bildirim yapılmadan icra takibi yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ve davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkiline ait tüm araçlarda OGS ve HGS takiplerinin yapıldığını, araçların geçiş tarihlerinde sistemde geçiş ücretlerini karşılayacak para miktarının bulunduğunu,

ilgili araçlara ilişkin kayıtlara bakıldığında bu cezalara sebebiyet verecek bir durumun bulunmadığını, müvekkiline kesilen iş bu usulsüz ihlalli geçiş cezalarının kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle davanın esastan reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacı tarafından talep edilen ticari temerrüt faizi talebinin de haksız olduğunu ve geçiş ücretlerine bu şekilde faiz işletilmesinin de mümkün olmadığını, bu nedenlerle öncelikle davanın zamanaşımına uğraması nedeniyle reddine, aksi takdirde davanın esastan reddine,

davacının kötü niyetli olması nedeniyle %20' den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesine talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, ihlalli geçiş listesi ve kamera kayıtlarından alınan görüntüler, ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların sicil kayıtları, provizyon sorgularını içeren tablo, taraflar arasındaki tüm yazışmalar, arabuluculuk son tutanağı, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü, ... Bankası A.Ş. yazı cevapları celp edilmiş, incelenmiştir.

Dosya, SMMM Bilirkişi ...' a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 08/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Dava konusunun; davalı ...' a ait muhtelif plakalı araçların davacı şirket tarafından işletilen köprüler ve otoyollardan ihlalli geçişleri nedeniyle 6001 sayılı Kanunun 30.maddesinden kaynaklı ve ödenmediği iddia edilen ihlalli geçiş tutarı ve bunlara ilişkin para cezası bedellerinin tahsili amacıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi isteminden ibaret olduğu,

dosya kapsamı ve dosyaya sunulan CD incelendiğinde muhtelif plakalı araçlara ait tespit edilen dönem içindeki ihlalli geçiş görüntülü kaydının ayrıca ihlalli geçiş listesi ve sistem dökümünün bulunduğunu, kamera kayıtlarında da yer alan araç plaka görüntüleri ile kayıtları ile ihlalli geçiş nedeniyle dava konusu icra işlemi uygulanan araç plakaları ile aynı olduğu, davalıya ait;

davalı tarafa ait ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araç ile 01/10/2016- 11/08/2018 tarihleri arasında ödeme yapmadan geçiş yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretlerinin bu ücretlere ait yasal cezaların toplamının 4.507,58 TL olduğunu, bu göre davacının davalıdan asıl alacak 4.507,58 TL alacaklı olduğu ..." mütalaa edilmiştir.

Dava, 6001 sayılı Kanundan kaynaklanan köprü ve otoyol geçiş ücretinin tahsiline yönelik olarak başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan davalıya ait araçların geçiş ücreti ödemeksizin kullanım yaptıkları, davacının geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanundan kaynaklanan cezalarının tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlattığı, ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, yargılama aşamasında ihbar yapılmadan ceza uygulanmasının mümkün olmadığını ve hesaplarda yeterli bakiyenin bulunduğunu bildirerek savunmada bulunduğu görülmüştür. .

Uyuşmazlık, geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapan araçların ceza ödemek zorunda olup olmadıkları, bu kapsamda araç sahiplerine bir ihbar yapılması gerekip gerekmediği ve davaya konu araçların hesaplarında yeterli bakiye bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)

3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",

5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir.

İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)

6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."

7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."

25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.

",

25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır.

Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır.

Geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapılması halinde dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmasının dayanağı bizatihi 6001 s. Kanundan kaynaklandığına göre, yasal düzenlemenin aksine mevcut cezanın hukuka aykırı olduğundan bahsedilemez. Geçiş ücreti ödemeksizin otoyol veya köprüyü kullanan davalının 15 günlük süre içinde ödeme yapması halinde herhangi bir cezaya maruz kalmayacağı da, yukarıda değinilen Kanunun emredici hükmüdür.

Dolayıyla bu cezanın tahakkuk edilmesine engel olmak ve 15 günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmesi imkanına sahip olan davalının bu hak ve imkanı kullanmayarak kendisine ihbar yapılmadığını ileri sürmesi ve cezayı ödemekten kaçınmaya çalışması dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmektedir. Öte yandan, tekraren ifade etmek gerekirse, cezaya yönelik ihbar yapılması konusunda davacı şirkete herhangi bir yasal yükümlülük de yüklenmemiştir.

O halde, davalının asıl alacak tutarının dört katı tutarında olan ceza miktarından sorumlu olduğu ve ödemesi gerektiği konusunda duraksama yoktur.

Öte yandan, davaya konu araçların otoyol ve köprü geçişleri esnasında OGS ve HGS ürünlerini kullandığı, bu ürünlerin bağlı olduğu olduğu hesap numaralarının ve banka bilgilerinin Mahkememize beyan edilmesi sonrasında ilgili banka şubesinden araçların ihlalli geçiş tarihlerine yönelik banka kayıtlarının celp edildiği, SMMM bilirkişi vasıtasıyla yapılan incelemeler sonucunda ihlalli geçiş tarihleri itibariyle hesapta yeterli bakiye bulunmaması sebebiyle ilgili yol ve köprü ücretlerinin tahsil edilemediği, bu yöndeki yetersiz bakiye kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olması karşısında, davacının bu ücretlerin tahsiline yönelik iş bu davasının kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · (e-imzalıdır) Hakim · (e-imzalıdır)