İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/284 K.2021/802

Mahkememizin 2014/474 E dosyasından verilen kararın Yargıtay 17.HD ilamıyla bozulması üzerine yeni kaydedildiği esas üzerinden Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 06/09/2009 tarihinde meydana gelen kazada davacı ...'un kullandığı araç ile ... yönetimindeki kamyonun çarpıştığını, davalı ... şirketinin kazaya sebep olan aracı trafik poliçesiyle sigortaladığını; davalı ...'ın kazaya sebep olan aracın maliki olduğunu, davalı ...

A.Ş'nin ise aracın işleteni olduğunu, kazada ... ve ...'nin de yaralandıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için şimdilik 5.000,00 TL maddi, davacı ... için şimdilik 2.500,00 TL maddi, davacı ... için şimdilik 2.500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tüm davalılardan;

davacı ... için 75.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın ise kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacılar vekilince sunulan 21.01.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde davacılardan ... için talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminat tutarı raporda belirtilen 117.434,90 TL'ye yükseltilmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili tarafça Trafik Poliçesi ile sigortalandığını, limitin 150.000,00 TL olduğunu, davacıların zararlarını karşıladığını, manevi tazminatın poliçe kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, istenen tazminatın fahiş olduğunu, davalılara acil ihtiyaçları için 1.000,00 TL, araçlarındaki hasar için 1.000,00 TL, ambulans için 1.296,00 TL ödeme yapıldığını, tazminata hükmedilecek olursa 3.296,00 TL'nin mahsubu gerektiğini bildirmiş, HMK 31. maddesi gereğince talimat yoluyla verdiği ifadesinde ise ".... taşımanın ... A.Ş adına yapıldığını, malikinin kendii olduğunu, ... firmasından sabit ücret alınmadığını, taşıma başına kesilen fatura karşılığında ödeme yapıldığını, aralarında bir sözleşme olduğunu ancak kaybettiğini..." bildirmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; işleten ... ile aralarında hiçbir ilişki bulunmadığını, bulunsa bile taşıma yaptırılmasının müvekkiline işleten sıfatını kazandırmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, çift taraflı trafik kazasından kaynaklanan kalıcı ve geçici işgücü kaybı zararı nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. Dava ilk olarak 28.06.2011 tarihinde ... 1 ATM ... E dosyası şeklinde açılmış, asliye ticaret mahkemelerinde çalışma usulünün HSK kararıyla değişmesi nedeniyle İstanbul (Kapatılan) 49. ATM'ye devredilerek ... E sayısını almış, anılan mahkemenin kapanması üzerine mahkememize devrolunarak 2014/474 E sayılı dosya olmuştur.

Mahkememizin 2014/474 E dosyasıyla açılmış, yargılama sonunda 29/06/2015 tarihli 2015/415 K sayılı kararla ... AŞ'ye karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine, diğer davalılara karşı açılan davanın maddi tazminat ve manevi tazminat yönünden ayrı ayrı kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı sadece davacılar vekili tarafından yapılan temyiz istemi üzerine (mahkememiz ek kararıyla davalı ... ve ...

Sig.temyiz istemlerinin yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir) Yargıtay 17.HD'nin 2019/2855 E 2020/3682 K sayılı ilamıyla mahkememiz kararı davacılar yararına bozulmuş, davalılardan ... vekilinin karar düzeltme isteminin de reddedilmesi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş, yeni esas 2021/284 E üzerinden yargılamaya devam edilmiş, taraf vekillerinin Yargıtay bozma ilamı hakkında beyanları alındıktan sonra, mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, aşağıda açıklandığı üzere bozma ilamı gerekçelerine uygun şekilde hüküm kurulmuştur.

Yargıtay 17.HD'nin davacılar lehine bozma ilamı gerekçeleri ise özetle, "davalı ... ...AŞ'nin işleten sıfatının bulunduğu, diğer davalılarla birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği, kabul edilen maddi tazminat taleplerine ilişkin faiz işletilirken davalı ... yönünden dava öncesi temerrüdünün doğup doğmadığının araştırılıp ona göre temerrüt tarihi belirlenmesi gerektiği, diğer davalıların temerrüdü kaza tarihinde doğduğundan kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, kabul edilen manevi tazminat için de faiz işletilmesi gerektiği, davacı ... lehine kabul edilen maddi tazminat için hükmedilen vekalet ücretinin eksik hükmedildiği" şeklindedir.

Yargılama sırasında tarafların bildirdiği tüm deliller toplanmış, ... Asliye CM ... E ceza dava dosyası, davacıların kaza sonrası gördükleri tedavilerin evrakı, kaza tutanağı, davalı ... şirketinin hasar dosyası ve poliçesi, SGK yazı cevapları, tarafların kolluğa yaptırılan ekonomik sosyal durum araştırma sonuçları incelenmiş, ...

Asliye HM (ATM)'ye talimat yazılarak davalılardan ...'ın HMK md 31 kapsamında diğer davalı ... ile arasındaki akdi ilişkiye dair beyanları alınmış, çift taraflı trafik kazasına karışan araç sürücülerinin kusur oranları hakkında trafik kazalarında uzman İTÜ Karayolu ve Trafik Müh.

Fak.Emekli Öğretim Üyesi Prof. bilirkişiden rapor alınmış, davacıların kaza nedeniyle oluşan kalıcı ve geçici işgücü oran ve süreleri hakkında ATK'dan bilirkişi raporları alınmış, davada talep edilebilecek maddi tazminat tutarları hakkında aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır.

Toplanan delillere göre, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... - ... sayılı kararına göre; davacı ...'un idaresindeki araçla aynı yöndeki davalı ... idaresindeki kamyon ve römorkunun ... Tesislerine giriş için sola manevra yaptığı sırada araçların çarpıştığı, kamyon sürücüsü Şenol'un tam kusurlu bulunarak cezalandırıldığı, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. Ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla yapılan maddi vakıa tespitleri TBK md 74 kapsamında mahkememiz yönünden bağlayıcı olduğu gibi, mahkememizce alınan kusur raporu da, ceza yargılamasındaki kusur tespitini doğrulamıştır.

Davacıların yaralanmalarına ilişkin alınan ATK maluliyet raporlarında, kaza nedeniyle davacı ...'un kalıcı maluliyet oranı %27,2, geçici iş göremezlik süresi 6 ay olduğu; davacı ...'de sürekli maluliyet oluşmadığı, geçici iş göremezlik süresinin 15 gün olduğu, davacı ...'un sürekli maluliyetinin oluşmadığı, geçici iş göremezlik süresinin 1 hafta olduğu tespit edilip bildirilmiştir. belirlenmiştir.

Yapılan bu tespitlere göre, meydana gelen maddi zarar yönünden aktüer bilirkişiden alınan raporda ise;

-Davacı ...'un kalıcı iş gücü kaybı zararının 117.434,90 TL, geçici iş göremezlik zararının 3.407,09 TL olduğu,

-Davacı ...'nin geçici iş göremezlik zararının 248,28 TL olduğu,

-Davacı ...'un geçici iş göremezlik zararının 129,24 TL olduğu hesaplanıp bildirilmiştir.

Davacılar ... ve ...'a SGK kapsamında iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığı sorulmuş, belirtilen konuda ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Aktüer bilirkişi raporu sonrası davacılar vekilince sunulan 21.01.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde advacılardan ... için talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminat tutarı raporda belirtilen 117.434,90 TL'ye yükseltilerek eksik peşin harç yatırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan-incelenen deliller, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporları ile Yargıtay 17.HD'nin bozma ilamı gerekçeleri hep birlikte değerlendirildiğinde, davalılardan ...'in kazaya karışan ve kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu tespit edilen ... plakalı çekici/... plakalı römork aracın trafik tescil kaydındaki maliki ve işleteni olduğu, dosyada yapılan tespitlere göre diğer davalı .....AŞ'ye bu araçla sabit ücretle olmasa bile ücret karşılığı taşıma hizmeti verdiği, nitekim araç üzerinde anılan davalının ünvanının tepede "..." şeklinde yazılı bulunduğu,

dava dışı araç sürücüsünün de kaza anında ... tesislerine yük taşırken kazayı yaptığını beyan ettiği ve bu hususların ceza dava dosyasında da tespitli olduğu, talimatla beyanı alınan davalı malik ...'ın da kaza tarihindeki taşıma işinin ... tesislerine taşıma olduğu, ... dışında başka firma için taşıma yapmadığı hususunu teyit etmiş olduğu, bu nedenle ...'nın da dava konusu trafik kazasında KTK md 3 kapsamında işleten sıfatı bulunduğu, davacıların kazada yaralanmaları nedeniyle oluşan zararlarından bu davalıların işleten sıfatıyla, diğer davalı ...

AŞ'nin ise kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçesi kapsamında işletenin hukuki sorumluluğunu temin etmesi nedeniyle poliçe teminat limitleri dahilinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, hükmedilen tazminatların poliçe teminat limitlerinin (kaza tarihinde kişi başına 150.000,00 TL, kaza başına 1.500.000,00 TL) altında kaldığı, dava öncesi davacılara kalıcı ve geçici iş gücü kaybı zararına karşılık ödeme yapıldığının davalılarca ispatlanamamış durumda olduğu, mahkememizin 2014/474 E dosyasından verilen 2015/415 K sayılı ilk kararın, Mahkememizin 08/01/2019 tarihli Ek Kararı ile davalılar ... ve ...

Sigorta A.Ş. yönünden temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmesiyle, ilk kararda hükmedilen maddi tazminat tutarları ve vekalet ücreti tutarları yönünden davacılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmakla, davacıların maddi tazminat taleplerinin dava ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak davacı ... yönünden tam kabulüne, diğer davacılar yönünden aktüer raporda tespit edilen tutarlar üzerinden kısmen kabulüne dair, mahkememizce bozma öncesi verilen ilk kararda hükmolunan tazminat tutarları davalılardan ... ve ...

Sig.AŞ yönünden kesinleşmiş durumda olmakla birlikte davalı ... hakkında ilk defa (bozma ilamı gereği) bu kararla hüküm kurulduğundan ve temerrüt tarihleri bozma ilamına göre yeniden belirlendiğinden, tazminat tutarlarının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Manevi tazminat yönünden; manevi tazminat bir sebepsiz zenginleşme aracı olmamakla birlikte caydırıcılık unsuru da taşıması gerektiği, paranın alım gücü, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin tespitler de incelenmek suretiyle, dava konusu kaza nedeniyle uğranılan zararların etkisini azaltacak ancak sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak oranda hakkaniyete uygun bir tazminat verilmesi gerektiği kanaatiyle, davacı ... için 40.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmesinin dosya kapsamına, davacıların yaralanmalarının niteliğine,

kazanın oluş şekli ve kusur durumuna uygun olduğu kanaatine varılmakla, ilk kararla ilgili Yargıtay temyiz incelemesinde bu tutarlar yönünden bozma bulunmamakla taraflar lehine/aleyhine usuli kazanılmış hak da doğduğu gözetilerek, manevi tazminat taleplerinin bu tutarlar üzerinden ve bozma ilamına uygun şekilde davalılardan ...AŞ işleten sıfatıyla ve diğer davalı ...'la müştereken müteselsilen sorumlu tutulmak suretiyle, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Haksız fiil sorumluluğundan kaynaklanan bedeni zarar nedeniyle araç işleteni davalıların temerrüdü kaza tarihinden itibaren doğduğundan bu davalılar yönünden hükmolunan tazminatlara (davalıların sigortalı aracı ticari araç olduğundan) kaza tarihinden itibaren talep gibi reeskont avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Davalı ... şirketinin maddi tazminat talepleriyle ilgili dava öncesi temerrüde düşürülüp düşürülmediği yönünden yapılan incelemede ise, dosyada davalı ... şirketinin davacılara dava öncesi 28.03.2011 tarihinde yazdığı yazıyla maluliyet raporu sunulması gerektiğini bildirdiği görülmüş, dava öncesi davacıların sigorta şirketine başvuru yapmış olduğu anlaşılmışsa da, başvurunun sigorta şirketine hangi tarihte ulaştığı konusunda ispat yükü davacılarda olduğundan, bu hususta davacılar vekiline süre ve imkan verilerek dava öncesi davalı ... şirketine yaptığı başvurunun hangi tarihte sigorta şirketine ulaştığı konusunda beyanda bulunması istenmiş,

davacılar vekilince bu bilginin aradan geçen süre de gözetilerek temin edilemediği, bu nedenle sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep ettiklerine dair 22.10.2021 tarihinde beyan dilekçesi sunulmuştur. Taleple bağlılık ilkesi gereği, davalı ... şirketinin temerrüdünün dava tarihinde oluştuğu kabul edilerek, kabul edilen maddi tazminat tutarlarına dava tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

Mahkememizin 2014/474 E dosyasından verilen 29/06/2015 tarihli 2015/415 K sayılı kararda davacılar yararına hükmolunan maddi ve manevi tazminat tutarları yönünden Yargıtay 17.HD bozma ilamında tazminat tutarlarına ilişkin davacılar aleyhine veya lehine bir bozma bulunmadığı gözetilerek,

mahkememizce bozma ilamına uyarak kurulan yeni hükümde, yeni bir tazminat hükmü niteliğinde değil, kurulan iş bu yeni hükümde tazminat tutarlarını yazmadan sadece fer'i unsur olan temerrüt tarihi ve temerrüt faizini yazmak infazı mümkün olmayan bir hüküm niteliğinde olacağı gibi, ilk kararda (2015/415 K) hakkındaki dava husumet yokluğundan reddedilmiş olan davalı ...

AŞ yönünden bozma ilamı gereği ilk defa iş bu hükümde (müteselsil sorumlular arasında) aleyhine tazminat hükmedildiğinden, ilk kararda hükmolunan ve ilk karara göre tutar olarak kesinleşmiş durumda olan tazminatlar, bu nedenlerle yeni hükümde tekrar yazılmak zorunda kalınmış, ancak tahsili bakımından ilk kararla arasında tekerrür oluşturulmaması gerektiği hüküm kısmında belirtilmiştir.

Katip ... Hakim ...