İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/466 K.2021/508

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bankası ...

Şubesinden almış olduğu 10 adet yapraktan oluşan bir defter koçanınını ... ilçesinde üzerinden çaldırmış veyahut kaybettiğini, kaybolan çeklerin boş, yazısız, imzasız ve kullanılmamış olduğunu, bu nedenle kambiyo vasfı taşımadığını, lakin ileride kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda sahte imza ve bilgilerle gerek 3. kişilere gerekse müvekkile mağduriyet yaşatmasının kaçınılmaz olduğunu, bu nedenle ileride telafisi güç ve imkansız sonuçlar doğurmasının önüne geçmek amacı ile işbu kayıp veyahut çalınan çek koçanını çalmış ve yahut bulmuş olabilecek kötü niyetli kişilerin eline geçmiş olma ihtimaline binaen müvekkilince ...

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuş, ... Soruşturma No ile incelenmiş olup ve 02/06/2021 tarih ve ... Karar No'lu kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, ... Bankası ... Şubesinin, ...

Iban numaralı, ... hesabına ait, ...-...-...-...-...-...-...-...-...-... numaralı hesabına ait çeklerin, kötü niyetli kişilerce doldurulup kullanılması ve ibrazı durumunda müvekkilin yaşayabileceği mağduriyetin önüne geçilebilmesi açısından iptaline ile ödenmemesi konusunda ödemeden men kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Dava, TTK.nun 778/ı maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddeleri uyarınca açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davası olup, TTK. 757-765. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK. 651/2. maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m.)

TTK.nun 651.maddesinde kıymetli evrakın zayi olması halinde hak sahibi kişinin mahkemeden iptalini talep edebileceği belirtilmiş, 780.maddesinde çeki oluşturan unsurlar sayılmış ve 781.maddenin (1).fıkrasında ise sayılan unsurlardan birini içermeyen senedin iki ve üçüncü fıkralarda yazılı haller dışında çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde; davaya konu çek yapraklarının boş ve koçan halinde kaybolduğunu açık bir biçimde dile getirilmiş, bu açıklamadan çek olarak tabir edilen yaprakların gerçekte boş çek yaprakları olduğu TTK.nun 780 ve 781.maddesinde düzenlenen unsurların yazılı olmadığı, bu nedenle isteme konu yaprakların çek niteliklerinin bulunmadığı kambiyo senedi vasfı kazanmadığı ve buna bağlı olarak kıymetli evrak niteliğinde bulunmayan boş çek yaprakları için zayi nedeniyle iptal davası açmakta davacının hukuki yararının bulunmadığı,

esasen boş çek yapraklarına yönelik bu çeklerin kambiyo vasfına sahip olmadıklarının dava dilekçesinde davacı tarafından dahi beyan ve ikrar edildiği, somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu, keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığı, ayrıca dilekçedeki anlatıma göre davacının yetkili hamil sıfatının da bulunmadığı, davacının çeklerin yetkili hamili olduğunu gösteren hiçbir belgeyi dosyaya sunmadığı,

üçüncü kişilerin boş çek yapraklarını bulup doldurmaları halinde zayi nedeniyle iptal davası açma hakkını bahşetmeyeceği, böylesine bir durumun gerçekleşmesi halinde hak iddia edene karşı menfi tespit davasının açılabileceği, dava şartı yokluğunun mahkemece her aşamada resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmaması (Aynı yönde bakınız: İstanbul BAM 12. H.D. 2020/1099 E., 2020/930 K.. İstanbul BAM 14. H.D.

2019/1650 E., 2020/472 K.) nedeniyle HMK.nun 1141/h maddesinin yollamasıyla HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır