İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/472 K.2022/29

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... ile davalılar arasında gübre sıyırıcı yapılması karşılığında toplamda 19.800,00 TL ödeme yapılması konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkilinin bu ücreti davalı şirket yetkilisi ...'ya ait ... IBAN numaralı hesaba, ... Bank'a ait fiş bilgisi ...-...-...-..., ...

Bankası'na ait EFT mesaj referansı ..., ..., ..., ... işlem numaralarıyla gönderdiğini ancak davalı şirket tarafından iş gereği gibi yapılmadığını, sözleşmede yapılması planlanan gübre sıyırıcı düzgün kurulmamış üstelik işe yarar malzeme kullanılmadığı için yerinden çıkmış olup hayvanların yaralanmasına hatta ölmesine sebebiyet verdiğini, bahsedilen hayvanlar süt ineği ve buzağılı olduğundan müvekkilinin zararı davalı tarafın yaptığı bu işlemlerden kaynaklı oldukça fazla olduğunu, bu zararları davalı şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi,

taraflar anlaşmaya aykırı davranarak müvekkilinin zarara uğramasına sebep olduğunu, bunun üzerine davalı tarafa ulaşmaya çalışan müvekkilinin, çağrılarına ve görüşme taleplerine olumlu bir geri dönüş alamadığını, bu nedenle TBK m.125 uyarınca korunan hakları neticesinde ... aracılığıyla davalı şirkete ödenen ücretin iadesini talep etmek adına ...

Noterliği’nden gönderilen... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile bakiye borcun ve 25/11/2019 tarihinden itibaren işlemiş olan avans faizin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödemesi için süre verildiğini, verilen sürede de borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine ... 23. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı taraf 10/06/2021 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, 16/06/2021 tarihinde ...

Arabuluculuk Bürosu ...

Büro dosya numarası,...k Numaralı dosya ile arabuluculuk faaliyetine başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, yapılan borca itirazların haksız, dayanaksız ve geçersiz olup, yargılama esnasında anlaşılacağı üzere müvekkilinin zararı doğduğunu, kusurlu ve sorumlu davalılar tarafından zararların karşılanmasının gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin her tür haklar saklı kalmak kaydıyla, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının ödenmesine mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ve AAÜT gereğince vekalet ücretinin taraflarına ödenmek üzere karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde başlatılmadığını, İstanbul İcra müdürlüklerinin yetkisiz olduğunu, yetkili icra dairesinde yapılan geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini öncelikle talep ettiklerini, mahkemenin de yetkisine itirazında bulunarak Müvekkili ... Ltd.

Şti. ile davacı ... bir adet gübre sıyırıcı makinanın imalatı ve davacının göstereceği yere yine montaj öncesi makinanın montajı için gerekli yerin ve gerekli teknik hazırıklar davacıya ait olmak üzere kdv. hariç 31.500.00.-TL'ye anlaştıklarını,

müvekkilinin anlaşılan tarihte makine imalatını bitirdiğini ve davacıya bilgi vererek kurulumun yapılacağı yer hazır ise ekibiyle geleceğini söylemiş davacının hazır cevabı üzerine makine alarak ilgili yere gidildiğinde elektrik bağlantılarının yapılmadığını gördüğünden makineyi teslim ettiğini ve montajını yapmış gerekli hazırlıklar yapıldığında çalıştırmak için servis ücreti ve yol masrafı davacıya ait olmak üzere tekrar geleceğini söylediğini ve ayrıldığını, geçen zaman içinde kendi üzerine düşen eksiklikleri tamamlamadığını ve sonrasında iade faturası kestiğini fakat ürünü fiilen iade etmediğini ve ödediği bedeli ...

3.Noterliği’nin ... tarihli ihtarnamesi ile talep ettiğini, söz konusu ihtarnameye ... 7.Noterliğinin ...tarih ... nolu cevabi ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, sonrasında davacı tarafından ... 23.İcra Dairesinin ...

E.sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve ilğili dosyaya yapılan yetki ve borcun tamamına yönelik itirazları ile takibin durdurulduğunu, davacı tarafça ticari arabuluculuğa başvurulduğunu, davacı tarafa makinenin iadesi şartıyla ilk etapta 12.000.00.-TL tekif edildiğini, sonrasında davacı asil teklifi kendisine hakaret kabul ettiğinden 15.000.00.-TL teklif edilmeden davacı taraf anlaşmaya yanaşmadığını ve derdest davayı açtığını, anlaşma konusu makinenin götürüldüğü taşıma ve nakliye işini yapan tanığı ... beyanıyla ve müvekkili şirkette çalışan teslim sırasında hazır bulunan ... ve ... beyanlarıyla sabit olduğunu,

ürünün imali için anlaşılan fiyat kdv.hariç 31.500.00.-TL olup müvekkilinin davacıdan alacağı olduğunu, ayrıca davacı tarafın ürün imalinden dolayı sahip olduğu hayvanların zarar gördüğünü iddia ettiğini, bu hususun bu davanın konusu olmayıp davacının böyle bir iddiası var ise olası zararı ile makine teslimi arasındaki illiyet bağını ispat etmeli ve ayrıca dava açması gerektiğini, davacı tarafın makinenin teslimi noktasında kendi üzerine düşenleri yapmadığını, makinenin montajını ve çalıştırılmasını sağlayamadığını, anlaşılan fiyat üzerinden ödemelerini yapmadığını,

ürünün fiilen elinde olduğu halde teslim etmeden iade faturası kestiğini ve davayı açtığını beyanla davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... 23. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası, dekont örnekleri, ... 7. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnemesi celp edilmiş incelenmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Eldeki itirazın iptali davasına esas ... 23. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu, ödeme emrine karşı yasal süre içinde sunduğu borca itiraz dilekçesinde; ayrıca ve açıkça icra müdürlüğünün yetkisine de itirazda bulunmuş, takibin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını savunarak yetkili icra müdürlüğünün ... İcra Müdürlüğü olduğunu ifade etmiştir. Nitekim, davalı vekili yargılama sırasında sunduğu cevap dilekçesi ile icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazlarını tekrar etmiş, yetkili icra dairesinde yapılan geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Bilindiği üzere, itirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı olan genel mahkemelerde görülen ancak İİK' nın 67.maddesinde düzenlenen özel bir dava türüdür. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. İtirazın iptali davasının genel mahkemelerde açılıp görülebilmesi için öncelikle yetkili icra müdürlüğünden başlatılmış ve geçerli bir ilamsız icra takibi olmalıdır. Böyle bir icra takibi yoksa, itirazın iptali davasının dava şartları / görülebilme koşulları da yoktur.

İİK' nın 50.maddesi hükmü uyarınca yetkili icra müdürlüğünün tayininde; anılan yasa hükmünde yapılan atıf uyarınca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun yetkiye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanacaktır.

Somut olaya bakıldığında; HMK' nın 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme / icra müdürlüğü davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarih itibariyle yerleşim yeri icra müdürlüğü olup, hem dava dilekçesinde açıkça yazılı olduğu üzere hem de dosyaya celp edilen vekaletname ve adres kayıtlarından davalıların yerleşim yerinin Dulkadiroğlu / Kahramanmaraş olduğu belirlenmiştir.

Taraflar arasında gübre makinesi imalatına yönelik sözlü şekilde kurulan eser sözleşmesi mevcuttur. Davacı işsahibi makinenin ayıplı olduğu iddiasına dayanarak sözleşme gereğince ödediği bedelin iadesini talep etmektedir. Bu bakımdan HMK 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi / icra müdürlüğü de yetkili olacaktır.

Davacı makine için ödediği bedelin iadesi yönelik icra takibine giriştiğine göre, ifası istenen borç para alacağından kaynakladığından para alacağından kaynaklanan eldeki davada TBK 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri / davacının yerleşim yeri mahkemesi / icra müdürlüğü de yetkili olacaktır. Ne var ki, dava dilekçesi, eki vekaletname ve davacının adres bilgileri incelendiğinde davacının yerleşim yerinin Kırşehir / Merkez olduğu anlaşılmıştır.

Bu halde hem genel hem de özel yetki kuralları uyarınca İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olmadığı, davacının yetkisiz icra müdürlüğünde icra takibinde bulunduğu görülmüştür. Taraflar arasında eser sözleşmesi sözlü şekilde kurulduğundan HMK 17. maddesi uyarınca yazılı şekilde kabul edilmiş ve taraflarca yazılı olarak kararlaştırılmış yetki sözleşmesinden / şartından bahsedilmesi de mümkün değildir. Nihayetinde, somut olayda İstanbul İcra Müdürlüklerini yetkili kılan hiçbir yetki kuralı bulunmamaktadır.

Bu aşamada, davacı vekili sözleşmenin kurulduğu yer mahkemesi olarak ödemelerin banka aracılığıyla yapıldığını ifade ederek bankanın genel merkezi olarak İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu ifade etmiş ise de. HMK 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalarda akdin yapıldığı yer ya da sözleşmenin kurulduğu yer mahkemesi değil; aksine yukarıda değinildiği üzere ifa yeri mahkemesi yetkilidir.

Kaldı ki, ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması ve bankanın genel merkezinin İstanbul ' da bulunması gibi bu yönde mahkememizi yetkili kılan hiçbir yasa hükmü bulunmamaktadır. Kaldı ki, bahsi geçen bankalar dosyada taraf dahi değildir.

Aksi durumun kabulü halinde, bankaların genel merkezlerinin İstanbul ' da bulunması nedeniyle herhangi bir bankanın dosyada taraf sıfatının dahi önemi olmaksızın ülke genelindeki tüm davaların İstanbul ilinde görülmesi anlamına geleceği sonucu çıkar ki, bu durum yetkiye ilişkin mevcut yasa hükümlerine aykırı olacaktır.

Açıklanan ndenlerle; icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazın öncelikle incelenip değerlendirilmesi gerektiği, yerleşik Yargıtay içtihatlarının bu doğrultuda olduğu, icra müdürlüğünün yetkisinin tayininde İİK 50.maddesi uyarınca HMK' nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanması gerektiği, davacının yetki noktasında seçimlik hakka sahip olmasına rağmen icra takibini yukarıda açıklandığı üzere yetkili icra müdürlüğünde başlatmadığı, İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olmadığından, usulüne uygun yetkili icra dairesinde başlatılmış bir icra takibi bulunmadığından özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/2 ve HMK 115.madde hükümleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.