İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/302 K.2023/322

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...’nun işletmesinin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı borçlu şirkete ait ..., ..., ... ve ... plakalı araçlar ile 30.01.2019 - 29.07.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin 87 adet ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânıverilmekte ise de,

işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, bunun üzerine davalı-borçlu aleyhine ...

35. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 22.08.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin 19.09.2019 tarihinde tebliği edildiğini, 20.09.2019 tarihli dilekçe ile, "borca, yetkiye, faize ve ferilerine" itiraz edildiğini, takibin durdurulduğunu, Arabuluculuk görüşmelerde uzlaşılamadığını belirterek,

davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli ve alacağın likit olması sebebiyle asgari % 20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevabında; Üzerime kayıtlı olduğu bildirilen dava konusu ..., ..., ...ve ... Plakalı araçlarında her zaman geçiş ücreti bakiyesi bulunduğunu, TIR şöförü olduğu için her zaman hesabında para bulundurduğunu ve ücretlerin otomatik olarak kesildiğini, davaya konu ücretleri davacının çekmediğini ve kendisinin hatalı olduğunu iddia ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; ticari hizmet satım ilişkisine dayalı borcun (Otoyol Geçiş Ücretleri) ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davalarının 2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Davacının ... 35. İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile 22/08/2019 tarihinde, davalı aleyhine, 7.269,00.-TL asıl alacak, 581,99.-TL işlemiş faiz, 104,76.-TL KDV olmak üzere 7.955,75.-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 19/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 20/09/2019 tarihinde yetkili icra dairesinin ikametinin bulunduğu ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklı vekiline tebliğ edildiğine dair belgeye rastlanmadığı, davacının da 21/04/2022 tarihinde 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde 7.955,75.-TL toplam alacak üzerinden huzurdaki itirazın iptali davası açtığı anlaşılmaktadır.

Davalı taraf, icra takip dosyasında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de, geçiş yapılan güzergahın (...) ve dolayısıyla verilen hizmetin, İstanbul Avrupa yakası olması nedeniyle HMK.nun 10.maddesi gereğince davalının yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir. Söz konusu geçişler inkar edilmemektedir.

Çözümlenmesi gereken sorun, davalıya ait araçlarda bulunan HGS ve OGS sistemlerindeki aksamalardan doğan sorumluluğun kime ait olduğu, aksaklık var ise davalının cezadan sorumlu olup olmadığı, borç miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;

Bilindiği üzere. HGS ve OGS sistemleri araç içerisinde bulunan (PTT'den veya bankalardan temin edilen) araç içi ünitenin (elektronik etiketin) gişe sahasında bulunan antenler ile elektromanyetik dalga kullanarak haberleşmesi sonucu geçiş ücretinin banka hesabından otomatik olarak düşülmesini sağlayan operatörsüz geçiş ücreti toplama sistemidir.

Bir nevi nakit ödeme yerine bu yolla gişelerde uzun kuyrukların oluşmasını engellemek ve fiziki paranın alınması, taşınması vb. güçlüklerin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Sistem şöyle işlemektedir.

Araçlar gişelerden geçerken gişede bulunan alıcı anten araçta bulunan etiketteki çipi okumakta, bir aksilik olması ihtimaline binaen aynı zamanda ileride çıkabilecek tartışmaları çözme amaçlı aracın plaka bilgilerinin görülebildiği fotoğrafların da kameralar tarafından otomatik olarak çekildiği, aracın köprü ya da otoyola giriş yaptığı gişede etiketin okunmasıyla birlikte tüm bilgilerin kaydedildiği, araç çıkış gişesinden geçerken de aynı işlemler tekrarlandığı ve geçişin sonlanmasıyla birlikte etiket ya da karta bağlı olan hesaptan araç tipine göre belirlenmiş olan ücret tahsil edildiği,

eğer hesapta bakiye yoksa bu durumda sistemin geçiş ücretini borç olarak kaydettiği herkesçe bilinen bir gerçektir. Bu borcun geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödenmesi gerekir. Aksi halde cezai işlem uygulanır. Dava dilekçesinde de belirtildiği gibi 10 kat olan ceza 4 kata indirilmiştir. Davacı da talebini buna göre yaparak davasını açmıştır.

Araçta hem OGS hem de HGS bulunmasına rağmen hesapta para bulunsa bile OGS/HGS hesabı bulunan bankadan veya PTT şubesinden olumlu cevap gelmemesi halinde gişede bulunan görevliye nakit veya kredi kartı ile ödeme yapılabilmektedir. Ancak çoğu zaman bu durum fark edilememektedir. Hesabında veya kartında bakiyesi olduğundan emin olan kişiler, ücretin çekildiği düşüncesi ve rahatlığı ile cezalı duruma düşebilmektedirler.

Davacı şirketin internet sitesinin incelenmesinde bilirkişinin de tespit ettiği üzere, davacı şirkete https://www.ysskoprusuveotoyolu.com.tr internet adresinden ulaşılabilmektedir. Sitede, bütün uyarcı bilgilendirmelerin yapıldığı ve ihlalli sorgulamaların, plaka, vergi numarası ve TCKN numaraları üzerinden yapılabildiği, ihlalli geçiş varsa öğrenilebildiği, ve online ödeme yapılabildiği görülmektedir.

Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan CD içindeki belge ve bilgiler incelendiğinde; davalıya ait ve raporda gösterilen plakalı araçlara ait tespit edilen dönem içindeki ihlali geçiş listesi ve sistem dökümü (Provizyon Sorgularını içeren Tablonun) bulunduğu ve dava konusu icra işlemi uygulanılan araç plakalarının aynı olduğu bilirkişi tarafından tespit edilmiştir.

Davalı tacirdir. TTK.nun 18/2.maddesi gereğince, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Teknik nedenlerden dolayı HGS veya OGS bakiyelerinin müsait olmamasına rağmen davacı işletmenin geçiş ücretlerini tahsil edememesinin sorumluluğu davacıya yüklenemez. Zira davalı taraf bu ödeme sistemine ilişkin hizmeti bankadan ve PTT'den almaktadır. Bu hizmetin verilmesindeki aksamaların sorumluluğu da davacıya ait değildir.

Davacının tamamen kendine ait bir ödeme sistemi bulunmamaktadır. Ödemeleri HGS/OGS sistemlerinden almaktadır. Sistem izin verirse geçiş ücretini almakta, izin vermez ise alamamaktadır. Burada bir inisiyatifi yoktur. Kaldı ki basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalının belirli periyotlarla davacının internet sitesinden geçiş ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol ederek cezalı duruma düşmeme imkanı vardır. Bu ihmalin sorumluluğu da davacıya yüklenemez.

Zira ilgili yasal düzenlemelerde davacı işleten şirkete anlatılan hususlar yönünde bir sorumluluk yüklenmemiştir.

Mahkememizce alınan 13.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacının alacağının, 1.453,80.-TL geçiş ücreti + 5.815,20.-TL ceza olmak üzere 7.269,00.-TL. asıl alacak, bu alacağa ilişkin 581.99.-TL İşlemiş faiz ve bu faize ilişkin 104,76.-TL hesaplanan KDV’si olmak üzere toplamda 7.955,75.-TL olduğu, bulunan miktarların icra takibi ile tamamen uyumlu olduğu anlaşılmış, rapor hükme esas alınmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile itirazın iptaline, likit (belirlenebilir) olduğu anlaşılan faturalara dayalı asıl alacak üzerinden davalının haksız itirazı nedeniyle takdiren % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM