İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/311 K.2023/887

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen ZAYİ BELGESİ VERİLMESİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin hissedarı ve müdürü ...'in evinin kütüphane bölümünde tuttuğu müvekkil şirkete ait karar defterinin de çıkan yangında diğer eşyalarla beraber tamamen yandığını, yangın sonucu müvekkili şirkete ait karar defterinin de zayi olduğunun farkına karar defterine ihtiyaç duyulduğu için yeni varıldığını, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, müvekkili şirkete ait karar defteri müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen yandığı anlaşıldığından zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava hasımsızdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; çıkan yangın sonucunda karar defterinin yanması nedeniyle zayi belgesi verilmesi isteminden ibarettir.

Zayi belgesi verilmesi TTK.nun 82/7.maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede ...Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir...." hükmü bulunmaktadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/05/2018 tarih ve 2016/11963 E. 2018/3664 K.sayılı kararında ve benzer pek çok ilamında da değinildiği gibi, TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olması gerekir. Tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi zorunludur.

Somut olayda, karar defterinin evde kütüphanede bulunduğu sırada çıkan yangında yandığı iddia edilmektedir. Dosyaya delil olarak sunulan ekspertiz raporunda yangının 22.08.2016 tarihinde ...adresinde çıktığı anlaşılmaktadır. Davacı şirketin ikameti ise ...'dur. Dava tarihi ise 04/05/2023 olup, yangın olayından neredeyse 7 yıl sonra açılmıştır.

Bu durum davacı tarafça, yangında karar defterinin yandığını lazım olmadığı için fark etmediklerini, lazım olunca fark ettiklerini söyleyerek açıklamaktadırlar.

Her ne kadar ticari defterlerin saklanması gereken yer TTK.nun 82/7.maddesinde açıkça belirtilmemiş ise de söz konusu defterin halen kullanılan bir defter olduğu, TTK.nun 64.maddesi gereğince açılış/kapanış tasdiklerinin zorunlu olduğu, oysa ticari defterlerin şirket merkezinde saklanarak açılış/kapanış tasdiklerinin yapılmaması nedeniyle nerede olduğunun bilinmediği, ticari defterlerin şirket merkezi olan ... yerine ...'nde bulunduruluyor oluşu inandırıcı bulunmadığından kaybedildiği sonucuna varılmıştır.

Böylece davacının gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın (defterin kaybolması) meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmekte olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur

KATİP ... HAKİM ...