İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/218 K.2024/526

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının sigortalısı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 18.11.2023 tarihinde geri geri gelerek müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araca asli kusurlu olarak çarparak maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğini, araçta değer kaybı oluştuğunu, dava dışı ...'ın kullanmış olduğu ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ... poliçe numarası ile davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapılmış olup; yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı gerçek zarar kapsamında olup; kazaya sebebiyet veren aracın ZMSS tarafından bu zararın karşılanması gerektiğini, 2918 sayılı KTK'nın 97'nci maddesi gereğince davalı sigorta şirketine 04.01.2024 tarihinde e-mail aracılığıyla başvuru yapılarak araç değer kaybının tazmininin talep edildiğini ancak 15 gün içerisinde davalı tarafça herhangi bir cevap verilmediğini, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

müvekkilinin aracında meydana gelen hasar dolayısıyla aracın uğradığı değer kaybı için yapılacak olan yargılama esnasında düzenlenen bilirkişi raporuna karşı talebimizi HMK 107 gereği artırma hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL.'nin kaza tarihi olan 18.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili olmayan mahkemede açılmış olup işbu davada yetkili mahkemenin, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının dava yoluna gitmeden önce dava şartı olan müvekkil şirkete başvuru şartını usulüne uygun olarak yerine getirmediğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, sigortalılarının kusurunun ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır.

Taraflar arasında kazanın varlığı, davacının aracının olay nedeniyle hasarlanması, sigorta poliçeleri ile yapılan değer kaybı ödemesi hususlarında tartışma bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık; kazadaki kusur durumu ve varsa tazminat (değer kaybı) miktarı konusunda toplanmaktadır.

Davalı taraf yetki ilk itirazında bulunmuştur. Öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmektedir.

Yetki Sorunu;

Dava dilekçesi davalı tarafa 20.04.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı vekilinin 29.04.2024 tarihinde yasal cevap verme süresi içerisinde davaya cevap verdiği anlaşıldığından yetki ilk itirazı süresinde yapılmıştır.

Davalı vekili müvekkili sigorta şirketinin merkezinin... yakasında olduğu, şubelerinin bulunmadığı, kaza yerinin Kaynaşlı/Bolu olduğu belirtilerek İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmektedir.

Yetkide "Genel Yetkili Mahkeme" 6100 sayılı HMK.nun 6.maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre;

"(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir."

6100 sayılı HKM.nun "Şubeler ve Tüzel Kişilerle İlgili Davalarda Yetki" başlıklı 14.maddesi gereğince;

"(1) Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

(2) Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir."

6100 sayılı HMK.nun "Sigorta Sözleşmelerinden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 15.maddesi gereğince;

"(1) Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.

(2) Can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.

(3) Bu hüküm deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmaz."

6100 sayılı HMK.nun "Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 16.maddesi gereğince;

"Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir."

Trafik Kazalarından Kaynaklanan davalarda ayrıca yetki hükümleri düzenlenmiştir. 2918 sayılı KTK.nun "Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110.maddesi gereğince;

"İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.

"Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Sigortacıya Başvuru Ve Yetkili Mahkeme" başlıklı C.7.maddesinde;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce bu Genel Şartların Ek-6’sında belirtilen tazminat ödemelerinde istenecek belgelerin tamamı ile birlikte ilgili sigortacıya yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigortacının başvuru tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi kısmen veya tamamen karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde ya da tazminat tutarında anlaşma sağlanamadığı hallerde sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinde, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği gibi uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir."

Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Kazanın meydana geldiği yer ...'dur.

Davacının ikamet adresinin ... olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta şirketinin ticaret sicil kaydına göre merkezi ....'dur ve başkaca şubesi yoktur.

Davaya dayanak sigorta poliçesini düzenleyen acente ...Şirketi'nin adresi ...'dur.

Huzurdaki dava yukarıda belirtilen düzenlemeler karşısında mahkememiz davaya bakmaya yetkili değildir. Dava yetkisiz mahkemede açılmıştır. Bu nedenle yetki ilk itirazının kabulüne, Davanın yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114. Ve 115. maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden reddine, 6100 sayılı HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM