İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/237 K.2026/99

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı bankaya devredilen ... ile davalı asıl borçlu ... Tic. Ltd. Şti. Arasında 300.000 DEM ve 45.000,00-TL tutarlı 7 adet kredi sözleşmesinin yapıldığını, bu sözleşmelere istinaden davalının kredi kullandığını, diğer davalılar ...

Şti., ... ve ...'in bu kredi sözleşmelerinin müteselsil kefilleri olduklarını dolayısıyla kefalet limiti ve ferileri ile sorumlu olduklarını, davalıların kredi sözleşmesinden kaynaklı edimlerini yerine getirmediklerini, 360.000 DEM (184.062,08-Euro) bedelli meri teminat mektup bedelini depo etmeyip komisyonlarını ödemediklerini, ... 16. Noterliğinin...tarih ..., ... tarih ... ve ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamelerine rağmen teminat mektubu bedelinin depo edilmediğini, ...

17. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarına rağmen teminat mektubunu depo etmediklerini, davalılar aleyhine ... 14. İcra Müdürülüğünün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine itiraz etmeleri nedeniyle takibin durduğunu, itirazın iptali ile %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermediklerinden inkar eder konumdadırlar.

... 14.İcra Müdürlüğünün ...sayılı takip dosyası celbedilerek incelenmiştir. Davalılar hakkında asıl alacak ve eklentileri ile birlikte toplam 59.771,93.EURO nakdi alacağın , asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren işletilecek yıllık % 18 temerrüt faizi ve faizin % 5 gider vergisi ile tahsili için ; ayrıca gayri nakdi alacak olarak halen mer'i teminat mektupları bedeli 184.065,08.EURO'nun veya fiili ödeme günündeki TCBM efektik satış kuru üzerinden TL karşılığının faiz getirmeyen bir hesapta deposu için takip başlatıldığı, davalıların yasal süresi içerisinde borcun tamamına itirazları ile takibin durduğu, itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilince alacağa dayanak Genel Kredi Sözleşmeleri , teminat mektuplarına ilişkin bilgiler , teminat mektubu komisyonlarına ilişkin hesap tabloları , faiz genelgeleri ve davalılara gönderilen ihtarname dosyaya sunularak bilirkişi incelemesi yaptırılması talep edilmiştir

Dosya kapsamı ve banka kayıtları üzerinde bu konularda uzmanlığı bilinen emekli banka müdürü bilirkişi ile inceleme yaptırılarak 30.11.2012 tarihli rapor alınmıştır. Alınan rapora taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine itirazların değerlendirilmesi varsa hesap hatalarının giderilmesi bakımından 29.05.2012 tarihli ek rapor alınmıştır.

Alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre: davalı asıl borçlu ...Ltd.Şti. ile ... A.Ş ...

Şubesi arasında 28.08.1990 , 23.05.1996 , 24.07.1996 , 02.08.1996 ,04.09.1996 , 17.03.1997 ve 13.04.1998 tarihli Genel Kredi Sözleşmelerinin imzalandığı, toplam 45.000.000.000.TL bedelli ve 300.000.DM bedelli 7 adet Genel Kredi Sözleşmesinin tümünün davalılardan ... ve ... tarafından müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı , diğer davalı ...Şti. 'inin ise 25.000.000.000.TL 'lik ve 300.000.DM bedelli sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, dolayısıyla davalıların imzalamış oldukları sözleşme limitleri kapsamında sorumlukları bulunduğu, ayrıca temerrütlerinin sonuçlarından da sorumlu oldakları anlaşılmıştır.

Belirtilen sözleşmeler gereğince davalı asıl borçlu şirkete 13.04.l998 tarihli 360.000.DM bedelli ve muhatabı ...Şubesi olan teminat mektubunun kullandırıldığı anlaşılmıştır.

Teminat mektubunun işi bittiğinde çıkış işlemlerinin ve bankaya iadesinin gerçekleştirme sorumluluğu krediyi kullanan borçluya aittir. Teminat mektupları garanti akdi niteliğinde olup , teminat mektubunu düzenleyen banka, lehtar ile muhatap arasındaki hukuki ilişkinin dışındadır. Takip tarihinden önce bankanın teminat mektubu ile ilgili yükümlülüğü devam ettiğine göre, uyuşmazlığa konu dönem için sözleşmeye uygun olarak komisyon talep etme ve devam eden risk nedeniyle de teminat mektubu bedelinin deposunu talep etme hakkı mevcuttur.

Mahkememizce 10/09/2012 tarih ... Esas ...Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne kararı verilmiş bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. H.D. 08/12/2015 tarih ... Esas ...Karar sayılı kararı "Dava konusu geçici teminat mektubu içeriğindeki koşullar yönünden araştırma ve inceleme yapılarak konusunda uzman bir bilirkişi veya bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermekten ibaret olmalıdır." gerekçesi ile ilk kararımız bozulmuştur.

Yeniden yapılan yargılamada mahkememizin 2018/694 Esasını alan dosyada yapılan yargılamada 03/06/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davanın reddine kararı verilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 11. H.D. 19/01/2023 tarih ... Esas ... Esas... Karar sayılı bozma ilamında.

"Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir. Davacı tarafından davalılar aleyhine teminat mektubu komisyon alacağına ve teminat mektubu depo bedeline ilişkin olarak takip başlatılmış, davalılar tarafından takibe yapılan itirazın iptali talep edilmiştir.

Mahkemece yukarıda yer alan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak taraflar arasındaki sözleşme gereği teminat mektubunun geçersizliğinin tespit edildiği tarihe kadar bankanın komisyon bedeli alacağının bulunduğu değerlendirilip yapılacak hesaplama sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın tümden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. "gerekçesiyle 2. kararımız da bozulmuştur.

En son Yargıtay bozma ilamından sonra bozma gerekçesinde dikkate alınarak alınan 07/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda : "Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, tüm delillerin takdiri tamamen sayın mahkemeye ait olmak üzere;

Davacı/alacaklı banka (Mülga ... A.Ş.) ile DAVALI kredi lehtarı asıl borçlu ... TİC. LTD.

ŞTİ. arasında Genel Kredi Sözleşmeleri akdedildiği, bahse konu işbu sözleşmeyi diğer davalı kefillerinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalanmış oldukları, takip ve dava konusu GEÇİCİ teminat mektubunun, ihalenin kazanılmasına müteakip 13.06.1998 tarihinde dava dışı işverenlik ile davalı yüklenici firma arasındaki sözleşme nazara alındığında (ihale kararının onaylanması), davacının da 31.08.2000 tarihli yazısıyla GEÇİCİ teminat mektubunun HÜKÜMSÜZ kaldığını bildirmiş olması,

bunun yanında akademik doktrin görüşü ve bankacılık sektöründeki yerleşik teamüller uyarınca, anılan GEÇİCİ teminat mektubu daha ilk 3 aylık devre süresi dolmadan 13.06.1998 tarihinde hükümsüz kalmış olması karşısında, davacının gerek nakden ve gerekse de gayri nakdi bir alacağının kalmamış olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Keyfiyeti ve mütalaamızı, 6100 sayılı HMK md. 282 hükmü de gözetilmek kaydıyla ve HMK md. 266/c.2 ile 6754 sayılı Kanun’un md. 3/3 ahkâmı uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir tamamıyla ve münhasıran sayın yargı makamına ait olarak, yüce Mahkemenin değerlendirmesine saygıyla arz ederiz."denilmiştir.

Bu rapora yapılan itirazı bilirkişi heyeti değerlendirmiş ve 17/12/2024 tarihli ek raporunda kök raporlarında değiştirilecek bir hususun olmadığını rapor etmişlerdir. Yine aynı heyetin sunduğu 05/04/2025 tarihli 2.ek raporunda "Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, tüm delillerin takdiri tamamen sayın mahkemeye ait olmak üzere; 1) Sözleşmenin ve/veya teminat mektubunun geçersizliğinin belirlendiği azami tarih:

08.07.1998 günüdür.

2) Davacının tahsil etmesi devre komisyonu: 515.327,40 TL’dir.

3) Davacının tahsil ettiği devre komisyonu: 2.151.940.000 TL’dir.

4) Davacının fazladan tahsil ettiği devre komisyonu: 2.151.424,672,60 TL’dir. (2.151,42 YTL) Neticeten davacının mevcut delil durumuna göre ilave tahsil edebileceği devre komisyonu bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Keyfiyeti ve mütalaamızı, 6100 sayılı HMK md. 282 hükmü de gözetilmek kaydıyla ve HMK md. 266/c.2 ile 6754 sayılı Kanun’un md. 3/3 ahkâmı uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir tamamıyla ve münhasıran sayın yargı makamına ait olarak, yüce Mahkemenin değerlendirmesine saygıyla arz ederiz. "denilmiştir.

Mahkememiz bu raporlarla yetinmemiş 3 kişiden oluşan 4. bir heyetten yeni ve son raporu almıştır. 01/12/2025 tarihli raporlarında bilirkişiler: "Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, tüm delillerin takdiri tamamen

sayın Mahkemeye ait olmak üzere;

1) Davacı ...Ş.’ye devrolan ... A.Ş. ile davalı asıl borçlu ....Şti. arasında imzalanan 6 adette 45.000,00 TL tutarlı ve 1 adette 300.000,00 DEM (Alman Markı) tutarlı Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, davalı asıl borçlu lehine muhatap ...Şubesi’ne 360.000,00 DEM tutarlı Geçici Teminat Mektubu verildiği,

2) 11 Avrupa Birliği Ülkesi tarafından para biriminin EURO olarak kabul edilmesi sonrasında, söz konusu teminat mektup bedelinin, 1 EUR = 1.95583 DEM (Alman Markı) paritesi ile 184.065,08 EUR’ya dönüştüğü,

3) İhale makamı mektup muhatabı ile asıl borçlu arasında 13.06.1998 tarihinde ihale konusu “...Sözleşmesi”nin imzalanması ile birlikte, dava konusu geçici teminat mektubunun geçerliliğini yitirdiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, dava konusu teminat mektubundan dolayı davacı banka tarafından, 08.04.1998 – 13.06.1998 tarihleri arası için teminat mektubu komisyonu talep edilebileceği,

4) Davacı banka kayıtları incelendiğinde, dava konusu geçici teminat mektubunun yürürlükte kaldığı 08.04.1998 – 13.06.1998 tarihler arasında tahsil edilen 122,50 TL’lık ve 517,89 TL’lık komisyon tutarlarının yerinde olduğu, 28.08.1998, 24.11.1998 ve 31.03.2000 tarihlerinde tahsil edilen toplam 1.511,55 TL komisyon tutarının ise fazladan tahsil edildiği,

5) Bu durumda; davacı ...Ş.’nin, davalı asıl borçlu ve kefillerden takip tarihi itibariyle nakdi ve gayrinakdi herhangi bir alacağı bulunmadığı, yönündeki görüş ve kanaatimizi takdiri sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz. " denilmiştir.

Hükme esas alınan son iki heyetin rapor ve ek raporlarında Yargıtayın 2.bozmasındaki gerekçeler karşılanmış olup raporlarda izah edildi üzere dava konusu geçici teminat mektubunun yürürlükte kaldığı süreler için tahsil edilen komisyon tutarlarının yeterli olduğu hatta 1.511,55-TL fazladan tahsilat yapıldığı, dolayısıyla son yargıtay bozmasına gerekçe yapılan teminat mektubunun geçersizliğinin tespit edildiği tarihe kadar bankanın komisyon bedelinin fazlasıyla tahsil edildiği, davacı bankanın davalı asıl borçlu ve kefillerden takip tarihi itibariyle nakdi ve gayri nakdi herhangi bir alacağının kalmadığı anlaşıldığından davanın reddi yoluna gidilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...