İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/5 K.2024/61

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili adına kayıtlı bulunan ... Bankası, ...

Şubesine ait ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu imzalı çek defterlerinin kaybolduğunu ya da çalındığını, müvekkili tarafından çek defterlerinin nerede olduğu bilinmediğini, söz konusu kaybolmuş ya da çalınmış olan imzalı çek defterlerinin üçüncü şahıslar tarafından kullanılmaması ve müvekkili aleyhine ileride telafisi imkansız zararların oluşmaması için müvekkili adına kayıtıl bulunan çek defterlerinin kayıtlı bulunduğu bankaya ödemeden men yasağı kararı verilmesini, imzalı çek defterlerinin iptal edilmesi için mahkememize başvurma gereği doğduğunu, müvekkiliye ait ...

Bankası ... Şubesine kayıtlı bulunna ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu imzalı çek defterlerinin kaybolduğunu, imzalı çek defterleri için ivedi olarak ödeme yasağı konulmasını ve imzalı çek defterlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılmış bulunan zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 651 ve TTK'nın 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Diğer yandan imzasız boş çek yaprakları, TTK’nın 780.maddesi uyarınca kambiyo senedi vasfını haiz olmadığından, bu belgelerin zayii halinde iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2014/14450 Esas 2015/283 Karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2015/11491 Esas 2016/6040 Karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2016/9918 Esas 2016/4430 Karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesi 2018/1883 Esas 2018/1377 Karar).

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.

Somut olayda; davacı...tarafın, boş çek defterlerinin zayii nedeniyle iptalini talep ettiği, boş çek yapraklarının kıymetli evrak vasfında olmadığı, bu itibarla zayi nedeniyle iptalinin istenemeyeceği, esasen davacı...tarafın boş çek yaprakları için iptal talep etmesinde hukuki yararının bulunmadığı, dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve sunulan 23/01/2024 tarihli beyan dilekçesi göz önünde bulundurularak, zayii nedeniyle çek iptali talep edilen çek defterlerinin boş olması nedeniyle keşidecinin kendi düzenlediği boş çek yaprağı ile ilgili iptal talep etme hakkı ve hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...