İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/525 K.2024/557

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'in ... ekte bulunan ihtiyati arabuluculuk numaralı arabuluculuk görüşmeleri neticesinde davalı tarafla 52.229,86 TL kıdem tazminatı ve 56.124,08 TL ihbar tazminatı olmak üzere toplamda 108.353,94 TL ödenmesi konusunda anlaşmaya vardığını, davalı tarafın bu meblağın ödenmesini iki eşit taksit halinde 08/08/2024 tarihinde 54.176,97 TL ve 22/08/2024 tarihinde 54.176,97 TL olarak ödemeyi kabul ettiğini, 08/08/2024 tarihinde ilk taksit olan 54.176,97 TL yi icra takibi başlattıkları 15/08/2024 tarihinden bir gün sonra 16/08/2024 tarihinde ödendiklerini,

yapılan bu ödemenin ilgili icra dairesine haricen tahsil bildirimi olarak bildirildiğini, davalı tarafın evrakları kendisi imzaladığını, borca itiraz taleplerinde de imzaya itiraz etmediğini, arabuluculuk evraklarını davalı tarafın imzaladıklarını ikrar ettiğini, davalı tarafın 08/08/2024 tarihinde ödemesi gereken 54.176,97 TL yi icra takibi başlatıldıktan sonra ödenildiğini, dosya hesabında bulunan bakiye borç miktarında kalan 12.417,04 TL yi ödemediklerini, davalı tarafın dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı şekilde borca itiraz hakkını kötüye kullanıp,

usul ekonomisinin amacı olan etkin yargılamanın sağlanabilmesi için icra konusu uyuşmazlığın mümkün olduğu kadar basit, hızlı ve az giderle sonuçlandırılmasına engel olduğunu, davanın kabulüne, davalının ... 26. İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyası icra dosyası kapsamındaki borcuna ilişkin yapılmış olan itirazın iptali ile icra takibinin dosya hesabında bulunan kalan bakiye borç yönünden devamına, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde borca itiraz edildiğinden %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, işçilik alacaklarının ödenmesi amacıyla düzenlenen protokol uyarınca ödenmeyen bedelin tahsili istemiyle yürütülen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın esasına geçilmeden evvel, öncelikle görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca her zaman ileri sürülebileceği gibi hakim tarafından da yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması zorunludur.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir.Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar,

6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, davacının talebinin işçilik alacaklarının ödenmesi amacıyla düzenlenen protokol uyarınca ödenmeyen bedelin tahsili istemine ilişkin itirazın iptali istemi olduğu, davanın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi kapsamında mutlak ticari dava olmadığı, temel ilişkinin işçi-işveren ilişkisinden kaynaklandığı ve ticari ilişki olmadığı, görev hususu dava şartı olup yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınabileceği anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim