İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/121 K.2025/873

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müşterisi ... Ltd. Şti.'den ... Bankası ... Şubesi'nin hesabı üzerinden keşide edilen ...vade tarihli ve ... seri numaralı 775.000-TL tutarında çek aldığını, müvekkilininin zilyedi olduğu iş bu çekin kaybedildiğini, çekin 3. kişilerin eline geçirilmesi halinde çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi bulunduğunu, öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Muhatap banka yazı cevabı, takas sistemi kayıtları ile çek sureti celp edilmiş incelenmiştir.

Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu... Bankası A.Ş. ... şubesine ait keşidecisi ...Ltd. Şti. olan ... seri numaralı 20/02/2025 tarihli ve 775.000 TL bedelli çek için kaybedildiği / zayi olduğu iddiasına dayalı olarak iptal isteminde bulunulmuştur.

Ne var ki, yargılama sürecinde dava konusu çekin zayi olmadığı bilakis ...'ın 19/06/2025 tarihli yazısı ile çekin 20/02/2025 tarihinde ibraz edildiği, ancak çekin karşılığı bulunmadığından hamile ödeme yapılmadığı, - "karşılıksızdır" işlemi yapılarak çek suretinin dosyaya gönderildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, davacının iddiasının aksine dava konusu çekin zayi olmadığı sübuta ermiş, çekin meşru hamili ise ortaya çıkmıştır.

Değinilen durum karşısında, Mahkememizin 26/11/2025 tarihli 2.celse (1) numaralı ara kararı ile davacı vekiline çekin hamiline karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre ve imkan verilmiş, dava açıldığı takdirde buna ilişkin tevzi forumunun aynı kesin süre içinde derhal mahkememize ibraz edilmesine, aksi halde verilen kesin süre içinde dava açılmadığı veya dava açılıp da tevzi formu mahkememize ibraz edilmediği takdirde 6102 s.TTK 763. madde hükmü uyarınca dava konusu çek yönünden davanın reddine karar verileceğinin ve ödeme yasağının kaldırılacağının davacı vekiline ihtar edilmiş, işbu ara karar ve tebliğ işlemleri davacı vekiline usulünce tamamlanmıştır.

Ancak, davacı vekilince verilen kesin süre içinde hamil aleyhine çek istirdat davası açılmamıştır.

Kaldı ki, davacı vekili 12/12/2025 tarihli celsede, çek hamili aleyhine istirdat davasının açılmayacağını da beyan etmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır (Yargıtay 11. HD. ...

Esas. ... Karar; Yargıtay 11. HD. ... Esas... Karar). Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur.

Yapılan açıklamalar karşısında; dava konusu çekin zayi olmadığı, bilakis ibraz edilen çek suretinden şeklen düzgün ciro silsilesine göre meşru hamilinin tespit edildiği, mahkememizce davacıya çek hamiline karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre ve imkan verildiği, ancak davacı vekilince çek istirdat davasının açılmadığı ve duruşmada da davacı vekilince çek istirdat davasının açılmayacağı beyan edildiğinden eldeki davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim