İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/271 K.2025/288

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dilekçesinde özetle; dava değerinin bilirkişi raporu sonrası tespit edildiğinde artırılmak üzere 09/03/2023 tarihli sözleşmeden dolayı müvekkilimizin, dava dilekçemizin 2 nolu bendinde açıklamış olduğumuz işlerden dolayı 1.000,00 TL alacağının arabulucuk son tutanağının düzenlendiği tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar tarafına yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; İddia ve talep edilen alacak belirli olduğundan, belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı ile müvekkil arasında akdi herhangi bir ilişki bulunmaması sebebiyle davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, davacının haksız isteminin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafla yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

09/03/2023 tarihli eser sözleşmesi, hak edişlere yönelik fatura suretleri, yapım işlerini gösterir fotoğraflar, yer gösterme yazısı, alt işveren belgeleri, vergi kayıtları celp edilmiş, incelenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki işbu ... Esas sayılı dosya, Mahkememizin ...Esas sırasına kayıtlı olan dava dosyasından tefrik edilmek suretiyle oluşturulmuştur.

Mahkememizin 2025/255 Esas sayılı dava dosyasında 17/04/2025 tarihli Ara Karar ile, davalı ...A.Ş. yönünden yetkili mahkemenin değerlendirilmesi kapsamında adı geçen davalı için dava dosyasının tefrik edilmesine ve yeni bir esasa kaydedilmesine karar verildiği, tefrik işlemi neticesinde dosyanın Mahkememizin 2025/271 Esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava, ilk olarak davalılar ... A.Ş. ile ... A.Ş. aleyhine ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

...10. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ...K. sayılı kararı ile yetkisizlik kararı vermiş, akabinde dosya Mahkememize tevzi olmuştur.

Davalılar ... A.Ş. ile ...A.Ş. arasında 6100 s. HMK 60. maddesi uyarınca zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığı, bilakis eser sözleşmesi kapsamında davacı yüklenicinin bakiye iş bedelinden kaynaklanan fatura alacağının ödenmesine yönelik işbu davada 6100 s. HMK 57.maddesi uyarınca davalıların ihtiyari dava arkadaşı oldukları, bilindiği üzere, ihtiyari dava arkadaşlığında, arkadaşlarından her birinin diğerinden bağımsız olarak hareket ettiği (HMK 58), davalılardan ...

A.Ş.nin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmadığı, eldeki davada olduğu üzere yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, davalının süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığı takdirde davanın açıldığı mahkemenin emredici yasa hükmü sebebiyle yetkili hâle geleceği (HMK 19), ancak ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesince ... Esas ...

Karar sayılı dava dosyasında davalı ...A.Ş.nin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmadığı ve adı geçen davalı için Mahkemenin HMK 19. maddesi uyarınca yetkili hale gelmesine rağmen tefrik işlemi yapılmadığı, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığının söz konusu olmadığı, yetki itirazın bulunmaması sebebiyle ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin davalı ... A.Ş. yönünden HMK 19. maddesi uyarınca yetkili hale geldiği, ancak mahkemenin davalı ...

A.Ş. yönünden de resen yetkisizlik kararı vererek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle, davalı ...A.Ş. yönünden mahkememizin yetkili mahkeme olup olmadığı ve adı geçen davalının yetki itirazı bulunmadığı halde resen verilen yetkisizlik kararının mahkememizi bağlayıp bağlamadığının tartışılması zorunludur.

Eldeki dava, eser sözleşmesi kapsamında davacı yüklenicinin bakiye iş bedelinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili istemine ilişkin olup mahkemenin yetkisi kamu düzenine ilişkin değildir ve kesin yetki durumu bulunmamaktadır. Bilindiği üzere, yetkinin kamu düzeninden ve kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (HMK 19/1).

Nitekim, yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartıdır. (HMK 114-1-ç). Ancak, somut olaydaki gibi yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, davalı tarafından cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan davalı, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (HMK 119/2.). Somut olayda davalı ...

A.Ş. yetki itirazında bulunmakla birlikte, özellikle davalı ...A.Ş. cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmamıştır.

Davalılar arasında 6100 s. HMK 60. maddesi uyarınca zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığı, bilakis eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin bakiye iş bedelinden kaynaklanan fatura alacağının ödenmesine yönelik işbu davada 6100 s. HMK 57. maddesi uyarınca davalıların ihtiyari dava arkadaşı oldukları, bilindiği üzere ihtiyari dava arkadaşlığında, arkadaşlarından her birinin diğerinden bağımsız olarak hareket ettiği (HMK 58), davalılardan ...A.Ş.nin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmadığı,

yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, davalı ...A.Ş. süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığından 6100 s. HMK 19.maddesi uyarınca ...10. Asliye Ticaret Mahkemesinin adı geçen davalı için yetkili hâle geldiği tartışmasızdır. Ne var ki,... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi davalı...

A.Ş.nin cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmaması sebebiyle HMK 19. maddesi uyarınca yetkili hale gelmesine rağmen resen yetkisizlik kararı vermiştir. Halbuki, "kesin yetki" halinin bulunmadığı işbu davada mahkemece resen yetkisizlik kararı verilemez. 6100 s. HMK 19.maddesine ve açık hükmüne muhalefet edilerek verilen yetkisizlik kararı mahkememiz açısından bağlayıcı nitelikte değildir.

Kaldı ki, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme (emredici yasa hükmü uyarınca) yetkili hâle gelir. (HMK 19/4).

Bu durum, Anayasanın 37. maddesinde düzenlenen "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz" hükmüne, kamu düzenine ve hasılı doğal hakim güvencesine de açık aykırılık teşkil etmektedir.

Yasal düzenlemelere bakıldığında:

6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” hükümlerini ihtiva etmektedir.

Yargı uygulamasına bakıldığında;

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi... E.... K. sayılı ilamında:

"Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkeme belirlenmiş olsa dahi yetki itirazı, bir ilk itiraz olarak ileri sürülebilir; mahkeme yetkisizliğini kendiliğinden (re'sen) nazara alamaz. Bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı Susurluk Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir."

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi ... E. ...K. sayılı ilamında:

"...Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı taraflarca cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede yetkili mahkeme belirlenmiş olsa dahi yetki itirazı, bir ilk itiraz olarak ileri sürülebilir; mahkeme yetkisizliğini kendiliğinden (re'sen) nazara alamaz. Bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklindedir.

Hem anılan Yasal düzenlemeler hem de konuya ilişkin yerleşik (merci tayini) içtihatlar uyarınca,

Eldeki davada olduğu üzere, yetkinin kesin olmadığı davalarda davalının süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunması gerektiği, aksi takdirde HMK 19/4.maddesi uyarınca davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği, somut olayda davalı ... A.Ş. süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığından 6100 s. HMK 19.maddesi uyarınca ...

10. Asliye Ticaret Mahkemesinin adı geçen davalı için yetkili hâle geldiği, "kesin yetki" hallerinden biri olmadığından resen yetkisizlik kararı da verilemeyeceği, ...

10. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olmasına rağmen verdiği yetkisizlik kararının mahkememizi bağlayıcı nitelikte olmadığı, bu çerçevede işbu dava dosyasında davalı ...A.Ş. tarafından süresi içinde ve usulüne uygun şekilde ileri sürülmüş bir yetki ilk itirazı bulunmadığından mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin HMK 19/4.maddesi uyarınca davanın ilk açıldığı mahkeme olan ...10.

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır