İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/206 K.2019/513

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin fotoğraf sanatçısı olduğunu, doğa fotoğrafları ve bilhassa havadan çekilen fotoğraflar konusunda kariyer yaptığını, eserlerinin, ..., ..., ..., ... gibi pek çok dergide yayınlandığını, bu alanda çeşitli sergilere de katıldığını, eserlerinden birisinin davalı ...nin sahibi bulunduğu, ... tarih, ... sayılı “..., “...” başlıklı haberde, bir diğerinin ise;

...ye ait .... ... tarih, ... sayılı “..., “...” başlıklı haberde, herhangi bir izin alınmadan, yazıyı yazanın kendi eseriymiş gibi kullanıldığını belirterek mali hak bedeli olarak 5.000 TL'nin FSEK 68/2 maddesinde belirlendiği üzere üç katı tazminata, manevi tazminata ilişkin 5.000.-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, mahkeme kararının ilanına, eser üzerinde vaki tecavüzün refine ve internet sitesinde davalı tarafça yayınlanmasına son verilmesini talep ve dava ettiği,

10.02.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkilinin rızası olmadan davalı tarafından fotoğrafların yayınlanması suretiyle müvekkilinin uğradığı zararın tazmini amacı ile her bir fotoğraf için 4.000,00 TL olmak üzere toplam 8.000,00 TL telif bedeli (maddi haklar tazminatı) ile mahkemece uygun görülmesi halinde iş bu maddi tazminatın FSEK 68/2 maddesinde belirlendiği üzere üç katının yani 24.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline verilmesine,

böylelikle maddi haklara dair taleplerinin 32.000,00 TL olduğunu beyanla taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalılardan ... Tic.A.Ş. vekilinin 20.11.2009 havale tarihli dilekçesi ile; aktif husumet itirazında bulunarak davacının, dava konusu fotoğrafları kendisinin çektiğini kanıtlaması gerektiğini, ... tarafından ....

Ticari ve İktisadi bütünlüğü kapsamında “... diğer davalıya satıldığını, bunun derginin künyesi ile de sabit bulunduğunu dolayısıyla, “...” başlıklı haberin kendileri ile bir ilgisi bulunmadığını, bu koşullarda müteselsil sorumluluktan söz edilemeyeceğini hakkın tükendiğini zaman aşımı defilerinin olduğunu, belirterek zarar ile karın birlikte istenemeyeceğini üstelik istenilen miktarın fahiş olduğunu internet sitesi üzerinde herhangi bir tasarruf hakkı bulunmadığından bu konuda kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalılardan ... AŞ vekilinin 16.12.2009 havale tarihli sunduğu dilekçesi ile.

23.04.2008 tarihinde yapılan ilk yayın için, o tarihte " ... " diğer davalıya ait olduğundan, pasif husumet itirazında bulunduklarını ayrıca bu yayın bakımından zaman aşımı itirazlarının olduğunu zira yayın tarihinden dava tarihine değin 1,5 yıl geçtiğini açılmış bir ceza davası olmadığı gibi cezai sorumlulukları da bulunmadığından davacının uzamış zaman aşımı süresinden yararlanmasının söz konusu olamayacağını olayın üzerinden 1,5 yıl geçtikten sonra üzüntü duyduğu iddiasıyla açılan davanın inandırıcılıktan uzak bulunduğunu davacının dava konusu fotoğrafları kendisinin çektiğini,

hak sahibi olduğunu ve keza 23.07.2009 tarihli yayındaki fotoğraflardan hangisini dava konusu yaptığını hangi fotoğraf için ne miktarda tazminat talep ettiğini açıklaması gerektiğini fotoğrafların eser niteliğini haiz bulunmadığını, bu durum da 68. maddenin uygulanmasının istenemeyeceğini davacının fotoğraflarının yayınlanması sebebiyle mal varlığında ne gibi bir azalma olduğunu açıklayamadığını maddi zararının kanıtlayamadığı için zarara dayanan maddi tazminat talebinin reddi gerekeceğini istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dava 5846 sayılı yasa hükümleri uyarınca açılmış mali ve manevi hak ihlaline dayalı tecavüzün refi maddi ve manevi tazminat talepli davadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin 01.09.2015 tarihli 2009/156 esas-2015/187 karar sayılı kararı ile;"...Davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan Asıl ve Islah edilen davanın KISMEN KABULÜ ile davacının mali hak ihlaline dayalı olarak FSEK 68 maddesi uyarınca her bir fotoğraf için 4.000 TL rayiç bedel üzerinden hesaplanan 8.000 TL nin takdiren 3 katı olan 24.000 TL nin 23.07.2009 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacının FSEK 70 maddesine dayalı maddi tazminat talebinin reddine, Manevi hak ihlaline dayalı olarak takdiren 5.000 TL manevi tazminatın 23.07.2009 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkiden dolayı ref talebinin reddine muhtemel bundan sonraki izinsiz kullanıma ilişkin davalıların men'ine, Masrafı davalılardan alınmak üzere hüküm özetinin yurtçapında yayın yapan trajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez ilanına..." dair karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmesi üzerine,

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08.05.2017 tarih ve 2015/14060 esas, 2017/2709 sayılı kararı ile "...Dava 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasa hükümleri uyarınca açılmış mali ve manevi hak ihlaline dayalı tecavüzün ref’i maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı olduğu şekilde dava konusu iki fotoğraf nedeniyle davalılar aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilmiş ve davalılardan belirlenen tutarların müştereken müteselsilen tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Oysa, fotoğraflardan biri derginin mülkiyetinin davalı ...de olduğu dönemde diğeri ise, mülkiyetin davalı ...de olduğu dönemde yayınlanmıştır.

Dava konusu derginin devir tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK’nın 179. maddesinin "bir mameleki veya bir taahhüdü borç ve alacakları ile beraber iktisap eden kimse bunu alacaklılara ihbar veya gazetelerle ilan ettiği tarihten itibaren onlara karşı borçlardan mesul olur ve iki sene nihayetine kadar evvelki borçlu dahi yenisiyle birlikte müteselsilen mesul kalır." hükmü uyarınca; bir mamelekin veya işletmenin devrinde, mamelekin veya işletmenin bütün aktif ve pasifiyle devri söz konusu olduğundan, devredenin devirden itibaren iki yıl boyunca devralanla birlikte müteselsil olarak borçtan sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Bu nedenle mahkemece davalıların her biri yönünden yayınlanan dönem ve yukarıdaki madde hükmü dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken; derginin mülkiyetinin ... A.Ş'de iken 23.04.2008 tarihinde yayınlanan dava konusu fotoğraf nedeniyle her iki davalının sorumlu tutulmasında hukuki bir hata yok ise de; dergi mülkiyetinin davalı ...ye geçtiği devir sonrası, 23.07.2009 tarihinde yayınlanan fotoğraf nedeniyle, davalı ...

AŞ’nin de müştereken sorumlu tutulması doğru olmamış; bu nedenle, maddi tazminat ve maddi tazminata göre belirlenen manevi tazminat yönünden kararın davalı ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

3- Davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, her ne kadar mahkemece 5486 sayılı FSEK’nın 70. maddesine dayalı maddi tazminat talebinin reddine dair hüküm kurulmuş ise de; davacının gerek dava dilekçesi gerekse, yargılamanın diğer safhalarında bu yönde bir talepte bulunmamış olması nedeniyle, sözü edilen talebin reddi ile davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış kararın davacı yararına bozulması..." gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, mahkememizce bozmaya uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı Yargıtay Bozma İlamı doğrultusunda bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Davanın kısmen kabulüne, a)23/04/2008 tarihli fotoğraf için 4.000,00 TL rayiç bedel üzerinden hesaplanan takdiren üç katı kadar maddi tazminatın (12.000,00 TL ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, b)23/07/2009 tarihinde yayınlanan fotoğraf için 4.000,00 TL rayiç bedel üzerinden hesaplanan takdiren üç katı kadar maddi tazminatın (12.000,00 TL ) davalı ...

A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, c)Tarafların sorumlu olduğu fotoğraf miktarı sayıları dikkate alınarak toplam 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatta davalı ... A.Ş'nin müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu miktarın 1.250,00 TL olduğuna, fazlaya ilişkin talebin reddine,