İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/393 K.2023/45

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle. Dosya konusu ile ilgili olarak Mahkememizin ... D.İş dosyasında bilişim ve ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında endüstriyel tasarım yönünden alınmış bilirkişi raporlarınca zapta geçirilmiş tespitler muvacehesinde davalının, haksız şekilde; ... nolu tescil belgesinin 10 nolu deseni.

15/03/2021 başvuru tarihi, ... nolu tescil belgesinin 13 nolu deseni, 15/03/2021 başvuru tarihli, ... nolu tescil belgeli 9 nolu tasarım, 18/03/2021 başvuru tarihli, ...nolu tescil belgeli ... nolu tasarım ;18/03/2021 başvuru tarihli olmak üzere, bazı desen ve tasarımları Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde tescilini sağladığını, anılan tasarımların tescillerinden önce Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde zaten umuma arz olunmuş bulunduğunu,

davalının haksız şekilde elde ettiği tescil belgelerine dayanarak bir tekel oluşturup haksız kazanç elde ederek müvekkiline zarar verdiğini beyan ve iddia ederek anılan endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve sicilden terkini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Mahkememizin 05/01/2022 tarihli Tensip Zaptının 12. Maddesi gereği "...Davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin takdiren teminatsız olarak kabulü ile; davalı adına kayıtlı ...nolu tescil belgesinin ..., ... nolu tescil belgesinin ... nolu desen ve endüstriyel tasarımlarının dava sonuçlanıncaya kadar 3. kişilere devir ve temlikinin İHTİYATİ TEDBİREN ÖNLENMESİNE, tedbirle ilgili TPMK Markalar Dairesi Başkanlığına bilgi verilmesine..." karar verilerek tedbir kararı uygulanmıştır.

Dosyaya sunulan deliller ve belgeler ile “...” adına ..., ... numaraları ile kayıtlı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgelerinin aslına uygun suretleri TPMK'dan celp edilmiş ve tescillerin halen geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır.

Alınan 24/10/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;

Davalı tarafından 15.03.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu tasarım ile Mahkememizin ...

D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen "...” isimli Instagram sosyal paylaşım sitesinde paylaşılan elbise deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, Mahkememizin ...D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen "..." isimli Instagram hesabında yapılan 22 Şubat, 27 Şubat tarihinde paylaşılan elbise deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, Mahkememizin ...

D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen tespit edilen "..." isimli Instagram hesabında yapılan 03 Şubat, 01 Mart, 08 Mart tarihlerinde paylaşılan elbise deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını,Mahkememizin...

D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen "...” isimli web sitesinde bulunan deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, Mahkememizin ...D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen "..., ..., ...” isimli web sitesinde bulunan deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, Mahkememizin ...D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen "..." isimli Instagram hesabında yapılan 22 Şubat,

27 Şubat tarihinde paylaşılan elbise deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını,

Mahkememizin ...

D.İş sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporunda tespit edilen "..." isimli Instagram hesabında yapılan 03 Şubat, 01 Mart, 08 Mart tarihlerinde paylaşılan elbise deseninin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davalı tarafından “...” isimli Instagram sayfasından kamuya arz edildiği halde 12 aylık süre içerisinde TPMK nezdinde tescil başvurusunda bulunmadığına delil olarak 13.03.2020 tarihli görselleri, sunduğu ve Mahkememize bu amaçla tespiti talebiyle başvurduğu bilgisi Mahkememizin ...

Değişik İş Bilirkişi Raporunda tespit edilen görsel ile davalıya ait ...numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davalı tarafından “...” isimli Instagram sayfasından kamuya arz edildiği halde 12 aylık süre içerisinde TPMK nezdinde tescil başvurusunda bulunmadığına delil olarak 16.06.2019, 24.06.2019 tarihli görselleri, sunduğu ve Mahkememize bu amaçla tespiti talebiyle başvurduğu bilgisinin Mahkememizin ...

Değişik İş Bilirkişi Raporunda tespit edilen görsel ile davalıya ait...numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davalı tarafından 18.03.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu tasarım ile Mahkememizin...

Değişik İş Bilirkişi Raporunda tespit edilen "..." isimli Instagram hesabından yapılan 10.04.2020 tarihli paylaşımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davalı tarafından 18.03.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu tasarım ile Mahkememizin ...

Değişik İş Bilirkişi Raporunda tespit edilen "..." isimli Instagram sayfasından yapılan 29 Temmuz 2020 tarihli paylaşımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, davalı tarafından 18.03.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ...numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu tasarım ile Mahkememizin ...

Değişik İş sayılı Bilirkişi Raporunda tespit edilen "kestelli_otantik” adlı Instagram sayfasından yapılan 12 Ağustos 2020 tarihli paylaşımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, dolayısıyla işbu davada hükümsüzlüğü talep edilen ...nolu tescil belgesinin ...

Nolu, ... nolu tescil belgesinin ... nolu, ... nolu tescil belgeli ... nolu, ... nolu tescil belgeli 16 nolu, tasarımların (davalı adına tescilli) yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığını, hükümsüzlük koşullarının doğduğu yönünde görüş ve kanaate ulaştıkları anlaşılmıştır.

Dava; Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talebine ilişkindir. Tasarım hükümsüzlük talebi yönünden değerlendirme; 6769 sayılı SMK'da tescilli tasarımların korunma şartları belirlenmiştir.

Tasarım ve ürün. Madde 55- (1)Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Yenilik ve ayırt edicilik. Madde 56- (1)Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

(4)Bir tasarımın aynısı; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

(5)Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

(6)Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Madde 57- (1)Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.

(2)Koruma talep edilen bir tasarım, BAŞVURU TARİHİNDEN VEYA RÜÇHAN TALEBİ VARSA RÜÇHAN TARİHİNDEN ÖNCEKİ ON İKİ AY İÇİNDE tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.

Madde 58- (1)Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2)Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır... Madde 59- (1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir.

Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.

(2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.

Madde 77- (1)Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a)55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, ... başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b)Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c)Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise....

Madde 79- (1)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.

2)Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez: a)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar. b)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler.

(3)İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. (...)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur.

Somut olaya dönüldüğünde; Tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi heyet raporu ve yukarıda açıklanan mevzuat birlikte değerlendirildiğinde ; davalı adına

tescilli ... nolu tescil belgesinin ...numaralı tasarımları ile, ...nolu tescil belgesinin ... numaralı tasarımlarının tescil başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı, davalı tarafa ait 15.03.2021 başvuru tarihli ...- ... numaralı ve 18/03/2021 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımlar ile davacının hükümsüzlüğe dayanak olarak sunduğu ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu,

bu sebeple tasarımların iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, tüm tespit ve değerlendirmeler mevzuat kapsamında ele alındığında ayırt edicilik ve yenilik unsuru bulunmayan dava konusu tasarımlar yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, anılan tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸