İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/208 K.2024/147

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin güzellik endüstrisinde dünyanın önde gelen isimlerinden biri olan ... şirketi ile şirketin genel müdürü ... olduğunu, müvekkillerinin sayısız araştırmalarla desteklenmiş, benzersiz, yenilikçi bir yastık tasarımcısı olduğunu, müvekkillerinin “...” isimli orijinal yastık tasarımının, birçok Avrupa ülkesindeki kozmetik uzmanları, ortopedistler ve uyku uzmanlarından alınan görüş ve öneriler çerçevesinde geliştirilmiş olduğunu, “...” markasının kurucusu olan Müvekkillerinin,

uyku esnasında yüzde meydana gelen kırışıklıkları önleme amacıyla yola çıkarak güzellik uzmanlarından aldığı geri bildirimlerde yüzde meydana gelen dikey çizgilerin geceleri yan yatıp yüzü yastığa bastırmaktan kaynaklanan uyku karışıklıkları olduğunu keşfetmiş ve uykusunda yan uyuyanlar için ciltte meydana gelen kırışıkları en aza indirgeyecek ve yine uyku esnasına rahat edilmesini sağlayacak bir yastık tasarımı geliştirmiş olduğunu, müvekkillerinin tasarımlarının viskoelastik poliüretan hafızalı köpükten yapılmış olduğunu, kullanılan malzeme yüz ve boynun şekline uygun olarak vücut ağırlığına ve vücut ısısına tepki vermekte olduğunu,

gerek kullanılan malzeme, gerek üretim şekli ve teknolojisiyle müvekkilinin kendi sektörünün öncüsü bir tasarım meydana getirdiğini ve dünyaca tanınmış hale geldiğini, Davacıların, uzun yıllardır devam ettirdiği ticari başarısının altında yatan nedenlerden biri olan saygılı ve etik tutumunu fikri ve sınai haklar alanında göstermiş olduğunu, haklarını tescil ettirmek suretiyle 2018 yılından beri koruma altına aldığını, Müvekkil’in tasarımcısı olan davacılardan ...’nın 2018 yılında ... numarası ile yastık tasarımını Avrupa Birliği ülkeleri, Japonya, Kore Cumhuriyeti, Singapur ve Amerika’da kendi adına tescil ettirdiğini,

Davacılardan ...’nın aynı zamanda, aynı yastık tasarımını ... numarası ile ...’da, ... numarası ile Yeni ... ve ... numarası ile ...’da tescil ettirdiğini, bunun yanı sıra davacıların 2020 ve 2021 yıllarında iki yeni yastık için çeşitli ülkeleri kapsayan başka tasarım başvuruları da gerçekleştirmiş ve söz konusu tasarımları tescil ettirmiş olduğunu,

Müvekkili tarafından Davalı’ya haklarını ihlal eden kullanımları durdurması ve yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinden yoksun tasarım tescilini geri çekmesi için 20.07.2022 tarihinde ihtarname keşide edildiğini, ancak Davalı tarafından ilgili ihtarnameye olumlu bir karşılık alınmayarak kötü niyetli kullanımlara devam edildiğini belirterek,

Davalıya herhangi bir tebligat ve duruşma yapılmaksızın, Dava süresince davalı sıfatının değişikliğe uğramaması bakımından ... no.lu ”uyku yastığı” isimli tasarımın 3. Kişilere devrinin ve devrin sicile kaydedilmesinin engellenmesine ve söz konusu tasarımın davalı tarafından kullanılmasının dava sonuçlanıncaya kadar engellenmesi yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, tedbir kararının tpmk’ ya bildirilmesine, smk’nın 56 ve 77. maddesi hükümleri gereği, davalı’nın 16.10.2019 tarih ve... no.lu ”...” isimli tasarımının hükümsüzlüğüne ve türkpatent sicilinden terkinine,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilin kendine ait "..." markası altında kendine ait tasarımı ve faydalı modeli ile dünya çapında ticari faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, Müvekkili’in sahibi olduğu ... markasının Türkiye’de ve dünyanın birçok ülkesinde tanınırlığı olan özgün ve kendini kanıtlamış bir marka olduğunu, ... tescil numarası ile Amerika Birleşik Devletleri’ne ve ... tescil numarası ile Avustralya, Kanada, Almanya, İtalya, Meksika, Yeni Zelanda, Filipinler, Singapur, İspanya, İsviçre,

Birleşik Arap Emirlikleri ve Birleşik Krallık ülkelerine Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (“WIPO”) aracılığıyla ... sınıfta uluslararası marka tescil başvurusunda bulunmuş olduğunu, müvekkilinin, ... markası altında, ... tescil numaralı “...” ibareli tasarımını kullanarak ürünlerinin satışını yaptığını, müvekkili’nin, türkpatent nezdinde ... tarihinde ...tescil numarası ile tescillenmiş “...” faydalı modelinin de yasal sahibi olduğunu, bu açıklamalar ışığında, müvekkili’nin kendine ait markası altında kendine ait tasarımı ve faydalı modeli ile ticari faaliyetlerini sürdürüyor olduğunu, müvekkili’in sahibi olduğu,

türkpatent nezdinde .... numarası ile tescilli olan tasarımın ve davacı’ya ait olan wıpo nezdinde ... numarası ile başvuru yapılmış ve bazı ülkelerde tescillenmiş tasarım arasında birçok asli fark bulunmakta olduğunu, müvekkili’ne ait tasarımın "objektif yenilik" ve "nitelikli yenilik" kriterlerine uygun olduğunu, müvekkili’ne ait tasarımın, davacı’nın tasarımı ile kıyaslandığında malzeme, boyut, üretim tekniği, çizgi, şekil, biçim ve yüzey dokusu gibi farklılıklar mevcut olmakla birlikte Müvekkili’ne ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini de sağladığı

açıkça görüldüğünü, Davacı tarafın dava dilekçesinde, ...’un kendisine ait reklam görüntülerinin benzerlerini sosyal medya hesaplarında kullandığını gerçeğe aykırı ve mesnetsiz olarak iddia ettiğini, herhangi bir ortopedik yastık reklamında ürünün özellikleri göz önüne alındığında yastığa başını koyarak uyuyan mankenler kullanılmasının çok normal olduğunu,

nitekim ürünün amacı “yüzde kırışıklık oluşmasını önlemek” olduğu için reklamlarda yer alan kadınların yüzlerinin sağ ve sol tarafını yastığa koyarak uyumaları ve hatta hedeflenen tüketici kitlesinin kadınlardan oluşması nedeniyle reklamlarda özellikle kadınların yer alması ürünün özelliklerinden kaynaklanmakta olduğunu, davacı tarafın “benzer” olarak nitelendirdiği unsurların bir ortopedik yastık reklamının zorunlu unsurları olduğunu, ...’un sosyal medya hesaplarında ve internet sitesinde kullandığı başka reklamların da mevcut olduğunu, bu nedenle,

bilgilenmiş kullanıcının reklamlardaki yalnızca birkaç görüntüyü göz önüne alarak ürünlerin aynı olduğunu düşünmesi ve Davacı tarafa mail yoluyla ulaşarak karışıklığa sebep olduğunu belirtmesi mesnetsiz ve gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafın delil olarak sunduğu mail örneklerinin gerçek olup olmadığı bile anlaşılmamakta olup davacı tarafın, ürünlerin karıştırılma ihtimalinin olduğu izlenimini yaratmak için kötü niyetli bir şekilde bu delilleri ileri sürdüğünü belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,

davacı tarafın, türkpatent nezdinde ... tescil numarası ile tescilli olan “...” isimli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesi talebinin reddine, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle ;Davalı tarafın, cevap dilekçesinde yeniliğin bir diğer kaynağı olarak tasarımın malzemesini gösterdiğini, tasarımı oluşturan malzemenin başlı başına yenilik unsurunu oluşturan bir etmen olmadığı gibi yenilik unsurunu oluşturması için görünüşte bir farklılık oluşturması gerektiğini, her iki tasarımda da kullanılan malzemenin görüntüsü birebir aynı olup ortalama bir yastık kullanıcısının yastığı oluşturan malzemeyi ayırt edebilmesinin son derece güç olduğunu, ayrıca kullanılan malzemelerin isimleri,

bu isimlerin teknik terimler içerdiği ve okunuş olarak da çok benzer oldukları dikkate alındığında ortalama bir tüketicinin bu malzemeleri birbirinden ayırabilme ihtimalinin olmadığını, Davalının dilekçesinde, Müvekkilleri’in reklamlarını kopyaladığı iddialarına karşı;

ürünün özelliği gereği reklamda kadın mankenlere yer verildiği savunmasında bulunduğunu, Müvekkili’nin reklamlarının kopyalandığına dair iddialarının reklamlarda kadın mankenlere yer verilmesinden ileri gelmemekte olduğunu, daha önce sunulan görseller incelendiğinde Müvekkilleri’in tasarımının yanı sıra pazarlama tekniğinin de kopyalandığını, Tasarımların reklamlarında bile kullanılmakta olan görsellerin aynı olmasının tüketici nezdinde daha da fazla karışıklığa sebep olduğu tüketiciler tarafından Müvekkiller’in müşteri hizmetleri hattına gönderilen e-postalar aracılığıyla da kanıtlandığını belirterek davanın kabulüne,

davalı tarafın ihtiyati tedbire itirazlarının reddine ve tedbirin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

İkinci cevap dilekçesi: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, Davacının iddiasının aksine, tasarımların ayırt edilmesini sağlayan birçok farklı özellik bulunmakta olduğunu, Müvekkiline ait tasarım ile Davacıya ait tasarımın birçok yönden farklı olduğunun aşikar olduğunu, bilgilenmiş kullanıcının yükseklik, kılıf özellikleri, malzeme, yüzey dokusu, genişlik, boyun desteği gibi birçok farklılığa özenle dikkat etmekte ve yastıkları kolayca ayırt edebilmekte olduğunu,

Dünya çapındaki kırışıklık karşıtı ve ortopedik tüm yastık markalarının benzer bir pazarlama tekniği gösterdiğini, herhangi bir ortopedik yastık reklamında ürünün özellikleri göz önüne alındığında yastığa başını koyarak uyuyan mankenler kullanılmasının çok normal olduğunu, ürünün amacı “yüzde kırışıklık oluşmasını önlemek” olduğu için reklamlarda yer alan kadınların yüzlerinin sağ ve sol tarafını yastığa koyarak uyumaları ve hatta hedeflenen

tüketici kitlesinin kadınlardan oluşması nedeniyle reklamlarda özellikle kadınların yer alması ürünün özelliklerinden kaynaklanmakta olduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davacı tarafın, türkpatent nezdinde ... tescil numarası ile tescilli olan “...” isimli tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesi talebinin reddine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati tedbir: Davacı vekilinin dava dilekçesinde, dava konusu tasarımın 3. Kişilere devrinin önlenmesi için tedbir talebinde bulunduğu, tensip zaptı ile tedbirin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Deliller:

Tarafların dava konusuna ilişkin delilleri dosya arasına getirtilmiştir.

Taraflarca sunulan uzman görüşleri: Davacı tarafça dosyaya sunulan ...ve ... tarafından düzenlenen uzman görüşünde; dava konusu tasarımların benzer olarak algılandıkları, davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı, davalı tarafça dosyaya sunulan ... ve...tarafından düzenlenen uzman görüşünde ise; dava konusu tasarımlar arasında benzerlik bulunmadığı, davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunduğu görüşü bildirilmiştir.

TPMK Kayıtları: TPMK dan dava konusu tasarıma ilişkin tescil kayıtları dosya arasına getirilmiş, ...tescil numaralı "..." ibareli tasarımın davalı şirket adına tescil edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi Raporu: Tarafların delilleri toplandıktan sonra dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler raporlarında; "... başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile 16.10.2018 başvuru tarihli ... numaralı tasarımın, seçenek özgürlükleri ve bilgilenmiş kullanıcıda yarattıkları etkiler göz önüne alındığında genel izlenimleri bakımından benzer oldukları, Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin 16.10.2019 başvuru tarihi itibarı ile koruma şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı" kanaatini bildirmiştir.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava; TPMK nezdinde davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı " ..." ibareli tasarımın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf, davalı adına tescilli tasarımın müvekkili adına tescilli bulunan "..." ibareli tasarımı ile birebir aynı olduğunu, davalı adına tescilli tasarımın yenilik doğurucu ve ayırt edicilik unsurunun bulunmadığını belirterek davanın kabulünü, davalı ise hükümsüzlüğü istenen tasarımın özgünlüğünün bulunduğu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında.

TPMK nezdinde davalı adına tescilli bulunan ...tescil numaralı " ..." ibareli tasarımın davalı adına tescilli olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının daha önce üretimini yapıp piyasaya sunduğu ... numaralı tasarım ile davalı adına tescilli tasarımın genel hatları ile birbiri ile benzer nitelikte olduğu, davalı adına tescilli tasarımın ayırt edicilik niteliğinin bulunmadığı,

davalının dava konusu edilen tasarım ile ilgili seçenek özgürlüğünün bulunmasına rağmen bilgilenmiş kullanıcı nezdinde de davacı tasarımı ile davalının tasarımının karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kanaati bildirilmekle dosya kapsamında alınan raporda tarafların tasarımlarının ayrıntılı olarak karşılaştırmalı olarak irdelendiği,

taraflarca dosyaya sunulan uzman görüşlerinin de değerlendirildiği göz önüne alındığında hükme esas alınması gerektiği kanaatine varılarak davacı tasarımı ile davalı adına tescilli tasarımın seçenek özgürlüğü ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yarattığı etki göz önüne alındığında benzer oldukları, davalı adına tescilli tasarımın başvuru tarihi itibarı ile yenilik doğurucu ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸