İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/107 K.2026/35

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili ...'ın yaklaşık yirmi senedir serbest veya bir firmaya bağlı olmak üzere, ambalaj tasarımı ve ambalaj üzeri ürün illüstrasyonu işlerini, profesyonel olarak icra ettiğini, 2014-2015 yıllarında çeşitli ambalajlarda kullanmak üzere çizdiği grafik eserlerin, adı geçen firmalar tarafından;

kendisinin mali ve manevi haklarını ihlal edecek şekilde, ... markalı, farklı tasarıma sahip ve ürünlerde kullanıldığını öğrendiğini, dilekçede sunulan ve bilgilerini verdikleri, ambalaj üzeri illüstrasyonların (grafik eserlerin) mali ve manevi haklarını, hiç bir firmaya devretmediğini, sunulan eserlerin herbirinin 5846 s. FSEK'nun 4'üncü Maddesi'nin 6'ıncı Fıkrası gereği "grafik eser" olduğunu ve aynı kanunun 8'inci maddesi'nin birinci fıkrası gereği müvekkilinin bu eserlerin "eser sahibi" olduğunu, bunlardan bazılarının 7640 Çeşit No’lu, ...

Barkod nolu, ... Markalı, Çikolatalı Gofret ambalajı üzerinde, çikolatalı gofret görseli, ... Çeşit No’lu, ...Barkod nolu, 40 Gr,...Markalı, Çikolatalı Gofret ambalajı üzerinde, bitter çikolatalı gofret görseli, 7643 Çeşit No’lu, ... Barkod nolu, 36 Gr, ...

Markalı, Çikolatalı Gofret ambalajı üzerinde, beyaz çikolatalı gofret görselinden oluştuğunu, belirsiz alacak davası olması nedeniyle, fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla, 5846 s. FSEK 66ncı Maddesi gereği, halen devam etmekte olan tecavüzün ref'i ve bu konuda gerekli tedbirlerin alınmasına dair karar verilmesini, 5846 s. FSEK’nun 68’inci Maddesi’nin 2 ve 6’ncı Fıkraları gereği, üç katı tazminat talebine karşılık ve fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.000 TL’nın,

dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine dair karar verilmesini, halen devam etmekte olan tecavüzün ref'i, bu konuda gerekli tedbirlerin alınması ve 6098 s. BK'nun 530’uncu Maddesi gereği, "tecviz edilmeyen vekaletsiz iş görme" koşullarının varlığı sebebiyle, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL’nın, dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine dair karar verilmesini, temin edilen karın tazmini talebi sebebiyle,

yukarıda listelenen ürünlerin basılan ve satışa sunulan kopyalarının kaç adet olduğunun saptanabilmesi için, ambalajların baskısını yapan .... adresinde faaliyet gösteren, ... A.Ş. (Mersis No: ... - Tic. Sicil No: ...) firmasına yazı gönderilerek, "7640 Çeşit No’lu,... Barkod, ... Çeşit No’lu, ... Barkod ve 7643 Çeşit No’lu,...Barkod no"lu ...

Markalı gofret ambalajlarının", başlangıcından dava tarihine kadar ne miktarlarda basıldığını ve bu miktarların kaç adet ürün ambalajına karşılık geldiğinin sorulmasını, ayrıca ambalaj firmasının vergi ve muhasebe kayıtlarının istenerek, adı geçen ürünlere ait ambalajlar hakkında ne miktarda fatura kesildiği ve teslimat yapıldığı ile ilgili bilgi istenmesine ya da gerekli kayıtların incelenmesi için mahkememize getirtilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

ŞİRKETİ vekili, davacı ...'ın dava açmakta hukuki yararı ve dava açma yetkisi olmadığını, davacının dayandığı herhangi marka ve Endüstriyel Tasarım tescil kaydı veya Fikri Hak tescili mevcut olmadığını, davacının ileri sürdüğü eser veya görselin mülkiyet ve sahiplik tescil kayıtlarını dosyaya ibraz etmediğini sadece beyan olarak sunduğunu, davacının davanın dayanağı olan eser ve görsel kaydı sahibi olmaması dava açmakta hukuki yararı olmadığını gösterdiğini, davalı ....

A.Ş. ye karşı dava açılmasının ve husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davalı ... A.Ş. şirketinin ... ile ... markalı ürün ambaljı ve ürün görseli kapsamında gerçek kişi sıfatıyla yaptığı hiç bir sözleşme ve bağlantı mevcut olmadığını, davacının dava konusu ettiği ... markalı ambalaj yönünden bizzat davalı ....

A.Ş. şirketine yaptığı bir çalışma olmadığını, davacının eser veya çalışması varsa bünyesinde veya bağlantılı olarak çalıştığı şirket adına yaptığını, nitekim dava dilekçesinde davacının bir firmaya bağlı olarak ambalaj tasarım ve illüstrasyon işi yaptığının beyan edildiğini, davalı ... A.Ş. şirketine karşı açtığı dava açısından davacı gerçek kişi ... ile ...

A.Ş. arasında bir sözleşme ve davacıya ait olduğu iddia edilen ... markalı ambalaj ürün görseli açısından illiyet bağı olmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının eser sahibi olduğu ve diğer tarafla hukuki ilişki içinde olduğu varsayılsa bile, eser sahibinin eserin kullanılması ile ilgili olarak ısmarlayana karşı maddi ve manevi ödeme yapılması talebinde bulunması,

aynı eseri başka müşteriler için kullanmasının mümkün olmadığını, İstisna akdi gereği ısmarlayan eserin üzerinde hak sahibi olacağını ve istediği gibi tasarrufta bulunabileceğini, dava konusu ... markalı ürün ambalaj tasarımı incelendiğinde, geometrik şekil ve desenler, farklı dizayn ve uygulamalar, farklı renklendirme ve konumlandırmalar, ürün yerleştirmeleri, marka konumlandırılması, farklı renkler seçilmesi,

yazı karakterleri, tüketici bilgilendirmeleri vs. bir çok öge yer aldığını, dava dışı Dantel Ambalaja müzekkere yazıldığını, ancak sadece çeşit numarası ile değil aynı zamanda davacının kendi adına olduğunu iddia ettiği görselin kullanıldığı ambalajların belirlenmesi ve bu şekilde ayrımların yapılması gerektiğini, bir ürünün satışını birçok faktörün etkilediğini, davacının bunda kendi tasarımının payı olduğunu düşünmesinin doğru olmadığını, bu nedenle davacı tarafın ürün ambalaj satış rakamlarının istenmesi vs. taleplerinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davacının tüm taleplerinin ayrı ayrı reddini talep etmiştir.

Davalı ...ŞİRKETİ vekili, davacı yan kendisinin çeşitli ambalajlarda kullanılmak üzere çizdiğini belirttiği ve grafik eser olduğunu iddia ettiği görseller kim için ve hangi ambalajlarda kullanılmak üzere çizildiğini, davacı'nın 2014-2015 yıllarında çeşitli ambalajlarda kullanmak üzere çizdiğini iddia ettiği ve kamuya mal olmuş nitelikte tipik özellikler barındıran gofret görsellerinin davacı'ya ait eserler olduğu iddiası hangi delillere dayandırıldığını, söz konusu görsellerin eser niteliğinde olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, bu görsellerde davacının hususiyetini barındıran unsurların neler olduğunu,

davacı'nın “tecvüz edilmeyen vekaletsiz iş görme” koşullarının varlığına ilişkin iddia ve dayanaklarının neler olduğunu, davacı'nın iddia ve dayanaklarının anlaşılabilmesi için, belirtilen konularda ve yine mahkemece gerek görülen diğer konularda davacıya açıklama yaptırılması gerektiğini ve talep ettiklerini, davacı'nın açıklamalarına istinaden fazlaya ilişkin cevap ve belge sunma haklarını saklı tuttuklarını, müvekkili şirket'le diğer davalı arasında imzalanmış olan süresiz Genel Satış Sözleşmesi kapsamında ...'nın Müvekkili Şirket için ... markasıyla sütlü, beyaz ve bitter çikolatalı gofret ürettiğini,

fason üretilen ürünlerle ilgili ambataj malzemelerinin ... tarafından temin edildiğini, bunun yanı sıra ilgili ürüne ilişkin ambalaj tasarımı da ...'nın sorumluluğunda olup müvekkilinin bu aşamada hiçbir dahili olmadığını, kaldı ki söz konusu Genel Satış Sözleşmesi'nin 3.3. maddesi gereği, Satıcı (...fa) mal üzerinde üçüncü şahısların herhangi bir hakkı bulunmadığını ve ayrıca malın .... e ve ... tarafindan nihai tüketicilere satılmasıyla üçüncü kişilerin fikri ve sınai mülkiyet haklarının ihlal edilmeyeceğini garanti ettiğini, yani müvekkili şirket'in diğer davalı ... ile yaptığı Genel Satış Sözleşmesi dışında,

müvekkil şirket'le davacı arasında herhangi bir şözleşmesi ilişki bulunmadığını, Müvekkil'inin ... ürününe ilişkin ambalaj kullanımı, diğer davalı .... ile yapmış olduğu Genel Satış Sözleşmesi kapsamında gerçekleştiğini, dolayısıyla iddia ve taleplerinin dayanağı dahi anlaşılamayan davacı tarafindan Müvekkili Şirket'e husumet yöneltilemeyeceğini, davacının İddialarına konu “çikolatalı gofret görseli”, “...” ve “..."” nin fikir ve sanat eserleri kanunu (“FSEK”) anlamında eser niteliği bulunmadığını, davacının eser korumasından yararlanması imkanı da bulunmadığını, ayrıca eserden söz edilebilmesi için gerekli şartlardan olan;

görsellerde genelin üstünde bir özelliğin ve amaca uygun olanın üstünde bir özelliğin bulunması gerekliliği de yine yerine getirilmediğini, iddia konusu görsellerin eser olduğunun kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin kullanımlarında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının temin edilen kar üzerinden tazminat talebinin ve bu talebe istinaden ambalajların baskısını yapan firmaya müzekkere yazılması talebinin son derece mesnetsiz olduğunu, kabul edilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin kaldırma ilamı öncesi kararıyla; "..tüm dosya kapsamı hükme esas alınan heyet raporlardaki değerlendirmeler dikkate alındığında her ne kadar davacı davaya konu ambalaj görsellerin FSEK kapsamında eser niteliğinde olduğu ve eser hak sahipliğine tecavüze dayalı taleplerde bulunmuş ise de dava konusu ambalajların davalılardan ...

A.Ş.nin hak sahibi olduğu ...kapsamında kaldığı, davacının eser iddiası olan görsellerin, davalıya ait tescilli tasarımdan ayniyete varan düzeyde kullanıldığı için “hususiyet” taşımadığı, bu nedenle “eser” vasfı taşımadığı, tescilli tasarıma dayalı kullanımlar yönünden ... AŞ'nin davacıdan izin almaksızın kullanılabileceği, diğer davalının ise ancak tasarım hak sahibi olan ..

A.Ş.ye karşı sorumlu olabileceği, davacının eserden kaynaklanan hakları bulunmadığı, anlaşılmakla, davacının eser niteliği bulunmayan ambalaj görsellerine ilişkin açmış olduğu eser sahipliğine tecavüz iddiasının ve buna dayalı tazminat taleplerinin dinlenilemeyeceği anlaşılmakla davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur." şeklindeki gerekçeleri ile davanın reddine şeklinde hüküm kurulmuş, mahkememizce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 30/04/2025 Tarih,

...Esas ve ...Karar sayılı ilamıyla ".. bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı.... , yeni bir heyetten rapor alınması gerektiği.." hususu belirtilerek kaldırılmış, dosyanın mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

İstinaf kaldırma ilamı sonrası;

Mahkememizin 25/09/2025 tarihli duruşma ara kararı gereği bilirkişi incelemesine yönelik ara karar verildiği, davacı tarafın 30/09/2025 tarihli dilekçesi ile adli yardım talebinde bulunduğu, mahkememizce 01/10/2025 tarihli ara karar ile davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, davacı tarafça adli yardım talebinin reddi kararına itiraz edildiği ve itirazının değerlendirilmek üzere ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiği, ...

3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce davacının itirazının reddine karar verildiği, mahkememizce ... 3. FSHHM kararının davacı vekili ve davacı asile tebliğ edildiği, gelinen aşamada 25/09/2025 tarihli celsenin celse 1 nolu ara kararı doğrultusunda bilirkişi incelemesine yönelik delil avansının davacı tarafça yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Davacı vekili, müvekkilinin grafik eserinin, davalı tarafça Gofret ürün ambalajları üzerinde izinsiz olarak kullanıldığını, ambalaj üzeri illüstrasyonların (grafik eserlerin) eser sahibi olduğunu, eser üzerindeki mali ve manevi haklarını, hiç bir firmaya devretmediğini, davalı tarafın izinsiz olarak grafik eserini kullanarak mali haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek, 5846 sayılı FSEK 66. maddesi gereği, esere tecavüzün ref'i, 68 maddesine göre, şimdilik 9.000 TL, 70/3’inci maddesine göre temin edilen kârın tazmini talebi ve halen devam etmekte olan tecavüzün ref'i, bu konuda gerekli tedbirlerin alınması,

6098 sayılı TBK'nun 530 maddesi gereği, "vekaletsiz iş görme" koşullarının varlığı sebebiyle, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL’nın, dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı, İstinaf kaldırma ilamı ve ilam öncesi yapılan yargılama bir arada değerlendirildiğinde, kaldırma ilamında işaret edildiği üzere yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verildiği, davacı tarafın adli yardım talebinde bulunduğu, yukarıda açıklandığı üzere talebin ve talep sonrası verilen karara karşı davacı itirazının reddedildiği, taraflarca hazırlama ilkesine tabi davada mahkememizce delil avansının yatırılması için davacı tarafa ihtarat yapıldığı ancak davacı tarafça delil avansının yatırılmadığının anlaşıldığı,

mevcut haliyle mahkememizce kaldırma ilamı öncesi yapılan yargılama da gözetilmekle davacının davasını ispat edemediği ve eserden kaynaklanan hakları bulunmadığı anlaşılmakla, davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır