İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/1025 K.2021/213

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 18/10/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi ile davalı şirket arasında akdedilen 29/05/2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi ile müvekkili şirketin Kazakistan'ın Prorva Atyrau bölgesindeki... projesindeki inşaat işlerinin malzeme tedarikini alt yüklenici sıfatıyla üstendiğini ve sözleşme tahtındaki yükümlülüklerinin teminatı olarak davalıya ...A.Ş'nin 373.370,80 Amerikan Doları tutarındaki,... referans numaralı ve 15/02/2020 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubunu sunduğunu,

davacı şirketin sözleşme tahtındaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini beyanla davalının uhdesinde bulunan teminat mektubunun davalı tarafından davacıya fiilen iadesi edilmesine veya fiilen iadenin mümkün olmaması halinde teminat mektubunun hükmen iptal edilmesine, yargılama süreci sonuçlanana kadar İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tesis edilen ihtiyati tedbir kararının devam ettirilmesine, yargılama gider ile vekalet ücretinin karşı tarafı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği 30/11/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davacı şirket arasında 29/05/2017 tarihinde Kazakistan'ın Prorva Atyrau bölgesindek... projesindeki inşaat işlerinin malzeme tedarikini davacı yanın alt yüklenicilik sıfatıyla üstlendiği bir alt yüklenicilik sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirilmesi için müvekkiline sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerin teminatı olarak 373.370,80 USD değerinde teminat mektubu verdiğini, davacı yanın sözleşme ile üstlendiği edimleri eksiksiz yerine getirdiği iaddiasının kabulünün mümkün olmadığını,

müvekkili şirket tarafından defalarca kusurların bildirildiği talep yazılarının gönderildiğini, zararların tazmini ve teminat mektubunun nakde çevrilmesine yönelik müvekkili şirkete ait taleplerin haklı olduğunu, taraflar arasında düzenlenen işbu sözleşmeyle ise uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözüleceği hususunda karşılıklı olarak mutabakata varıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyası, 29/05/2017 tarihli ... ve ...A.Ş arasında Alt Yüklenici Sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan davalı tarafa verilen banka teminat mektubunun iadesi olmadığı takdirde hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı taraf davalı şirket ile aralarındaki 29/05/2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi yükümlülüklerinin teminatı olarak davalıya ...A.Ş'nin 373.370,80 Amerikan Doları tutarındaki, ... referans numaralı teminat mektubunun davacı şirketin sözleşme tahtındaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğinden dolayı teminat mektubunun davalı tarafından davacıya fiilen iadesine veya hükmen iptal edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf ise davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğine yönelik iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede ihtilafların çözümüne ilişkin tahkim şartı bulunduğunu bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket adına dava dilekçesinin tebliği için Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'ne yurt dışı tebligat için yazılan müzekkere cevabında davalı adına çıkarılan yurt dışı tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı belirsiz olup, tebligat evraklarında 03/11/2020 tarihinde teslim edildiği yazılı olsa da tebligatın usulüne uygun tebliğinin belirsiz olması ve davalı tarafın cevap süresinin uzatılması talebinde dava dilekçesini 02/11/2020 tarihinde tebliğ aldığını belirtmesi nedeniyle dava dilekçisinin tebliğ tarihinin 02/11/2020 olduğu ve davalı tarafça cevap dilekçesinin süresinde sunulduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık davacı taraf ile davalı taraf arasındaki 29/05/2017 tarihli sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun davacıya iade koşullarının oluşup oluşmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği ve sözleşmedeki tahkim şartı hususlarından kaynaklıdır.

Taraflar arasındaki 29/05/2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi'nin 12. maddesine göre; alt sözleşmeden dolayı veya sonucu olarak ortaya çıkan ve karşılıklı anlaşma ile çözülemeyen ihtilafların, Türkiye'deki İstanbul Tahkim Merkezinde uluslararası tahkim kurallarına göre çözüleceği ve sözleşmenin ekindeki hüküm ve koşullar kısmındaki 28/4 maddesinin altında uyuşmazlığın İstanbul Tahkim Merkezi'nde çözüleceği belirtilmiştir.

Bu haliyle davalı tarafça süresinde sunulan cevap dilekçesi ile yapılan tahkim ilk itirazı ile HMK'nın Tahkim itirazı başlığı altında yer alan 413/1 maddesindeki "Tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı taraf tahkim ilk itirazında bulunabilir.

Bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkeme tahkim itirazını kabul eder ve davayı usulden reddeder." düzenlemesi kapsamında davacı tarafça süresinde yapılan tahkim ilk itirazının geçerli olması ve tarafların sözleşmede serbest iradeleri ile belirlediği şekilde uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesi gerektiğinden davacı tarafça açılan davanın, HMK'nın 116/1-b ve HMK 413. maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.