İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/108 K.2023/170

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 22/10/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davacının 13.10.2017 tarihinde katılmış olduğu ... na ait otoparka park edilmiş olan aracın içerisinde bulunan eşyalara ilişkin olarak 21:40 sularında hırsızlık suçu işlendiğini, aracın kolçağında bulunan ve içerisinde 6 adet çek bulunan cüzdanı ve diğer şahsi eşyaları çalındığını, davacı adına ....

Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2017/... esas sayılı dosyası ile zayi nedeni ile çek İptali davası açıldığını, Sayın Mahkeme tarafından ilgili çekler için ödeme yasağı konulduğunu, davalı tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulmak sureti ile ...

Bankası ... şubesine ait olan ... çek no.lu 28.02.2018 keşide tarihli ve 2.270,32 TL bedelli çeke ilişkin olarak hamil olduğunu bildirdiğini, 16.10.2018 tarihinde tarafları tebliğ olan açık tebligat ile bildirildiğini, davacı ile davalı arasında herhangi bir ilişkinin mevcut olmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle davanın kabulü ile 2.270,32 TL'lik mezkur çekin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 26/11/2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Çek üzerinde yer alan imzaların sahte olması vb. hususların ciro silsilesinin sıhhatini etkilemeyeceğini, davalının tüm yasal mevzuata uygun olarak işbu davaya konu edilen çeki devir ve temlik aldığını, davalının kötü niyetli olduğunun da davacı tarafından ispat edilemediğini, davalı şirketin alacağın temlikinde izlemekle yükümlü olduğunu, tüm usul ve esasları harfiyen yerine getirdiğini,

davalı şirketin istirdadı istenen çeki faktöring müşterisi ... ... ile 04.07.2016 tarihinde imzaladığı Faktöring Sözleşmesi temelinde 28.06.2017 tarihli alacak bildirim formu ödeme araçları tevdii bordrosu ve 07.11.2017 tarihli ve ... numaralı faturaya dayanarak devir ve temlik aldığını, davalı şirketin huzurdaki davaya konu edilen çekin meşru hamili olduğunu, arz ve İzah edilen nedenlerle davalı şirket ile dava dışı faktöring müşterisi ... ... arasında yapılmış olan faktöring işleminin tamamen yasadaki kurallara uygu olduğunu,

davacının İşbu dava temelinde İleri sürmüş olduğu defilece davalı şirketin muhatap olmayacağı gözetilerek davanın Fİnansal Kiralama Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunun 9. Maddesinin 3. Fıkrası ile TTK' nın 687 ve 792/1 maddeleri gereğince reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

... Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/... Esas sa sayılı dava dosyası uyap üzerinden, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... . İcra Müdürlüğü dosyası, 10/03/2021 tarihli bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 10/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; ''....a)Dava konusunun, davacının uhdesinde iken hırsızlık yolu ile çalındığı İfade edilen ... Bankası ... Şubesine ait 28.02.2018 vade tarihli ... seri no.lu 2.270,32 TL bedelli çekin istirdadı talebinden ibaret olduğu,

b)Davacı yan tarafından dava konusu edilen çekinde içerisinde bulunduğu 6 adet çek yönünden .... Asliye Tic. Mahkemesİ'nin 2017/... E. Sayılı dosyası nezdinde Çek İptal davası açılmış olduğu, verilen karar doğrultusunda dava konusu çekinde aralarında bulunduğu çok sayıda kıymetli evrak yönünden ödemeden men yasağı kararı verildiği,

c)Dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesine ait 28.02.2018 vade tarihli ... seri no.lu 2.270,32 TL bedelli çekin ciros silsilesi incelendiğinde sırasıyla aşağıdaki gibi olduğu,

1- ... Tic. Ltd. Şti.

2- ... ,

3-... - ...,

4-... - ... ...

d)Davalı firmanın incelemeye sunulan 2017 yılında E-defter mükellefi olduğu görülmüş olup, defter beratlarının usulüne uygun ve süresinde verildiği,

e)Dava konusu edilen ... A.Ş. ... Şubesine ait 28.02.2018 vade tarihli ... seri no.lu 2.270,32 TL bedelli çek davalı tarafından faktoring müşterisi dava dışı ... ... ( ...) ile 04.07.2016 tarihinde imzaladığı Faktoring sözleşmesi temelinde, 28.06.2017 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları tevdi bürosu ve “... ... tarafından ... İnşaat Şabettin ... adına düzenlenen 07.11.2017 tarihli ve ... no.lu 8.566,80 TL tutarlı fatura” tevsik edici belgeye dayalı olarak davalı tarafından kayıtlarına alınmış olduğu ve dava konusu çeke karşılık ödeme yapıldığı görüldüğü,

f)Davacının çek iadesi talebi hususunda davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,....'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 25/03/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; ''...a)Dava konusunun, davacının uhdesinde iken hırsızlık yolu ile çalındığı ifade edilen ... Bankası ... Şubesine ait 28.02.2018 vade tarihli ... seri no.lu 2.270,32 TL bedelli çekin istirdadı talebinden ibaret olduğu,

b)Davacı yan tarafından dava konusu edilen çekinde içerisinde bulunduğu 6 adet çek yönünden ... Asliye Tic. Mahkemesi’nin 2017/... E. Sayılı dosyası nezdinde Çek İptal davası açılmış olduğu, verilen karar doğrultusunda dava konusu çekinde aralarında bulunduğu çok sayıda kıymetli evrak yönünden ödemeden men yasağı kararı verildiği,

c)Dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesine ait 28.02.2018 vade tarihli ... seri no.lu 2.270,32 TL bedelli çekin ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla aşağıdaki gibi olduğu,

1-... San. Tic. Ltd. Şti.

2-... ,

3-... İnşaat - Şabettin ...,

4-... - ... ...

d)Davalı firmanın incelemeye sunulan 2017 yılında E-defter mükellefi olduğu görülmüş olup, defter beratlarının usulüne uygun ve süresinde verildiği,

e)Dava konusu edilen ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 28.02.2018 vade tarihli ... seri no.lu 2.270,32 TL bedelli çek davalı tarafından faktoring müşterisi dava dışı ... ... (...) ile 04.07.2016 tarihinde imzaladığı Faktoring sözleşmesi temelinde, 28.06.2017 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları tevdi bürosu ve “... ... tarafından ... İnşaat Şabettin ... adına düzenlenen 07.11.2017 tarihli ve ... no.lu 8.566,80 TL tutarlı fatura’’ tevsik edici belgeye dayalı olarak davalı tarafından kayıtlarına alınmış olduğu ve dava konusu çeke karşılık ödeme yapıldığı görüldüğü,

Davacının çek iadesi talebi hususunda davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,...'' şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, rıza dışı elden çıkan çekten dolayı açılan 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca çekin istirdadı istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlamasının yanında,yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatını talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır (Y. 11. H.D. 31/05/2017 T.

2016/354 esas 2017/3234 karar sayılı ilamı) Somut olayda, dava konusu çek, davalı tarafından faktoring müşterisi dava dışı ... ... (...) ile 04.07.2016 tarihinde imzaladığı Faktoring sözleşmesi temelinde, 28.06.2017 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları tevdi bürosu ve “... ... tarafından ...

İnşaat Şabettin ... adına düzenlenen 07.11.2017 tarihli ve ... no.lu 8.566,80 TL tutarlı fatura” tevsik edici belgeye dayalı olarak davalı tarafından kayıtlarına alınmış olduğu ve dava konusu çeke karşılık ödeme yapıldığı görülmüştür. TTK 792. maddesi gereğince davalı factoring şirketinin çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafından ispat edilmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.