İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/556 K.2020/567

Mahkememizde görülmekte olan Tespit, Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 06/11/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının iradesinin fesada uğratılıp kandırılarak ... Limited Şirketi ile ... unvanlarında 2 adet şirket kurulduğunu, bu şirketlerin Bakırköy ...

Noterliği'nin 17/01/2020 tarih...ve ...yevmiye numaralı pay defteri sözleşmeleri ile ...'a devrettiğini, ilan ve tescillerinin ... tarafından yaptırılmadığını, davacının yaptığı araştırma sonucunda şirket hisse devir işlemlerinin bu kişi tarafından yaptırılmadığını 02/11/2020 tarihinde öğrenince mağdur olmamak adına Sabah Gazetesi'ne bizzat ilan vererek hak kaybına engel olma yolunda kendince adım atmaya ve çözüm bulmaya çalıştığını beyanla davacının ortağı olduğu ...

Ticaret Limited Şirketi ile ... hisselerinin tamamını davalı ...'a Bakırköy ... Noterliği'nin 17/01/2020 tarih... ve... yevmiye numaralı pay defteri sözleşmeleri ile devrettiğini, söz konusu şirket devir sözleşmesiyle devralan ... sözleşmede tescil ve ilanı kendisi yaptırması gerekirken yaptırmadığını, davacının devrettiği şirketlerin Bakırköy ...

Noterliği'nin ... ve ...yevmiye numaralı işlemleri ile devrettiğinin 17/01/2020 tarihi olarak tespitine, devrin ticaret siciline tescil ve ilanına karar verilmesini, mahkeme masrafları ile ücretin vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava şartı yönünden yapılan inceleme sonucunda dava şartı eksikliği nedeniyle davalılara tebligat çıkarılmadığından davalılar davaya cevap verememiştir.

DELİLLER

...Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, ...Gazetesi ilanı, özürlü sağlık kurulu raporu, internet hizmetleri kullanım başvuru formu, Bakırköy ... Noterliği'nin 17/01/2020 tarih ve ...yevmiye numaralı limited şirketi pay devri sözleşmesi, Bakırköy ... Noterliği'nin 17/01/2020 tarih ve... yevmiye numaralı limited şirketi pay devri sözleşmesi ve tüm dosya kaspamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan davacının davalı şirketlerdeki hisselerinin devrine ilişkin Bakırköy ... Noterliği'nin ... ve ... yevmiye numaralı hisse devir sözleşmelerinin Ticaret Sicile tescili istemine ilişkindir.

Davacı tarafça davacının ortağı olduğu...Limited Şirketi ile ... hisselerinin tamamını davalı ...'a Bakırköy ... Noterliği'nin 17/01/2020 tarih... ve... yevmiye numaralı pay defteri sözleşmeleri ile devretmesi nedeniyle söz konusu şirket devir sözleşmesiyle hisseleri devralan ...'ın sözleşmenin tescil ve ilanını kendisi yaptırması gerekirken yaptırmadığını, davacının davalı şirketteki hisseleri devrine ilişkin Bakırköy ... Noterliği'nin ... ve ...yevmiye numaralı hisse devirlerinin ticaret sicile tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

HMK 114/1-h maddesindeki düzenlemeye göre; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartı olarak belirlenmiştir. Hukuki yarar koşulu, tüm davalarda aranmaktadır. Bir hukuki ilişkinin, hemen tespitinde, hukuki yararın varlığının kabul edilebilmesi için, üç koşulun birlikte olması zorunludur. Sözü edilen üç koşulu hemen açıklamak gerekirse;

a) Davacının bir hakkı veya hukuki durumunun halihazır bir tehlike ile ciddi biçimde tehdit edilmiş olması ve sözü edilen tehlikenin yakın ve tehdidin ciddi olması gerekir.

b) Bu ciddi tehdit sebebiyle davacının hukuki durumunun tereddüt ya da belirsizlik içinde olması, bu hususun davacı için bir zararı meydana getirebilecek nitelikte bulunması gerekir. Tehdit, objektif olarak değerlendirildiğinde, bir zarar doğurabilecek nitelikte olmalıdır.

c) Yalnızca koşulları usulün 237. maddesi hükmünde tanımlanan biçimde kesin hükmün sonuçlarını meydana getiren, cebri-icraya yetki vermeyen bir başka deyişle icra ve infaz kabiliyeti bulunmayan tesbit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olması zorunlu olduğu gibi, davacının, hukuken korunma ihtiyacı da halihazırda bulunmalıdır. Özellikle hukuki yarar koşulu tesbit davasının açıldığı günde mevcut olmalı ve hüküm verilene değin varlığını da sürdürmesi zorunludur. Açıklanan nedenle davacının, hukuki korunma ( himaye ) ihtiyacını, başka bir vasıta ile tamamen tatmin edebilmesinin mümkün olduğu hallerde, hukuki ilişkinin mücerret tespitinde, hukuki yararının bulunmadığı bu nedenle dava açamayacağı kuşkusuzdur.

Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar, dava şartıdır. Hukuki yarar olumlu dava şartı olup, taraflarca öne sürülmese dahi mahkemece "re'sen" kendiliğinden dikkate alınması zorunludur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 595. maddesi gereğince şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayının şart olduğu, aynı kanunun 598. maddesi gereğince payların geçişlerinin tescil edilmesi için şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulması gerektiği, otuz gün içinde başvurulmadığı takdirde ayrılan ortağın adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabileceği düzenlenmiştir.

Davacı tarafça davalı şirketlerdeki hisseleri devrine ilişkin tescil istemine ilişkin dava açılmış ise de; limited şirketteki hissesini noterden devreden davacının hisse devrinin onaylandığına dair ortaklar kurulu kararı sunmadığı gibi, TTK’nın 595/son. fıkrasına göre hisse devrinin tescili için şirkete başvuru yaptığına dair dosya kapsamında bir delil de bulunmadığı,

ayrıca davacının devrettiği paylarla ilgili adının silinmesi yönünde ticaret siciline bir başvurusunun da bulunmadığı açık olup, bu durumda 6102 sayılı TTK'nın 598/2. maddesindeki düzenlemeye göre davacı tarafça belirtilen koşullar kapsamında ticaret sicile silinme başvurmadan dava açıldığı anlaşılmakla, bu nedenle davacı tarafın bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/3559 E., 2020/1920 K. sayılı içtihadı da bu doğrultu da olup davacı tarafça açılan hisse devri tescili istemine ilişkin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.