İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/141 K.2021/449

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 02/03/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin medikal işi ile ilgili faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, mevcut ticari ilişkisi nedeniyle yaptığı ürün satışlarından nakit, senet ve çek almak suretiyle tahsilat yaptığını, müvekkil şirketin satmış olduğu ürün bedelleri karşılığında; ... (... ) tarafından keşide edilen ...

Şubesine ait ... seri numaralı, 13.200,00-TL bedelli çek'i teslim aldığını, müşterilere yapılan satışlar sonucunda tahsilat amacıyla müvekkili olan şirket çalışanları tarafından teslim alınan çek, müvekkili olan şirket merkezine ulaştırılma aşamasında ... kargoda kaybolduğunu, ... kargo çalışanı ... 'ın 12/02/2020 tarihli ... Polis Merkezinde verdiği ifade ile bu durumu doğruladığını, müvekkilin rızası hilafına elinden çıkan çekin iptali için ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2020/ ... esas numaralı dosyası ile taraflarınca dava açıldığını, 16/02/2021 tarihli ara kararda çeki bankaya ibraz eden davalı ...Ş.'ye karşı istirdat davası açmak üzere iki hafta kesin süre tanındığını, söz konusu dava dosyalarına gelen bilgilerden çekin kötü niyetli ve ağır kusurlu davalı tarafından bankaya ibraz ile tahsil edildiği öğrenildiğini, ilgili çeke ...

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 16/03/2020 tarihinde ödeme yasağı kararı verildiğini, ayrıca Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde gerekli ilanlar 13/03/2020 tarihinde yapıldığını, çekin arkasındaki cirantalardan olan ...A.Ş. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2020/ ... soruşturma dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, Müşterisi ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından dava konusu çekin verildiğini, ancak yapılan araştırmada çekin çalıntı olduğunu, müvekil ...

A.Ş.'ye ulaşıldığını ve ilgili çekle alakalı ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çek iptali davasının açıldığını öğrendiğini beyan ettiğini ve tüm ilgililerden şikayetçi olduğunu, davanın kabulünü, ilgili çekin istirdadını, çek bedeli davalı şirket tarafından bankaya ibraz ile tahsil edildiğinden bu kerre çek bedeli olan 13.200,00 TL istirdadına, ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi üzerinden davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; İstirdat davasının bir eda davası ve ticari nitelikte bir dava olduğunu, bir miktar paranın tahsilinin talep edildiği gerekçesiyle işbu davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, ödeme yasağı kararının davalının çeki iktisabından sonra ticarit sicil gazetesinde ilan edildiğini, ödeme yasağı kararına rağmen hamilin icra takibi yapmasına ve çeki tahsil etmesine engel bir durumun olmadığını beyan ve ifade etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/ ... esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/ ... soruşturma numaralı dosyası ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan çek bedelinin istirdadı istemine ilişkindir. HMK'nın 115/1 maddesi gereğince mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

HMK 137 ve devam maddeleri gereğince dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.

Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. HMK 138.maddesi gerekçesinde de belirtildiği üzere yargılamada usule ilişkin iddia ve savunma sebeplerinin hallinden sonra işin esasına girilerek uyuşmazlık çözümlenir. Usule ilişkin hususlar ya dava şartıdır ya ilk itiraz niteliğindedir.

Usule ilişkin hususlar şekli nitelik taşıdığından yargılamanın başında dosya üzerinden de incelenerek karar bağlanabilir. Ancak Mahkeme kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa bunu da tahkikat aşamasında değil ön inceleme oturumunda yapacaktır.

Aynı husus Yasanın 140/1.maddesinde de belirtilmiş olup ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için hakimin gerekli gördüğü takdirde tarafları dinleyebileceği hükme bağlanmıştır.

Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkındaki 7155 sayılı kanunun 20.maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 5/A-1 maddesinde; bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğu hükmü getirilmiştir.

Dava dilekçesinde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğuna ilişkin herhangi bir beyan bulunmadığı gibi dava dilekçesine arabuluculuk anlaşamama tutanağının eklenmediği, Uyap'ta yapılan kontrolde arabuluculuk dosyasının ilgili dosya bağlantısının yapılmadığı görülmüş, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/2 Maddesi gereğince davacı vekiline, dava konusu uyuşmazlık hakkında arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili tarafından verilen kesin süreye rağmen arabuluculuk anlaşamama tutanağının sunulmadığı, buna göre arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açıldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafça, dava tarihinden önce uyuşmazlık konusu çekin davalı tarafça bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesi nedeniyle bu kerre çek bedelinin davalıdan tahsili talep edilmiştir.

Bu hali ile davanın ticari dava niteliğinde çek bedelinin istirdadı davası olması, temelinde, taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinden kaynaklı ihtilaf olması nedeniyle TTK'nın 5/A-1 maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğu davalardan olduğu ve bu nedenle dava şartının bulunmadığı anlaşıldığından HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.