İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/5 K.2021/6

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Poliçe İptali (Hasımsız)) talebinin yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekili tarafından mahkememize sunulan 04/01/2021 tarihli talep dilekçesinde özetle; müvekkili ....'nın merkezi İsviçre’de bulunan ve tekstil hammaddesi ticareti alanında dünyanın en büyük şirketlerinden biri olduğunu, müvekkil şirketin (....) lehdarı, muhatabı...A.Ş. olan 23.11.2020 tanzim, 22.05.2021 vade tarihli ve 147,312.-$(USD) meblağlı poliçe keşide ettiğini, anılan poliçeye...A.Ş. tarafından 07.12.2020 tarihinde ... referans numarası ile aval verildiğini ve lehtar müvekkil ....’nın Cenevre adresine gönderilmek üzere uluslararası taşımacılık şirketi olan ...ile anlaşıldığını, ne var ki,

poliçe gönderim esnasında müvekkiline ulaştırılamadan kaybedildiğini, poliçenin, müvekkili lehtar şirketin rızası hilafına elinden zayi nedeniyle çıkması neticesinde meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla, keşidecisi ve meşru hamili müvekkili rızası hilafına zayi edilen yukarıda ayrıntıları yer alan poliçenin kötü niyetli 3. kişilerce tahsilini önlemek amacına binaen öncelikle poliçe üzerine ödeme yasağı konulmasına ve yasa gereği yapılacak ilanların akabinde tamamlanacak yargılama neticesinde dava konusu karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

23/11/2020 tanzim tarihli, 147.312,00-$(USD) bedelli poliçe sureti ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 757 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle poliçenin iptali istemine ilişkindir.

Talep eden tarafça talebe konu lehtarı ve meşru hamili olduğu 23/11/2020 tanzim tarihli, 147.312,00-$(USD) bedelli poliçenin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Zayi nedeniyle iptal talebine konu 23/11/2020 tanzim tarihli, 147.312,00-$(USD) bedelli poliçe suretinin incelenmesinde; lehtarın talep eden... muhatabın... A.Ş. Olduğu, ...tarafından aval verildiği, poliçenin düzenleme yerinin Geneva (Cenevre/İsviçre) olduğu, talep eden hamilin yerleşim yerinin de Geneva (Cenevre/İsviçre) olduğu, poliçe de Türk Hukukunun uygulanacağına dair kayıt bulunduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Talep eden tarafından mahkememize TTK 757 ve devamı maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle poliçe iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu talebin ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekir. Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri ve hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir.

Talebe konu poliçenin ödeme yeri ve poliçeden dolayı lehtar (alacaklı) olan talep edenin yerleşim yeri Cenevre(Geneva), İsviçre olduğundan dolayı talep hakkında karar vermeye mahkememiz yetkili olmayıp, TTK 757 maddesi gereği Cenevre Mahkemeleri yetkilidir. Her ne kadar muhatap şirketin adresinin bulunduğu yer mahkmesi yetkili olmasa da talebe konu poliçeden dolayı borçlu olan muhatap şirketin (... Ambalaj) adresi Kartal/İstanbul olup bu yönden de Mahkememiz yetkili değildir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükmü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki " Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, iş bu davada HMK 114/ç maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı bulunduğu ve bu noksanlığın da giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/2. ve 320. maddesine göre duruşma açılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşıldığından talebin mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.