İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/579 K.2021/885

Mahkememizde görülmekte olan Kayyımlık (Kooperatife Kayyım Atanması) talebinin yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacılar ..., ... ve ... tarafından mahkememize sunulan 11/10/2021 tarihli dilekçede; ... nin 1994 yılında konut üretmek amacıyla kurulduğunu, kayyım atanması talep edilen kooperatifin ... İli, ...

İlçesi, ... ada, ... parsel ve ... ada, 1 parselde tapuda kayıtlı taşınmazlar üzerine 8 bloktan oluşan toplam ... dairelik inşaatı tamamladığını ve söz konusu daireleri ortaklarına tahsis ederek ferdileşme yolu ile ortaklarına devrettiğini, kendilerinin 2009 yılında yapılan genel kurulda kooperatif yönetim kurulu üyeliğine seçildiklerini ve o yıldan beri yönetim kurulu üyeliği yaptıklarını, görevde kaldıkları 11 yıl süresinde 30'un üzerinde icra takip dosyasının ödemesinin, inşaata yönelik işlerin bitirilmesi,

ferdileşme işlemleri gibi işlemleri gibi ortaklar ve kooperatif tüzel kişiliği yararına olan tüm işlemlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, yönetim kurulu üyeliklerinin 07/07/2021 tarihi sona erdiğini, ortaklardan davacı ...'ın ortaklığını taşınmazı devralan kişiye devrettiğini, ...'ın ve ... 'nun istifa ettiklerini, aynı zamanda denetim kurlu asil ve yedek üyeleri ile yönetim kurulu yedek üyelerinin de farklı tarihlerde noter aracılığı ile istifalarını bildirdiklerini, boşalan yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin yerine yeni atama yapılamadığını, bu hususunun ... ne 13/08/2020 tarihli yazı ile bildirildiğini,

yazıya istinaden ... tarafından, örnek ana sözleşmesinde yapılması gerekenlerin sonuçlanıp Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmasına, müteakip ve denetim kurullarının yapmış olduğu istifaların geçerlilik kazanacağını, aksi halde yapılan istifaların geçerli bulunmayacağını bildirdiğini, pandemi nedeniyle 2019 ve 2020 yıllarında yapılması gereken kooperatif genel kurulunun toplanamadığını, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkim Olağan Genel Kurulunun toplanması yönünden 29/08/2021 günü tespit edilen yer ve saatte toplanılması,

yeterli çoğunluğun sağlanamaması halinde 05/09/2021 günü aynı yer ve saatte olmak üzere toplanılması ve tespit edilen gündem maddelerine göre karar alınmasının kararlaştırıldığını ve toplantı çağrısının ortaklara usulüne uygun olarak bildirildiğini, 29/08/2021 tarihinde yapılan toplantıya 6 ortağın asaleten 1 ortağın vekaleten katıldığı,

05/09/2021 günü yapılan ikinci toplantıya ise 7 ortağın asaleten 4 ortağın vekaleten katıldığını, toplantı tutanaklarının Bakanlık Temsilcileri tarafından birlikte imzalandığını, yasanın ve ana sözleşmenin aradığı yeter çoğunluğun sağlanamadığından gündemdeki maddelerin görüşülemediğini, görev sürelerinin 07/07/2021 tarihinde dolan yönetim kurulu üyelerinin ve diğer organlarının teşekküle sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle halen yönetin kurulu üyesi oldukları ancak görev sürelerinin dolması nedeniyle temsil ve ilzama yetkili bulunmadıklarını, genel kurul hazırlıkları ve giderlerini kişisel olarak karşıladıklarını,

bu nedenle ortaklarının ve kooperatif tüzel kişiliğinin hak ve menfaatlerini koruyamayacakları açık ve net olduğundan; davalı ... temsil etmesi yönünden kayyım atanmasını talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

... kayıtları, ... kayıtları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı kooperatif ortakları tarafından açılan davalı kooperatife kayyım atanması istemine ilişkindir.

Davacı kooperatif üyeleri davalı kooperatifin genel kurulunun toplanamadığını, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin istifa ettiklerini, görev sürelerinin 07/07/2021 tarihinde dolduğunu, yönetim kurulu üyeleri ve diğer organların teşekkülü sağlanamadığından davalı kooperatife kayyım atanmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

Dava konusu ihtilaf davalı kooperatife kayyım atanması koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Bir şirket veya kooperatiflerde, organ yokluğundan bahsedebilmek için, şirket organlarından, genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulunun oluşamaması veya görevlerini yapmaması veya yapamaması gerekir. Bu durumda şirket faaliyetinin devamının ve faaliyetinin sağlanabilmesi amacıyla kayyum atanır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 98. maddesinde, bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK’nun Anonim Şirketlere ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK’nun 530 . maddede ise, uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli olan organlarından birinin mevcut olmaması veya genel kurulun toplanamaması durumunda pay sahipleri, şirket alacaklıları veya gümrük ve ticaret bakanlığının istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yönetim kurulunu da dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hale getirmesi için bir süre belirleyeceği, bu süre içerisinde durumun düzeltilmemesi halinde, mahkemenin şirketin feshine karar vereceği ve davanın açılması halinde mahkemenin taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabileceği düzenlenmiştir.

Yasada açıkça ifade edilmese dahi, böyle bir durumda mahkemenin alabileceği gerekli önlemlerin başında kayyum tayinine ilişkin tedbirdir. Atanan kayyum, bir yandan şirket organ eksikliğinin giderilmesi için gerekli işlemleri yaparken bir yandanda bu süre içerisinde şirketin faaliyetinin devamını sağlayacaktır. Kayyımlık ve yasal temsilcilik ise, TMK’nun ikinci kitabında 426 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir.

Somut olayda talep edilen kayyımlık ise aynı yasanın 427. maddesinde düzenlenmiş, 427/4 bentte bir tüzel kişinin gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa yönetim kayyumu atanacağı belirtilmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 403/2. maddesinde, kayyımın, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanacağı, 426. maddesinde vesayet makamının, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atayacağı, kayyım atamasının yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel olmayacağı, 427. maddesinde ise bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa kayyım atanacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda davacılar tarafından davalı kooperatifin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin istifa etmelerinden dolayı organların teşekkülünün sağlanamadığı ve görev sürelerinin dolduğu gerekçesiyle davalı kooperatife kayyım atanması talep edilmiş ise de;

yapı kooperatifleri, üyelerine konut edindirmek amacıyla bir araya gelmiş kişilerden oluşmuş tüzel varlıklar olup kooperatifin yönetim kurulunun oluşumu, işleyişi, görevden alınması öncelikle kooperatifin iç yapısı içinde genel kurulda halledilmesi gereken konular olup,

TTK 529/1-b,c ve TTK 530 maddelerindeki koşullar oluşmuş ise davacılar tarafından davalı kooperatifin tasfiyesi veya feshi talebinde bulunulması gerektiği ancak davacıların fesih ve tasfiyeye yönelik talepleri bulunmadığı sadece kayyım atama talebinde bulundukları anlaşıldığından TTK 530/2 maddesi kapsamında da kayyım atanması mümkün olmadığı gibi yargı organlarının ancak yasanın öngördüğü hallerle organ boşluğu gibi sınırlı olarak kooperatif yönetimine kayyım atayabileceği öngörüldüğünden ve görev süresi sona ermiş olsa bile yeni yönetim seçilene kadar mevcut yönetimin davalı ... temsil ve idare yetkisinin devam ettiği açık olup bu haliyle

davalı kooperatifte oluşmuş bir organ boşluğundan söz edilemeyeceğinden ve yukarıda izah edilen yasal koşullar oluşmadığından davacıların davalı kooperatife kayyım atanması talebine yönelik davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.