İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/301 K.2024/327

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 16/05/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davacı hakkında başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyasında hazırlanan tebligatın usulüne uygun olmadığını, davacı icra dosyasında yapılan işlemler sonucunda icra dosyasından haberdar olduğunu, icra dosyasında takip dayanağı olarak belirtilen kambiyo senedi ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, ...

Iban numaralı, keşide yeri İstanbul olan, keşide tarihi 30/10/2021 tarihli, keşidecisi ... A.Ş. ve lehtarı ... Ltd.

Şti. olan çek olduğunu, davacı bahse konu icra dosyasındaki takip dayanağı olarak belirtilen çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, icra dosya alacaklısına herhangi bir borcunun bulunmadığını, takibe dayanak yapılan çekteki imzanın davacıya ait olmadığını, çekteki imzanın davacıya ait olmamakla birlikte davacının dosya alacaklısı ile hiçbir ticari bağının olmadığı gibi hiçbir zaman borç alacak ilişkisi içerisinde bulunmadığını, .... İcra Dairesinin 2022/...

Esas sayılı dosyasında davacı adına açılmış takipte takip dayanağı olarak belirtilen çekteki imzanın davacıya ait olmaması nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitini, davacı hakkında başlatılmış takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası, Çek aslı, İmza örnekleri, Ticaret sicil kayıtları, Vergi dairesi kayıtları, BA/BS formları, Faturalar, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... Soruşturma sayılı dosyası, ve tüm dosya kapsamı. ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davaya konu ... İstanbul şubesine ait ... seri numaralı 87.500,00 TL bedelli çek ile davacı ve dava dışı ... şirketi, ... Tekstil şirketi, aleyhine kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile takip başlattığı görülmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE

Dava, ... İstanbul şubesine ait ... seri numaralı 87.500,00 TL bedelli çekte ciranta olarak bulunan imzanın davacıya ait olmadığından bahisle çek sebebi ile borçlu olmadığına dair menfi tespit talebine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. İncelenen icra dosyası, çek ve belgelere görev dava ve taraf ehliyetleri vardır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesindeki, “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklindeki düzenlemenin, çeki elinde bulunduran kişinin geçerli ve birbirini takip eden cirolarla yetkili hamil olduğunu ispat etmesi durumunda ancak çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap etmesi durumunda iade ile mükelleftir.

HMK'nın 220/3.maddesinde: "Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir. Şeklinde, "HMK. nun 222/5. Maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsu, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

04/01/2024 tarihli ... bankası cevabi yazısında, davaya konu çekin takas aracılığı ile ibraz edildiğini ve karşılıksız olması sebebi ile iade edildiği, davalı ... şirketi yasal yetkilisi ... tarafından 18/06/2021 tarihinde ... Şubesine ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüş ve mahkememizce imza incelemesine esas olmak üzere çek aslını sunmak üzere davalıya HMK 220 maddesi ihtaratlı davetiye tebliğ edilmesine rağmen çek aslı sunulamadığından inceleme yapılamamış olup yine davacı delil listesinde davalı ile cirantaların ticari kayıtlarına dayandığı, davalının defter ve kayıtlarını sunmadığından inceleme yapılmadığı görülmüştür.

Dosya kapsamında toplanan delillerden somut olayda; davacı taraf ... İstanbul şubesine ait ... seri numaralı 87.500,00 TL bedelli çekte ciranta olarak bulunan imzanın davacıya ait olmadığını, konuyla ilgili ... C.Başsavcılığı' nın 2023/ ... Soruşturma dosyası ile soruşturma başladığını bildirdiğini, çekteki imzasının davacıya ait olmadığını savunmuştur.

Davacının imza ve yazı asıllarının bulunduğu belge asılları getirtilerek dava konusu çek üzerinde imzanın incelemesi için mahkememizce rapor alınmak istenmiş ise de ihtarata rağmen çek aslı elinde bulunan davalı çeki sunmadığından inceleme yapılamamış ve HMK 220 gereği imzanın davacıya ait olmadığı kabul edilmiştir.

Tarafların ve çekte cirosu bulunan ilgili şirketlerin ticaret sicil müdürlüğü ve vergi kayıtları üzerinde mahkememizce yapılan inceleme ile davacı ile davalı ve diğer ciranta şirketler ve kişiler arasında dava konusu çeklere dayalı mevcut bir ticari ilişkinin bulunmadığının tespit edildiği, davacının ... Şirketinden çeki ciroladığı çekten anlaşılmakla ... şirketi tarafından 2020/ 2021 yılında BA/BS formları ile davacı için yapılan bir bildirim bulunmadığı, Yine ...

Şirketinin çeki almış olduğu ... ile de yapılan ticarete dair bir vergi bildirimi bulunmadığı, vergi kayıtlarından ... Şirketinin 23/12/2019 tarihinde işe başladığı, 20/09/2022 tarihinde 160/A maddesi kapsamında terk olarak işi bıraktığı görülmüştür.

Davalı ve diğer cirantalar tarafından dava konusu çeklerin haklı olarak iktisap edildiğini ispata yarar belge ve ticari kayıtların sunulmadığı davalı şirketin ve dava dışı ciranta şirketlerin ise gayri faal şirketler olduğu açık olup dava konusu çeklerin ticari ilişki kapsamında davalının eline geçmediği, haksız iktisap suretiyle ele geçirilen çeklerin davalı tarafından haksız şekilde tahsil edilmeye çalışıldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/11/2021 tarih 2017/19-...

Esas, 2021/... Karar sayılı içtihadında da belirtildiği haliyle davalının dava konusu çekleri ticari ilişki kapsamında elde ettiğini ortaya koyamadığı ve dava konusu çeklerin haksız şekilde iktisap edilmek suretiyle tahsile çalışıldığı, davalı şirketin yetkili hamil olmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında davaya konu çekte sebebi ile davacının davalı ve diğer cirantalarla ticari ilişkisinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.