İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/490 K.2023/570

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkil, kızı ... 'ın eğitimi için ... Tic. A.Ş.'ye ...Bankası ... Şubesine ait ... çek numaralı 12.05.2015 tarihli ve 2.400,00- TL bedelli çeki verdiğini, mevcut çekin ödeme gününde ödenmemesi ve karşılıksız çıkması üzerine arkasına karşılıksız şerhi işlenen çek lehtarı olan ... Tic. A.Ş. Ye iade edildiğini, müvekkili, karşılıksız çıkan iş bu çek için lehtarı olan ... Tic. A.Ş.

Ye peyderpey ödemeler yapmış ve karşılıksız çıkan çek bedelinin tamamını ödediğini, müvekkil tarafından iş bu ödemeler yapılmış ve çek bedeli ödenmiş olmasına rağmen anılan eğitim kurumu tarafından karşılıksız çıkan fakat borcu ödenmiş olan çek yaprağı kendisine bir türlü iade edilmemiş ve sürekli olarak kendisi oyalandığını,

ülkemizde 15 Temmuz 2016 tarihinde terör örgütü hainler tarafından gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişimi akabinde davacı müvekkile ait çeki elinde bulunduran eğitim kurumunun bu hain yapıya ait olduğunun anlaşılması üzerine Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile kapatıldığını, gerçekleşen bu kapatma neticesinde davacı müvekkil öncelikle mevcut çekini kapatılan ticari kurumların devredildiği ... 'nda olabilceğini düşünerek araştırma yapmış fakat ilgili kurumda çeke ait bilgilere ulaşamayınca bu sefer ... na yazılı olarak başvuruda bulunduğunu,

müvekkilin yapmış olduğu yazılı başvuru neticesinde ... Bürosu, ilgili kurumun uhdesinde bulunduğuna dair herhangi bir tespit yapılamamış olduğunun cevabını aldığını, izah olunan nedenlerle, ... Bankası ... Şubesine ait ... çek numaralı 2.400,00- TL tutarındaki 12.05.2015 tarihli çekin zayii nedeniyle bedelsizliğinden mütevellit iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle ... Bankası ... Şubesine ait ... çek numaralı 12/05/2015 tarihli ve 2.400,00-TL bedelli çekin iptali istemine ilişkindir.

Davanın hukuki dayanağı TTK'nın 818. Maddesi yollaması ile TTK'nın 757 ve devamı maddeleridir.

Dava konusu talep çek iptaline ilişkin olup hasımsız görülen davalardan olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir.

Dosya içindeki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; talep eden her ne kadar çekin iptaline karar verilmesini talep etmiş ise de TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde tanımlanan zayi hükümlerinin çekin hamilin rızası dışında elinden çıkması halini düzenlediği, TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde tanımlanan zayi hükümlerinin çekin tamamen yok olması halini değil çekin hamilin rızası dışında elinden çıkması halini düzenlediği, talep edenin dilekçesinde çekin verildiği kurumun lehtar olarak bahsedilmesi bu haliyle talep edenin talep dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde çekin keşideci olduğunun anlaşıldığı,

dosya içindeki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; senedin iptalini ancak senet üzerinde TTK’nın 651/2. maddesi uyarınca hak sahibi olan kişinin talep edebileceği, somut olayda ise, talep konusu çekin iptalini talep edenin senet üzerinde hak sahibi olan kişi olmadığı, talep dilekçesinde talep edenin çeki rızası dahilinde ...

A.Ş'yi lehtar gösterip teslim ettiğini kabul ettiği, bu hali ile talep konusu çekin hamilinin belli olduğu , söz konusu taleplerin hasım gösterilerek açılacak menfi tespit davasının konusunu teşkil etmesi mümkün olup iş bu davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığı, talep dilekçesi ile talebe konu çekin keşidecisi olduğu bu hali ile çekin keşidecisi olmasından dolayı talep edenin bu madde hükümlerine dayalı olarak çekin zayi olması nedeniyle çek iptali talep etmesinde talep edenin hukuki yararı bulunmamaktadır.

HMK 114/1-h maddesi gereğince dava şartı olmasından dolayı talep eden tarafça açılan davanın hukuki yarar şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.