İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/641 K.2023/710

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ...'ne 697199 no ile kayıtlı İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi ... Caddesi ... Çarşısı No: ... adresinde mukim ...

Ticaret Limited Şirketi'nin kurucu ve imza yetkili ortağı olduğunu, adı geçen şirkete ait iş yerinde bulundurduğum “Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri” ni karar alınması amacıyla mali müşavirine teslim ettiğini, ancak 27 Eylül 2023 tarihinde söz konusu ticari defterin kaybolmuş olduğunu mali müşavirimden öğrenmiş bulunduğunu, mali müşaviri ile yapılan tüm aramalara rağmen adı geçen ticari defteri bulamadığını, bu durumu bağlı bulunduğu ...

Vergi Dairesi'ne bildirmiş ve ilgili Daire tarafından kayba ilişkin ilan verilmesi tarafıma belirtildiğini, 27 Eylül 2023 tarihinde “...” isimli yerel gazeteye zayi olan karar defterinin hükümsüz olduğuna ilişkin ilan verilmiş ve ilgili Vergi Dairesi'nden konuya ilişkin yazılı belge alındığını, söz konusu defter mali nitelikte bilgiler içermediğini, adı geçen şirketin ortakları kendisi ve eşim Sevil Ulucan Veinstein olduğunu, ticaret sicil kayıtlarından da anlaşılacağı üzere şirket aile şirketi olduğunu ve üçüncü kişilerle herhangi bir bağı bulunmadığını, şirketin faaliyetlerinin yoğun bir şekilde aktif olmadığı, aile şirketi olduğu,

defterin mali nitelikte bilgiler içermediği dikkate alındığında hiçbir biçimde üçüncü kişilerin ve'veya kamunun herhangi bir menfaatinin zedelenmesi söz konusu olmayacağı aşikar olduğunu, ticari defterlerin tamamını kanuna uygun olarak tutulmasını sağlamakta ve saklarımasında gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, huzurdaki davaya konu olan ticari defterin kaybında herhangi bir özensizlik, dikkatsizlik ve/veya ihmal söz konusu olmadığını, adı geçen defter kendi iradesi dışında kaybolduğunu, Türk Ticaret Kanunu m. 82:7 uyarınca, Mahkememizden,

2023 yılı ve geçmiş yıllara ait “Genel Kurul Toplantı ve Müzakcere Defteri”nin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri'nin zayi sebebiyle iptaline ilişkin olarak açılmış bir davadır.

6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; "... Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlemesini getirmiş olup anılan madde hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir. Davacı, kaybolan defterlerin, kendi iradesi dışında kaybolduğuna dayanmıştır.

TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir.

Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özveri ile yerine getirmelidir. TTK 82 ve 18. Madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri büyük bir dikkat ve özenle yerine getirmesi gerekmektedir.

Tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup, bu sebeple basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.