İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/778 K.2025/455

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep edenler vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle. Keşideci ... A.Ş. tarafından, lehtar ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den endüstriyel yedek parça alındığını ve bunun karşılığında bir çek düzenlendiğini, ... Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 31.07.2024 basım tarihli, 35.689,11-TL bedelli, 28.02.2024 keşide tarihli çekin, ticari ilişkiler kapsamında, keşideci tarafından, 10.12.2024 tarihinde, lehtar ... İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ye iletilmek üzere, ... ... Şubesi aracılığıyla gönderildiğini, keşideci tarafından lehtara gönderilen çekin, kargo taşınması sürecinde kaybolduğunu veya çalındığını, kargo poşetinden çekin çıkmadığını ve yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çek çalınması olayı üzerine, 19.12.20224 tarihinde, keşideci şirket yetkilisi ... ve şirketin muhasebe birimi çalışanı ... tarafından, İstanbul/Arnavutköy ...

Polis Merkezi Amirliği'nde suç duyusunda bulunulduğunu ve ifade verildiğini, bu sebeplerle; ... Anonim Şirketi ...

Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 31.07.2024 basım tarihli, 35.689,11-TL bedelli, 28.02.2024 keşide tarihli çekin zıyaı nedeniyle iptaline, dava sürecinde çek bedelinin ödenmesinin menedilmesi için, öncelikle teminatsız olarak, sayın mahkeme aksi kanaatte ise mahkemenin uygun göreceği teminat mukabilinde ödeme yasağı kararı tedbiri verilmesine ve bu kararın ilgili banka şubesi olan ... Anonim Şirketi ... Şubesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...'tan gelen müzekkere cevabı, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabı, çek sureti ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Talep eden ... A.Ş. tarafın talep konusu çeke ilişkin ödeme yasağı konulması talebinin çek bedelinin %15'i karşılığında teminat yatırılması koşuluyla kabulüne karar verilmiş olup, talep eden tarafça teminat bedeli yatırıldığından talep konusu çekler hakkında ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararı uygulanmasına karar verilmiştir.

Muhatap banka ... Bankası'nın cevabi yazısında ilgili çek Merkez Kurumsal Şube müşterisi ... A.Ş. tarafından takas merkezi aracılığı ile 28/02/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiği, 28/02/2025 tarihinde karşılıksız olarak belgelendirildiği bildirilmiştir.

Mahkememizin 25/03/2025 tarihli ara kararı ile talep eden ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekiline çeki ibraz eden ... A.Ş.'ye karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ihtar edilmiş olup, ara kararın talep eden ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, talep eden ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açtığına dair beyanda bulunmadığı, UYAP üzerinden yapılan sorgulamalarda talep eden ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin dosya konusu çeke istinaden istirdat davası açtığına dair kaydın bulunmadığı bu haliyle istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.

Davanın hukuki dayanağı TTK'nın 818. maddesi yollaması ile TTK'nın 757 ve devamı maddeleridir.

Muhatap banka ...cevaplarında çek hesabının talep eden ... A.Ş.'ye ait olduğu anlaşılmıtştır.

Dosya içindeki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde. Talep eden ...

A.Ş. her ne kadar çekin iptaline karar verilmesini talep etmiş ise de TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde tanımlanan zayi hükümlerinin çekin hamilin rızası dışında elinden çıkması halini düzenlediği talep edenin talep dilekçesi ile talebe konu çekin keşidecisi olduğunun anlaşıldığı bu hali ile çekin keşidecisi olmasından dolayı talep edenin bu madde hükümlerine dayalı olarak çeklerin zayi olması nedeniyle çek iptali talep etmesinde talep edenin hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hukuki yarar HMK 114/1-h maddesi gereğince dava şartı olmasından dolayı talep eden tarafça açılan davanın hukuki yarar şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, ayrıca zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi istenen dava konusu çekin ilgili bankaya ibraz edildiği, talep eden hamil ... İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafın çeki ibraz eden son hamile karşı istirdat davası açmaması üzerine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği (Yargıtay 11.HD 2015/11662 Esas, 2016/8538 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere) kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır