İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/342 K.2026/38

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin sigorta ettiği ... plakalı aracın, 18.05.2022 tarihinde davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın sebebiyet verdiği kaza sonucu ağır hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağına göre ... plakalı aracın %100 kusurlu bulunduğunu, hasar tespiti sonucunda 142.058,64 TL hasar tespit edildiğini ve bu bedelin müvekkil şirket tarafından ödendiğini, davalı şirkete ait aracın trafik sigortacısından tahsil edilen 90.000,00-TL'nin tazminat miktarından mahsup edildiğini, davalıların hasardan hukuken sorumlu olduğunu, müvekkil şirketin halefiyet ilkesi gereği davalılar aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattığını, davalıların itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığını beyan ederek, davalıların .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasına yapmış oldukları haksız ve kötü niyetli itirazlarının iptali ile takibin devamına, kötü niyetli itirazları nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Turizm Oto. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın, kaza tarihinde uzun süreli olarak kiraya verildiğini ve bu nedenle araç işleteni sıfatını taşımadığını, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca araç işleteninin sorumlu olduğunu, Yargıtay içtihatlarının da araç kiralama işiyle iştigal eden şirketlerin kiraya verdikleri araçlarla meydana gelen zararlardan sorumlu tutulamayacağını belirttiğini, müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davanın kazanın meydana geldiği tarihte araç işleteni olan ... ...

Anonim Şirketi'ne ihbar edilmesi gerektiğini, kusur oranının tespiti için mahallen keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, kusur tespit edilse dahi işleten sıfatı olmadığı için müvekkil şirketin davacıya borcu bulunmadığını ifade ederek haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddini, bu talebin yerinde görülmemesi halinde davanın esastan reddini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyası, ... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ödeme dekontları, ... no'lu kasko sigorta poliçesi, hasar ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, hasar ile ilgili fotoğraflar, rücu yazısı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsiline yönelik başlatılan icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 18/05/2022 tarihinde davalıların işleteni ve sürücüsü oldukları ... plakalı araç ile çarpışmaları sonucunda trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kaza nedeniyle toplam 142.058,64 TL ödendiğini, davalı şirkete ait aracın trafik sigortacısından 90.000,00 TL tahsil edildiğini ve hasardan mahsup edildiğini, bakiye bedelin davalılardan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın uzun süreli olarak kaza tarihini kapsar şekilde ... ... Anonim Şirketi'ne kiralandığını, ... ... Anonim Şirketi'ne ihbarını, davanın bu nedenle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'ye usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.

Davanın usulüne uygun olarak ... ... Anonim Şirketi'ne ihbar edildiği anlaşılmıştır.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 26/03/2025 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 52.058,64 TL asıl alacak ve 14.893,40 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.952,04 TL borcun ödenmesi amacıyla 20/06/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin ... San ve Tic A.Ş'ye 01/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği, ödeme emrinin ...'ye 05/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... San ve Tic A.Ş'nin 01/07/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, borçlu ...'nin 11/07/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği,takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Makina Mühendisi Bilirkişi ... tarafından 05/11/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre.

"Meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nin % 100 (Yüzde Yüz) oranında etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kusurunun bulunmadığı, hasar ekspertiz raporunda ve hasar faturasında ifade edilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar faturasında ifade edilen KDV dahil 142.058,64 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu,

davacının, tespit edilen KDV dahil 142.058,64 TL hasar miktarına karşılık, tahsil ettiği 90.000,00 TL düştükten sonra, talep edebileceği bakiye tazminat miktarının (142.058,64 TL - 90.000,00 TL= ) 52.058,64 TL (KDV dahil) olduğunun takdirinin mahkemeye ait olduğu" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından dosyaya sunulan araç kiralama sözleşmesinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi kiralayan ve ... ... Anonim Şirketi kiracı durumundadır. Sözleşme tarihinin 14/07/2020 tarihi olduğu ve 2 yıl süreli olarak düzenlendiği, sözleşme kapsamında ... plaka sayılı aracın ... ...

Anonim Şirketi'ne 18/08/2020 tarihinde teslim edildiğinin sözleşme ekinde bulunan imzalı araç teslimat tutanağından anlaşıldığı, davalı şirket ile ihbar olunan şirket arasında araç kiralamaya dayalı gerçek bir ticari ilişkinin bulunduğu ve bu ilişkinin cevap dilekçesi ekinde sunulan faturalar ve cari hesap ekstresi ile desteklendiği anlaşılmakla davalı ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sözleşme içeriğine göre işletenlik sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davacı tarafça davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne yönelik açılan davanın davalının işleten sıfatı bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

18.05.2022 tarihinde saat 08:50'de, sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile İstanbul İli, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesi üzerinde ilerlerken aracının ön kısımlarıyla, ön ilerisinde aynı yön ve aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere ... plakalı araç sürücüsü ...'nin aracı ile seyir halindeyken yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını ve mevcut yol-zemin durumunu dikkate alarak seyrini temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği,

kendisiyle aynı istikamette ön ilerisinde ilerleyen aracın seyir durumunu dikkate almadan bu araca arkadan önlemsizce çarptığı anlaşılmakla trafik kazasının meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, düzenlenen bilirkişi raporunda kusur tespitinin düzenlenen kaza tespit tutanağı, krokiye ve olayın oluş şekline uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.

Davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, ve meydana gelen trafik kazası nedeniyle aracın hasarlandığı, hasar ekspertiz raporunda ve hasar faturasında ifade edilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar faturasında ifade edilen KDV dahil 142.058,64 TL hasar miktarının uygun olduğu,

davacının, tespit edilen KDV dahil 142.058,64 TL hasar miktarına karşılık, davalı aracın ZMM sigortacısından tahsil edilen 90.000,00 TL düşüldükten sonra, davacı sigorta şirketinin rücuen talep edebileceği bakiye tazminat miktarının (142.058,64 TL - 90.000,00 TL= ) 52.058,64 TL olduğu, davalı ...'nin kazanın meydana geldiği tarihte ... plakalı aracın sürücüsü olduğundan meydana gelen hasar bedelinden dolayı sorumluluğunun olduğu,

davacı tarafın ödeme tarihinden itibaren reeskont avans faizi talep etmesi hukuka uygun olduğundan, düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup davacı tarafça davalı ...'ye yönelik açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/...

Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı* Hakim ... · e-imzalı*