İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/353 K.2021/183

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin 3996 Sayılı Bazı Yatırım Ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...’nun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan kişi olduğunu, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve GörevleriHizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde;

icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapıldığını, davalının ücret ödemeksizin yaptığı köprü ve otoyol geçişi yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamı 16.959,45 TL olup;

geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine icra takip dosyası üzerinden ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla icra takibine girişildiğini, davalının ise, yetki ve borca itiraz ettiğini, davalı tarafın icra dairesinin yetkisine itirazının haksız olduğunu, taraflar arasındaki ilişki para borcudan doğduğundan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca götürülecek bir borç ortaya çıktığını,

borçlunun itirazı HMK m 9 uyarınca yapılmış olup somut durumda ancak HMK 10 uygulanabilirken borçlunun itirazının HMK 9'un uygulanması yönünde olduğu gözetilerek yetki itirazının reddi gerektiğini, icra takibinden sonra 7144 sayılı Kanun’un 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürüldüğünü, bu nedenle ceza uygulamalarında kanuni değişiklik sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınarak cezalar dört kat olarak belirlenerek harçlandırıldığını, bu yönüyle;

icra takibine konu edilen geçiş ücretlerinin dört katını aşan ceza bedellerinin davanın konusu olmadığını, geçiş bedelinin ödendiğini ispat yükü, davalıya ait olup, davalının geçiş ücretlerini ödemediği de sabit olup; icra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğu açıkça anlaşıldığını, diğer taraftan alacağın likit olduğunun da görülmekte olduğunu, bu nedenle, müvekkili lehine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile ...

İcra Müdürlüğü'nün 2018/...

Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, icra takibinin 3.399,65 TL geçiş ücreti, 13.559,80 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 16.959,45 TL. asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce yürütülmüş 3.975,03 TL işlemiş faiz ve 715,51 TL KDV yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkilimize ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına,

peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkilimize verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, Davalı vekili cevap dilekçesi ile, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını, zira HMK genel yetki kuralı çerçevesinde ilamsız icra takibinde yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yeri icra dairesi olduğunu, müvekkilin adresinin Çubuk/Ankara olduğunu ve dolayısıyla yetkili icra dairesi de Çubuk İcra Müdürlüğü olduğunu, bu sebeple öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi gerektiğini, müvekkilinin dava konusu olan alacağa dayanak gösterilen ücretli geçişlerin her birinde ödemesi gereken tutarı gecikmeksizin ödediğini,

buna ilişkin banka ve ... kayıtlarının dilekçe ekinde sunulduğunu, kaldı ki davacı yanın dilekçesi ekinde sunmuş olduğu geçişe ilişkin kayıtlarda yazılı birkaç plaka tıra ait dorsenin plakası olduğunu ve dorse plakası çekici plakasının geçiş sistemine bağlı olduğundan çekici araçtan ayrı olarak ücret ödenmesi gerektiğini, asla kabul anlamına gelmemekle müvekkil ücretini ödemeden bir geçiş yapmış olsa dahi çekici araç ve dorsesi için tek ücret ödememiş olacağını, ancak davacı yan aynı araç için çift ceza tahakkuk ettirdiğini,

bu sebeple davacı yanın dilekçesi ekinde sunmuş olduğu kayıtlar gerçeğe aykırı ve davaya dayanak olmasının hukuksuz olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalı şirkete ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın İİK67 maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

Dosya ... Tüketici Mahkemesi' nin 2018/... E., 2019/... K. Sayılı kararı görevli olmadığından usulden red kararının kesinleşmesi ile yeniden tevzi işlemine tabu tutulmuş ve mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kayıtlanmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... esas sayılı dosyası celp edilmiş ve incelenmesinde; alacaklısı ... tarafından, borçlu ... aleyhine 16.959,45 TL asıl alacak, 3.975,03 TL faiz, 715,51 KDV olmak üzere yekün 21.650,00 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlışılmıştır.

Davalı her ne kadar yetki itirazında bulunmuş is de davanın, davalının ücretini ödemeden geçiş yapmak suretiyle haksız fiil niteliğinde davacı işletmesindeki otoyolu kullanmasından kaynaklandığı ve haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davacı yerleşim yeri mahkemeleri de yetkili kılındığından davalının yetki itirazının reddi cihetine gidilmiştir.

Davacı, davalının ihlali geçiş yaptığını gösterir görüntü kayıtlarını; davalı ise bir kısım ... yükleme belgesini mahkememiz dosyasına sunmuştur. Dava konusu araçların trafik tescil kayıtları celp edilmiş, söz konusu araçların ihlalli geçiş yaptığı bildirilen tarihte davalı adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Taraf delilleri toplanmış, davacı iddiası gibi davalıya ait araçların davacı işletmesindeki köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, geçiş ücretlerinin ödenip ödenmediği, icra takibinde talep edilen asıl alacak ve ferilerinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarında rapor tanzim etmek üzere bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen celse ara kararı gereğince dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, mahkememizce resen görevlendirilen bilirkişi Seyit Say tarafından hazırlanan 16/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle "...

Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün yazısında; yapılan bilgisayar POLNET araştırması neticesinde ... tarafından ... plakalı aracın 24/07/2017 tarihinde ... plakalı aracın 19/12/2014 tarihinde... plakalı aracın 17/06/2015 tarihinde ... plakalı aracın 10/04/2017 tarihinde ... plakalı aracın 21/07/2017 tarihinde ... plakalı aracın 30/09/2017 tarihinde satın alındığını ve tescil kaydının halen bu şahıs adına devam ettiğini, ilgili sayılı yazıda belirtilen tarihlerde de araç sahibinin ... olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın sunduğu CD içerisindeki görüntülerde;

davalı tarafa ait araçların geçişlerinin görüntüleri olduğunu, ... plakalı araca ait 1 adet, ... plakalı araca ait 12 adet, ... plakalı araca ait 7 adet, ... plakalı araca ait 4 adet, ... plakalı araca ait 7 adet, ... plakalı araca ait 1 adet olmak üzere toplam 32 adet geçişin görüntüsünün olduğunu, davacı tarafın sunduğu CD içerisindeki tabloda; toplam 34 adet ihlalli geçişin olduğunu, bu geçişlere ait onaylanan ücretlerin toplam tutarının 3.399,65 TL, gecikme cezasının toplam tutarının 13.559,80 TL toplam borç tutarının 16.959,45 TL olduğunu, etiket, işlem açıklaması,

red nedeni, hesap no, igb no kısımlarının olduğunu, ödeme durumu kısmında "ödenmemiş" tahsilat ve ödeme tarihi kısımlarının boş, toplam tahsilat tutarının "0", bakiye durumu kısmında "bakiye yok" diye yazıldığını, provizyon tarihinin belirtildiğini, davalı tarafın dosya muhteviyatına sunduğu delillerin araçlara ilişkin hızlı geçiş sistemi (...) hesap bilgileri, ihlalli geçiş listesinin, ... Bank ... yükleme belgeleri, ... ...

Etiket Bakiye yükleme ödeme belgeleri olduğunu, davalı tarafın dosya muhteviyatına sunduğu hızlı geçiş ... hesap bilgilerinde geçiş yapan araçlara ait bakiyelerin ilgili geçişlerin yapıldığı zamanlara ait olup olmadığının, bakiyenin yeterli olup olmadığının belirlenemediğini, diğer sunulan delillerin ... yükleme belgeleri ya da ... bakiye yükleme belgeleri olduğunu, davalı tarafın araçların ilgili geçişlerini yaptığı zamandaki ilgili giriş - çıkış tarih ve saatlerindeki ... ya da ... bakiyelerini veya ilgili geçişlere ait yapılan ödemelerin ne şekilde yapıldığının ispat etmesi gerektiğini,

davacı tarafın provizyon tarihi olarak belirttiği tarihlerin araçların geçiş çıkış tarihinden 15 gün sonrasına ait olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Hizmetleri Hakkındaki Kanunun 30 - 7 maddesine göre araçların çıkış tarihi üzerine ilgili kanun kapsamında 15 günlük sürenin sonunda işlem yapıldığının anlaşıldığını, davacı tarafın iddia ettiği detayı ve dökümü verilen ihlalli geçişlerin toplam tutarının 3.399,65 TL olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Hizmetleri Hakkındaki Kanunun 30 - 1 maddesine dayanarak davacının 4 katı idari para cezası ekleyerek gecikme cezasının toplam tutarının 13.559,80 TL,

toplam borcun da 16.959,45 TL olarak hesaplandığını, davacı tarafın alacağının nihai takdir Mahkememize bırakılarak talep edebileceğini, davacı tarafın takip tarihi itibari ile davalı taraftan 16.959,45 TL alacaklı olduğunu, takip tarihine kadar olan 3.975,03 TL işlemiş faiz ve 715,51 TL KDV talebinin Mahkememizin takdirine bırakıldığını, takip tarihinden sonra yıllık %19,50 ticari faiz talep edebileceğini, tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin Mahkememizin takdirlerine ait olduğunu..." mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce verilen 16/07/2020 tarihli celse ara kararı gereğince dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdii ile ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından hazırlanan 28/12/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle "...Rapor içinde detaylıca açıklanan nedenlerle kök rapordaki sonuç ve kanaatin değişmediğini, davacı tarafın takip tarihi itibari ile davalı taraftan 16.959,45 TL alacaklı olduğunu, takip tarihine kadar olan 3.975,03 TL işlemiş faiz ve 715,51 TL KDV talebinin Mahkememizin takdirine bırakıldığını, takip tarihinden sonra yıllık %19,50 ticari faiz talep edebileceğini, tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin Mahkememizin takdirlerine ait olduğunu..." mütalaa edilmiştir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası ile Görevli Şirkete, geçiş ücreti ile geçiş ücretine tahakkuk eden ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verilmiştir.6001 sayılı Kanun’un 30.maddesinin 5. fıkrası, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 16.05.2018 tarihli ve 7144 Sayılı Kanun (“Torba Kanun”)’un 18. maddesi ile değiştirilmiş olup, 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 3 ile de söz konusu değişikliğin uygulama usulü belirlenmiştir.

Kısaca 7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun’un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza. 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır.

Bu doğrultuda, Torba Kanun’un 19. Maddesi ile 6001 Sayılı Kanun’a eklenen geçici maddede yer alan “tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında” ibaresi nedeniyle; işbu dava konusu ihlalli geçişe ait geçiş ücreti ve ceza tutarının Torba Kanun’un yürürlük tarihi itibari ile henüz tahsil edilmemiş olduğu anlaşıldığından, icra takibine konu alacak üzerinde revizyon yapılmış takip tarihi itibariyle geçiş ücretinin 10 katı olan ceza tutarı 4 katına indirilmesi gerekmektedir.

Davalı, adına tescilli araçların, yukarıda detayı verilen geçiş ücretlerini ödediğine ilişkin banka veya ... den alınmış ... – ... ödeme dekontu sunmamış, ödemenin yapıldığı ispat edilememiştir. Dosyaya sunulan ... yükleme makbuzlarının ihlalli geçiş tutarının ödendiğini ispatına elverişli değildir. Ayrıca ihlal yapıldığı iddia edilen tarihlerde adına kayıtlı araçların ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir davalı itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş görüntü ve belgelerinden, davalıya ait araçların davalı işletmesindeki otoyol ve gişelerden geçmiş olduğu sabittir. Davacı sistemlerinden geçişlere ilişkin ücretin tahsil edilmediği, davalı tarafından söz konusu ücretin 15 günlük yasal süre içerisinde ödendiğine ilişkin herhangi bir delil sunulmadığından, davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşılmıştır.

Davalı her ne kadar geçişlerin ayrıntılı olarak irdelenmediği, hangi aracın hangi tarihli geçişinin ödenmediğinin belirtilmediği gerekçeleri ile bilirkişi raporuna itiraz etmiş ise de bilirkişi kök raporunda araçların geçiş tarihleri ile birlikte hangi aracın hangi tarihlerde olmak üzere toplamda kaç kez davacı işletmesindeki otoyollardan ayrıntılı olarak geçtiği, geçişlerin ücretlerinin ödenmediği, bunun ödeme durumu kısmında "ödenmemiş", "0 TL", "bakiye yok" gibi açıklamalar ile belirtildiği, davalının sunduğu ... yükleme belgelerinin ise geçiş ücretinin ödendiğini tespite yeterli olmadığı,

yine dorseler ile ilgi ise mükerrer tahsilat yapılmadığı kök ve ek bilirkişi raporunda tafsilatlı olarak açıklanmış ve belirlenmiştir. Açıklanan nedenlerle davacının talebi gibi davanın kabulü ile davalının icra müdürlüğü dosyasına yaptığı itirazın iptali cihetine gidilmiştir.

Ayrıca İİK 67 maddesi uyarınca itirazın iptali davasında alacaklı-davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız ve alacağın da likit olması, borçlu-davalı yararına kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibe geçmede haksız ve kötü niyetli olması zorunludur. Alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazlarında haksız olduğunun anlaşılması karşısında hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında İİK 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...