İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/355 K.2020/160

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... adresinde tekstil işi ile iştigal ettiğini, müvekkilinin müşterisinden aldığı, müşterisine ait vadesi gelmemiş çeki iş yaptığı kişilere verilmek ve bankaya tahsile konulmak üzere ayarlamak üzere tasniflediği iş yerinde veya dışarıda kaybetmek veya çaldırmak suretiyle zayii ettiğini, çekin dökümünün şöyle olduğunu;

... Bankası ... Şubesi ... seri nolu ... IBAN hesap nolu 30/09/2019 keşide tarihli 32.000,00-TL bedelli 1 adet çek

Çek keşidecinin ve lehtarların imzalarının atılmış vaziyette olduğu için kötü niyetli 3. Şahıslar tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edilebilecek durumda olduğunu, bu sebeple öncelikle kötü niyetli 3. Şahıslar tarafından çek bedelinin tahsilinin önlenebilmesi için ilgili banka şubesine ödeme yasağı konulmasını ve yargılama neticesinde çekin iptaline karar verilmesi için mahkememize başvurma zarureti hasıl olduğunu, sonuç olarak açıklanan nedenlerle; öncelikle zayii edilen çekin banka şubesine 3. Şahıslara ödenmesinin engellenmesine dair ödeme yasağı konulmasını, yargılama neticesinde zayii edilen çekin iptalini, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesi atfı ile TTK 757/1 maddesi gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.

Davacının, iptalini talep ettiği kıymetli evraka ilişkin mahkememizce TTK 760. ve 762. maddesi uyarınca ticaret sicil gazetesinde 3 defa ilân yaptırılmış, yargılama sırasında talep gibi ödeme yasağı konulmasına karar verilmiştir.

Dava konusu çekler ile ilgili muhatap bankaya çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda müzekkere yazılmış ve muhatabın 21/10/2019 tarihli cevabi yazısı ile zayi olduğu bildiren çekin ... Bankası A.Ş. aracılığı ile takas sistemi kapsamında ibraz edildiği bilgisi verilmiştir.

Yargılama sırasında müdahale talebinde bulunan ... tarafından dava konusu çeki elinde bulundurduğundan bahisle davayı müdahale talebinde bulunulmuştur. Bunun üzerine davacı tarafa 20/12/2019 tarihli ara karar ile çeki elinde buldurana karşı istirdat davası açmak üzere 2 hafta kesin süre verilmiş aynı zamanda mevcut olması halinde davacı hesabındaki tutarın çek bedeline kadar olan kısmının depo edilmesi için muhatap bankaya bildirimde bulunulmuştur. İlgili ara karar uyarınca davacı tarafça verilen kesin süre içinde istirdat davası açılmadığından dava konusu çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir.

02/03/2020 tarihinde icra edilen duruşmada davacı tarafça ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde istirdat davası açıldığı ancak 19/02/2020 tarihi itibariyle dava konusu çekin teslim alındığını, ... 5. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibinden de feragat edildiği, dosyanın kapatıldığı ve dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesi talep edilmiştir. Aynı celsede davacı tarafın mahkememize ibraz ettiği çek aslı incelenmiş ve duruşma tutanağına geçildiği üzere dava konusu çek bilgileri ile uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. İcra dosyasının infaz edildiğine ilişkin kararın bir sureti de dosyamız arasına alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde zayi olduğu bildirilen çek ile ilgili istirdat davası açılmasından sonra dava konusu edilen çekin davacı eline geçtiği anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Müdahale talep eden ... tarafından, müdahale isteğinin kabulüne ve yargılama giderlerine hükmedilmesi talebinde bulunulmuştur. ...Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Nitekim TTK sistematiği ve Dairemiz yerleşik uygulaması da bu yöndedir. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir...

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' 12. Hukuk Dairesi' nin 10/05/2018 tarih 2018/419 Esas, 2019/556 Karar sayılı kararı)

Belirtilen nedenle müdahale talep edenin mühahilliğine karar verilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip · ¸ Hakim · ¸