İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/917 K.2022/124

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; davalılardan ...'in

kuruluşundan 14.09.2018 tarihinde görevden alınana kadar davacı şirketin yönetim kurulu

başkanlığını yaptığını, ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı dosyasına konu

takibin danışıklı olarak yapıldığını ve hamilin kötüniyetli olduğunu, davalılar hakkında

nitelikli dolandırıcılık suçundan soruşturma bulunduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün

2018/... E. Sayılı takibine konu bononun alacak asıl ve ferileri açısından, döviz alacağına

%19,5 oranında faiz işletilmesinin, mevcut şirket kayıtlarının gerçeğe aykırı ve usulsüz

tutulduğunu ve diğer sebeplerle borçlu olmadığının tespitini, takibin iptalini, senedin iptalini

ve iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevabında; müvekkilinin, alacağının

tahsili için, .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo

senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlattığını, ödeme emrinin davacı-borçlu şirkete

10.08.2018 tarihinde tebliğ edildiğini ve takibin kesinleştiğini, haciz ve müteakip takip

işlemlerine devam edildiğini, gelinen aşamada, icra takibinden uzun bir süre sonra davacı-

borçlu şirket tarafından huzurdaki davanın açıldığını, açılan davanın haksız ve kötü niyetli

olduğunu, Şahsi Def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, takip konusu bononun

tüm yasal unsurları havi, kambiyo vasfında ve geçerli bir bono olduğunu, davacı şirketin bononun keşidecisi olduğunu, imzasını inkâr etmediğini, müvekkilinin bonoda, iyiniyetli

meşru hamil olduğunu, davacı tarafından ileri sürülen “senedin bedelsizliği” iddiasının, şahsi

def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülemeyeceğini, doğrudan doğruya ilişkili olanlar

arasında ileri sürülebileceğini, TTK'nin 687. maddesi gereğince, iyiniyetli üçüncü şahıslara

karşı bu def'inin ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, dava

dilekçesinde müvekkilinin bononun bedelsizliğini bildiği ve bu nedenle cironun kötü niyetli

olduğu iddia edilse de müvekkilinin iyiniyetli olduğunu ve bu iddianın gerçek dışı olduğunu belirterek, haksız ve kötü niyetli davanın

reddini, davacının alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevabında; Davacının, senet metnini talil ettiğini, bu nedenle ispat yükümlüğünün davacıda olduğunu, iddianın senetle iptali gerektiğini, davacının hiçbir delil sunmadığını belirterek, davanın reddi ile davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyasının bir örneği uyap üzerinden celp edilerek, dosyamız arasında alınmıştır.

Mali Müşavir bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporunda özetle; 2014 yılı başı itibariyle ... hesabında bulunan 5.380.383,18 TL’nin

2014 yılından önceki yıllara ait yasal defterler incelenemediğinden bu tutarın nasıl

doğduğunun ve ... hesabında görülen bu tutarın şirketin

hesaplarına nasıl aktarıldığı, bu tutarın şirket için ne şekilde kullanıldığının tespit edilemediği,

ancak 2014 yılından önceki yıllara ait yasal defterler incelenirse icra takibine konu edilen

davaya konu bononun nereden kaynaklandığı, davalı ...'nın senedin düzenlendiği

tarihte şirketten bir alacağının olup olmadığı, dayanağının ne olduğu, senedin düzenlenme

tarihi itibariyle alacağın ne kadar olduğu hususlarının açıklığa kavuşturulabileceği,

dolayısıyla dosyanın mevcut durumu itibariyle bu hususlarda kesin bir tespitin

yapılamayacağı görüşü bildirilmiştir.

Beyan ve itirazlar üzerine alınan ek raporda; kök raporda 2014 yılı başı itibariyle ... hesabında bulunan 5.380.383,18

TL’nin 2014 yılından önceki yıllara ait yasal defterler incelenemediğinden bu tutarın nasıl doğduğunun

ve ... hesabında görülen bu tutarın şirketin hesaplarına nasıl aktarıldığı, bu tutarın şirket için ne şekilde kullanıldığının tespit edilemediğinin belirtildiği, bunun üzerine geriye dönük

olarak 2004 yılına kadar temin edilen Kurumlar Vergisi Beyannameleri incelendiğinde, ... hesabındaki tutarın değişmediği, bu nedenle şirket kayıtlarına intikal eden bu tutarın

2004 yılından önceki dönemlerde gerçekleştiğinin anlaşıldığı, bu nedenle senedin düzenlenme tarihi

itibariyle alacağın ne kadar olduğu hususlarının dosyanın mevcut durumu itibariyle kesin bir tespitin

yapılamayacağını, Kurumlar Vergisi Beyannameleri eki olan açıklayıcı bilgilerden “ÖRTÜLÜ SERMAYE

UYGULAMASINA İLİŞKİN BİLGİLER” kısmı incelendiğinde; “Ortak veya Ortakla ilişkili Kişilerden

Temin Edilen Borçların En Yüksek Olduğu Tarihteki Toplam Tutar” kısmına,

2015,2016,2017,2018 yıllarına ilişkin “ ... Avansları” hesabındaki tutarların

kaydedildiği, bu itibarla söz konusu tutarın örtülü sermaye olarak kabul edilebileceğini, 12.06.2017 tarihinde keşide edilen senedin, aynı tarihte şirketin muhasebe kayıtlarına

intikal ettirilmesi gerektiği, şirketteki “ ... Avansları” hesabındaki tutarın

kapatılarak borç senetleri hesabına yazılması gerektiği, ancak bu işlemlerin yapılmadığı gibi,

2017 yılında “ ... Avansları” hesabına 3.073.131,04 TL kur değerlemesinden

kaynaklanan fark ilave edildiği, oysaki örtülü sermaye olarak kabul edilen bir tutara kur farkı,

kur değerlemesi faiz gibi farkların eklenemeyeceğini, senedin tanzim edildiği 2017 yılı hesap dönemi incelendiğinde şirketin “Öz Sermaye”

tutarının -375.986,54 TL olduğu, bu durumda şirket ortaklarının mevcut avanslarını şirketten

çekme yerine, sermaye açığını kapatma yoluna gidilmesi gerektiği, aksi takdirde Türk Ticaret

Kanunu’nun 376. Maddesini gereğince iflas aşamasına gelineceği görüşü bildirilmiştir.

Davacı vekili duruşmada; "İflas kararı BAM'da kaldırıldı. Davalı tarafın 14/02/2022 tarihli dilekçesindeki beyanı kabul etmiyoruz. Teknik iflas anlamında yazılmış beyanlardır. Bu dosyanın o nedenle bekletici mesele yapılması istenmişti. Davalının alacağını dayandırdığı genel kurul iptaline ilişkin dava ... ATM 2019/ ... E. Sayılı dosya 11/05/2022 gününe ertelendi. Bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını istiyoruz" demiştir.

Davalı ... vekili duruşmada: "ispat külfeti davacıdadır. Senetteki nakden ibaretini davacı taraf dava dilekçesi ile talil etmiştir. Bekletici mesele yapılması istenen dosyada davalılar taraf değildir. Bir yönetici tarafından açılan iptal davasının diğer şirket adına ilk celsede kabul etmiştir. Amaç da bu dosyaya delil oluşturmaktır. Muvazaalıdır. Bu nedenle kabul etmiyoruz. İflas davasına ilişkin beyanlarımızı sunduk. Tekrar ederiz. Bu nedenle davanın reddini talep ederiz." demiştir

Davalı ... vekili duruşmada: "Önceki beyanlarımızı tekrar ederiz. Davacı davasını ispatlayamamıştır. Diğer davalı vekili beyanlarına bekletici meseleye ilişkin aynen katılıyoruz. Bu dosya ile ilgisi yoktur. Talebin reddini talep ediyoruz" demiştir.

Davacı taraf, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosyasında, alacağın dayanağı kılınmaya çalışılan yönetim kurulu kararının sahteliğine ilişkin davanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de, davamızın bonoya dayalı olması nedeniyle bekletici mesele yapılmamıştır.

Taraflarla ilgili soruşturma dosya örnekleri celbedilip incelenmiştir.

Yargılama aşamasında davacı taraf iflas etmiş, basit tasfiye usulünün seçilmesi nedeniyle iflas masası davaya devam etmiş, iflas kararının ... Bölge Adliye Mahkemesince kaldırıldığı, dolayısıyla ortada bir iflas kararı olmadığından yargılamaya engel bir durum olmadığı anlaşılmıştır.

Alacaklı olduğunu iddia eden ve müdahale talep eden ...'in talebinin, davanın konusu itibarıyla hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı şirketin önceki yetkilisi olan davalı ...'nın yetkili olduğu dönemde ... lehine düzenlenen ve diğer davalı ...'nın eşi ... 'e verilen senet dolayısı ile menfi tespit istemine ilişkindir.

Davalı ...'nın hem keşideci yetkilisi olarak hem de lehtar olarak senette taraf bulunduğu ve diğer davalı olan eşine ciro ile verdiği sabittir. Davacı şirketin çift imza ile temsil yetkisi zorunluluğu nedeniyle diğer bir yönetim kurulu üyesi olan ... tarafından da senedin imzalanmış olması bu durumu değiştirmeyecektir. Kaldı ki, senedin keşide edilmesinden sonra diğer imza atan ..., davalı ...'a gönderdiği ihtarname ile senetteki imzanın bağlayıcı olmadığını ve karşılıksız senet olduğunu bildirerek gerçek duruma işaret etmiştir.

Her ne kadar kambiyo senetlerinde sebepten mücerretlik söz konusu ise de, somut olayda keşideci adına imza atan ile lehtar aynı kişi olduğundan sebepten mücerretlik ilkesinin uygulanma kabiliyeti yoktur. Burada davacı ile davalı ... arasında temel ilişkinin irdelenmesi, davalı ... yönünden de ağır kusur veya kasten davacının zararına sebebiyet verecek şekilde hareket edip etmediği araştırılmalıdır.

Alınan bilirkişi raporunda, davaya konu senet bedelini karşılar şekilde davalı ...'ın davacıdan alacağı olduğu yönünde ticari defter kaydının bulunmadığı, eski defterler bulunamadığı için ilk kayıt ve tevsik edici belgelere ulaşılamadığı bildirilmiştir.

Muhasebenin kişilik prensibi ve gerçeğe uygun olma zorunluluğu nedeniyle, her işlem yapıldığı günde kayda alınması ve her kaydın mutlaka ama mutlaka bir belgesinin olması gerekir. Bu belge ister tahsilat makbuzu, ister banka kaydı ister fatura olsun mutlaka kayıtlara işlenmesi ve ticari evraklara eklenmesi gerekir. Şirketin ortaklarıyla olan muavin hesapları için de bu durum geçerlidir.

Şirketin ortaklara borçlar ve ortaklardan alacaklar hesabının düzenli tutulması, örtülü sermaye aktarımı veya faiz ödeme yasanığı kurallarına aykırı olacak şekilde işlem yapması yasaklanmıştır. Bu ilke şirketin hem iç hem de dış paydaşlarını ilgilendiren bir ilkedir. Bu ilkeye aykırı kayıtlara itibar edilmesi mümkün değildir.

Somut olayımızda da, davalı lehine düzenlenen senedin dayanağı belgeye rastlanmadığı gibi, ilk kaydına da ulaşılamamıştır. Bu durumda bu senedin bir karşılığının olmadığı ve itibar edilemeyeceği anlaşılmıştır. Senet metnine itibar edilmediğine göre bu senede dayalı hak iddiasına da itibar edilemez. Davalı ...'ın başka bir belgeye dayalı alacağı var ise, bunu ayrıca takip ve dava etmesi gerekir. Bu nedenle davaya konu senet nedeniyle davacının davalı ...'a borçlu olmadığı kanaatine varılmıştır.

Senedi davalı ...'dan alan davalı ..., davalı ...'ın eşi olup, senedi devraldıktan sonra şirket aleyhine takibe koymuş ve yanlış adrese tebligat gönderildiği de görülmüştür.

Her iki davalının daha önce aynı avukata vekaletname de verdikleri, dolayısıyla birlikte hareket ettikleri de dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Hem lehtar hem de keşideci adına imza atan şirket yetkilisi olan davalı ...'ın eşi olan diğer davalı ...'in davalı ... ile aynı vekile vekaletname vermesi de naza alındığında, davacı şirket zararına bilerek hareket ettiğinin kabulü gerekir. Kaldı ki, davalı ...'in aldığı bonoya karşılık diğer davalıya bir bedel ödediğine dair bir belge veya delil de sunulmadı. Bu durumda davalı ...'in sebepten mücerretlik ilkesinden faydalanamayacağı, bedelsiz senede dayanarak alacak talep etme hakkının olmadığı anlaşılmış ve oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır